विधान परिषद निवडणुकीत महाआघाडीला ५ पैकी ३ जागा, महायुतीला २; नागपूर-पुण्यात भाजपचा पराभव

महाराष्ट्रातील विधान परिषद निवडणुकीचे निकाल सत्ताधारी महायुतीसाठी मोठा धक्का घेऊन आले. राज्यातील पाच जागांची मतमोजणी बुधवारी उशिरा रात्रीपर्यंत चालली. त्यानंतर भाजप, शिंदे सेना आणि अजित गटाच्या राष्ट्रवादीला केवळ दोन जागांवर समाधान मानावे लागले. काँग्रेस आणि पवार गटाच्या नेतृत्वाखालील विरोधी महाआघाडीने तीन जागा जिंकल्या आणि लोकसभा निवडणुकीच्या निकालांची आठवण करून दिली.

काँग्रेस नेत्यांनी दावा केला की पदवीधर मतदारसंघ म्हणजे सुशिक्षित मतदारांचा सहभाग असतो. भाजपच्या जाळ्यातून सुटण्यासाठी सुशिक्षित मतदारांच्या बंडाची सुरुवात महाराष्ट्रातून झाली, असे या नेत्यांचे म्हणणे आहे. राज्यातील तीन पदवीधर जागांपैकी दोन जागांवर भाजप लढली आणि दोन्ही हरली. अजित गटाला एकमेव जागेवर पराभव पत्करावा लागला.

नागपूर विभाग पदवीधर मतदारसंघ महाराष्ट्रात सर्वाधिक प्रतिष्ठेचा मानला जातो. तिथे काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी यांनी पुन्हा एकदा विजय मिळवला. एकेकाळी केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्या ताब्यात असलेली ही जागा भाजपने सुमारे ५२ वर्षे जिंकली होती. गेल्या निवडणुकीत वंजारी यांनी भाजपच्या संदीप जोशी यांचा पराभव केला होता.

यावेळी वंजारी यांनी भाजप उमेदवार सुधाकर कोहळे यांना हरवून संघ मुख्यालयाच्या शहरात काँग्रेसचा झेंडा फडकवला. ४८ तासांपेक्षा जास्त वेळ उलटूनही अंतिम निकाल जाहीर झाला नव्हता. ३५ व्या एलिमिनेशन फेरीनंतर कोहळे यांनी पराभव मान्य करून वंजारी यांचे अभिनंदन केले. कोटा पूर्ण झाला नसला तरी सर्वाधिक मते मिळाल्याच्या आधारावर वंजारी यांना गुरुवारी विजयी घोषित केले जाणार आहे.

पुणे पदवीधर मतदारसंघातही भाजपची प्रतिष्ठा पणाला लागली होती. तिथे महाआघाडीच्या उमेदवार हर्षदा देशमुख यांनी भाजपच्या उमेदवार स्मिता योगेश जाधव यांना हरवले. नागपूरनंतर पुणेही भाजपसाठी अभेद्य गड म्हणून पुढे येत असल्याचे मूळ वृत्तात म्हटले आहे.

विदर्भातील अमरावती शिक्षक मतदारसंघात शिंदे गटाचे विद्यमान आमदार किरण सरनाईक यांनी पुन्हा विजय मिळवला. अंतिम मतमोजणीत सरनाईक यांना १६,६६३ मते मिळाली. काँग्रेसच्या अदिती पोहरे ८,६३६ मते घेऊन दुसऱ्या स्थानावर राहिल्या.

निवडणूक जाहीर झाल्यानंतर महायुती आणि महाविकास आघाडी या दोन्ही आघाड्यांमध्ये जागावाटपावरून आपसात वाद सुरू राहिला. काही बंडखोर आपल्याच पक्षाच्या अधिकृत उमेदवाराविरुद्ध उभे राहिले, तर काहींनी मित्रधर्म बाजूला ठेवून मित्रपक्षाच्या उमेदवारालाच आव्हान दिले. पुणे पदवीधर जागेवर भाजपच्या कौस्तुभ गावडे यांच्याविरुद्ध शिंदे सेनेच्या पाठिंब्याने सचिन सानप लढले. संभाजीनगरमध्ये राष्ट्रवादी (एसपी)चे प्रतापसिंह पाटील यांच्याविरुद्ध ठाकरे सेनेचे दिलीप घुगे रिंगणात उतरले. पुणे पदवीधर जागेवर राष्ट्रवादी (एसपी)च्या हर्षदा देशमुख यांना ठाकरे सेनेच्या सुनील मोदी यांनी आव्हान दिले. अमरावती शिक्षक जागेवर शिंदे गटाचे किरण सरनाईक आणि श्रीकांत देशपांडे अपक्ष म्हणून आमनेसामने होते. भाजप खासदार अनिल बोंडे यांच्या बहिणीनेही पक्षाविरुद्ध बंड करून नशीब आजमावले होते.

२०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेसने महाराष्ट्रात जसे प्रदर्शन केले होते, साधारण तसेच निकाल या विधान परिषद निवडणुकीतही दिसले. तेव्हा विदर्भातील १० जागांपैकी काँग्रेसने ४ जागा जिंकल्या होत्या.

या पराभवानंतर राष्ट्रवादी (सुनेत्रा पवार गट) पक्षाला मोठा धक्का बसला. छत्रपती संभाजीनगर आणि पुण्याच्या जागा गमावल्यानंतर पक्षाचे कार्याध्यक्ष प्रफुल पटेल म्हणाले की विधान परिषद निवडणुकीचे निकाल आमच्यासाठी धोक्याची घंटा आहेत. त्यांनी पक्षनेतृत्वाला आत्मपरीक्षण करण्याचा सल्ला दिला. मराठवाडा पदवीधर मतदारसंघात तीन वेळा आमदार राहिलेले पक्षाचे उमेदवार सतीश चव्हाण यांचा पराभव झाला. सुनेत्रा पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादीने पाचपैकी फक्त मराठवाडा पदवीधर जागा लढवली होती. रील स्टार रविराज साबळे यांनी सुमारे २० हजार मते घेतली.

निकालाला स्पष्ट इशारा संबोधत प्रफुल पटेल यांनी सोशल नेटवर्किंग साइट 'एक्स'वर लिहिले की विश्वास पुन्हा जिंकण्यासाठी, प्राधान्यक्रम ठरवण्यासाठी आणि संघटना मजबूत करण्यासाठी आत्मपरीक्षण आवश्यक आहे. संघटना मजबूत करण्यासाठी नेतृत्वाला आपल्या प्राधान्यक्रमात तातडीने सुधारणा करावी लागेल, असेही त्यांनी म्हटले.

चर्चा आहे की त्यांचा रोख सुनेत्रा पवार आणि पार्थ पवार यांच्याकडे आहे. गेल्या निवडणुकीत एकही जागा न जिंकलेल्या भाजपला यावेळी दोन जागांचा फायदा झाला. शिंदे सेनेला एक जागा मिळाली, तर राष्ट्रवादीच्या सुनेत्रा पवार गटाच्या पदरी निराशा आली. महाविकास आघाडीत काँग्रेस आणि शिवसेना (यूबीटी) यांना मात्र मोठ्या पराभवाला सामोरे जावे लागले.