केईएम रुग्णालयात रक्त आणि पीआरबीसीसाठी नातेवाइकांची धावपळ, मुंबईतील रक्तपुरवठ्याचा प्रश्न ऐरणीवर

परळ येथील केईएम रुग्णालयात उपचार घेणाऱ्या दोन रुग्णांच्या नातेवाइकांना रक्त आणि रक्तघटक मिळवण्यासाठी चांगलीच धावपळ करावी लागली. मुंबईतील रुग्णालयांत उपचारांसाठी रक्त आणि रक्तपेशी मिळवताना रुग्णांच्या नातेवाइकांची दमछाक होत असल्याची ही दोन प्रकरणे केईएममध्ये समोर आली आहेत. या घटनांमुळे मुंबईतील रक्तपुरवठ्याच्या उपलब्धतेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.

पहिले प्रकरण एका महिला रुग्णाचे आहे. केईएम रुग्णालयात उपचार घेत असलेल्या या महिलेला बी पॉझिटिव्ह गटाच्या सहा युनिट पीआरबीसीची म्हणजे लाल रक्तपेशींची गरज आहे. रुग्णाच्या पतीने दिलेल्या माहितीनुसार, ते गेल्या तीन दिवसांपासून वेगवेगळ्या ठिकाणी चौकशी करत आहेत. तरीही आवश्यक रक्तपेशी अद्याप उपलब्ध झालेल्या नाहीत, असे त्यांनी सांगितले. गंभीर परिस्थितीत उपचारांसाठी लागणारे रक्तघटक मिळवताना नातेवाइकांना किती धावपळ करावी लागते, हेच या प्रकरणातून समोर आले आहे.

दुसरे प्रकरण गंभीर आजाराने ग्रस्त असलेल्या एका ज्येष्ठ रुग्णाचे आहे. त्यांच्या शस्त्रक्रियेसाठी ए पॉझिटिव्ह गटाच्या दोन युनिट रक्ताची गरज होती. रुग्णाच्या मुलाने दिलेल्या माहितीनुसार, रक्त मिळवण्यासाठी सलग तीन दिवस प्रयत्न सुरू होते. अखेर चौथ्या दिवशी दोन युनिट रक्ताची व्यवस्था झाली. त्यापैकी एक युनिट रुग्णालयाच्या रक्तपेढीने उपलब्ध करून दिले, तर दुसरे युनिट रुग्णाच्या मुलाने प्रयत्न करून मिळवले.

रक्ताची व्यवस्था झाल्यानंतर शस्त्रक्रिया पार पडली आणि सध्या रक्ताची गरज पूर्ण झाली आहे. दोन्ही रुग्णांच्या नातेवाइकांनी रक्त किंवा रक्तघटक मिळवण्यासाठी युद्धपातळीवर प्रयत्न करावे लागल्याचे सांगितले. म्हणजेच एका प्रकरणात रक्ताची व्यवस्था चौथ्या दिवशी झाली, तर दुसऱ्या प्रकरणात तीन दिवसांनंतरही रक्तपेशी मिळालेल्या नाहीत.

रुग्णालयात उपचार सुरू असताना आवश्यक रक्तघटक वेळेत उपलब्ध होणे महत्त्वाचे असते. पण त्यासाठी नातेवाइकांना अनेक दिवस शोधाशोध करावी लागत असल्याने रुग्णसेवेवरील ताणाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. या दोन प्रकरणांवरून मुंबईतील रक्ताचा एकूण तुटवडा किती आहे, हे स्पष्ट होत नाही. मात्र रुग्णांना रक्तघटक मिळवताना येणाऱ्या अडचणींची गंभीरता यातून अधोरेखित होते.

शहरातील रक्तसाठा, रक्तगटानुसार उपलब्धता आणि रक्तपेढ्यांमधील पुरवठ्याची स्थिती यांची अधिकृत आकडेवारी उपलब्ध झाल्यास या समस्येची व्याप्ती स्पष्ट होऊ शकेल. दरम्यान, याबाबत राज्य रक्त संक्रमण परिषदेशी संपर्क साधला असता त्यांच्याकडून प्रतिसाद मिळाला नाही.