धूळ नियंत्रणात हयगय केल्यास कारवाई; फटाकेबंदीच्या न्यायालयीन निर्देशांच्या अंमलबजावणीची आयुक्तांची सूचना

मुंबईतील बांधकाम स्थळांवर आणि त्यांच्या शेजारच्या रस्त्यांवर उडणारी धूळ आटोक्यात ठेवण्याची जबाबदारी पूर्णपणे संबंधित विकासकांची आणि बांधकाम व्यावसायिकांची आहे, असे पालिका आयुक्त अश्विनी भिडे यांनी स्पष्ट केले. या कामात हयगय करणाऱ्यांवर तात्काळ कठोर कारवाई करा, असे आदेशही त्यांनी दिले आहेत.

शहरातील वायू प्रदूषणावर नियंत्रण कसे ठेवायचे, उच्च न्यायालयाने दिलेले आदेश काय आहेत आणि हवेची गुणवत्ता कशी सुधारायची, यासाठी पालिका मुख्यालयात आढावा बैठक झाली. या बैठकीला अतिरिक्त पालिका आयुक्त डॉ. अविनाश ढाकणे, उपआयुक्त अविनाश काटे आणि प्रशांत गायकवाड उपस्थित होते. याशिवाय सर्व परिमंडळीय सहआयुक्त आणि साहाय्यक आयुक्तही बैठकीत हजर होते.

फटाक्यांमुळे होणारे ध्वनी प्रदूषण रोखण्यासाठी उच्च न्यायालयाने काही निर्देश दिले आहेत. त्यांचे सर्व प्रशासकीय विभागांनी काटेकोर पालन करावे, अशी सूचना आयुक्तांनी केली.

न्यायालयाच्या निर्देशांनुसार सार्वजनिक रस्ते, पदपथ आणि गल्ल्यांमध्ये फटाके फोडायला पूर्ण बंदी आहे. शाळा, रुग्णालये आणि न्यायालये यांसारख्या शांतता क्षेत्रांमध्येही फटाके फोडता येणार नाहीत. या निर्देशांची अंमलबजावणी विभाग पातळीवर काटेकोरपणे व्हावी, असे आयुक्तांनी सांगितले. प्रदूषण करणाऱ्या फटाक्यांऐवजी हरित फटाके वापरावेत, यासाठी लोकप्रतिनिधी आणि शाळांच्या मदतीने जनजागृती मोहीम राबवण्याचेही निर्देश त्यांनी दिले.

प्रदूषण नियंत्रणासाठी पालिकेने २८ मुद्द्यांची मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. ही तत्त्वे फक्त कागदावर राहू नयेत, तर प्रत्यक्ष जागेवर त्यांची अंमलबजावणी दिसली पाहिजे, याकडे आयुक्तांनी लक्ष वेधले. बांधकामाच्या परिसरातून धूळ हवेत पसरू नये, यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाय करणे विकासकांना बंधनकारक आहे. म्हणजेच धूळ रोखण्यासाठी जे काही उपाय करायचे, ते करण्याची जबाबदारी कामाच्या ठिकाणी विकासकांवरच आहे.

नियमांचे उल्लंघन आढळले, तर कोणतीही तडजोड न करता कारवाई करा, असे निर्देश या बैठकीत देण्यात आले. शहरातील वायू गुणवत्ता मापन केंद्रे आणि सेन्सर नियमितपणे सुरू राहिले पाहिजेत, असेही सांगण्यात आले. एखादी यंत्रणा बंद आढळली किंवा तिने चुकीची आकडेवारी दाखवली, तर त्या यंत्रणेची जबाबदारी निश्चित करून कारवाई केली जाईल, असा इशारा आयुक्तांनी दिला.

रस्त्यांवरील धूळ कमी करण्यासाठी अद्ययावत संयंत्रांचा वापर करून विशेष स्वच्छता मोहीम हाती घ्यावी, अशा सूचनाही बैठकीत देण्यात आल्या. अशा प्रकारे धूळ, फटाके आणि हवेची गुणवत्ता या तिन्ही बाबींवर पालिका प्रशासनाने कडक भूमिका घेतली आहे.