धनत्रयोदशीला कोणती भांडी घ्यावीत आणि कोणती टाळावीत, जाणून घ्या श्रद्धा आणि परंपरा

हिंदू धर्मात धनत्रयोदशीचा सण सुख, समृद्धी, आरोग्य आणि कल्याणाचे प्रतीक मानला जातो. या दिवशी भगवान धन्वंतरी, देवी लक्ष्मी आणि कुबेर यांची पूजा करण्याची परंपरा आहे. यंदा हा सण शुक्रवार, ६ नोव्हेंबर रोजी साजरा होणार आहे.

या दिवशी शुभ वस्तू घेतल्या की घरात सुख-समृद्धी येते आणि देवी लक्ष्मीचा आशीर्वाद मिळतो, असे मानले जाते. म्हणूनच लोक सोन्या-चांदीच्या दागिन्यांपासून भांडी आणि घरातल्या इतर वस्तूंपर्यंत सर्व काही खरेदी करतात. मग प्रश्न येतो की कोणती भांडी घ्यायची आणि कोणती टाळायची.

पौराणिक कथेनुसार समुद्रमंथनाच्या वेळी भगवान धन्वंतरी याच दिवशी अमृताचा कलश घेऊन प्रकट झाले. त्यांनी सोबत पितळेचा कलश आणला होता, असे मानले जाते. त्यामुळे धनतेरसला पितळेची भांडी घेणे विशेष शुभ समजले जाते. भांडी घेण्याची परंपराही धन्वंतरींच्या प्रकटीकरणाशी जोडलेली आहे.

पितळ, तांबे, कांस्य आणि चांदीची भांडी या दिवशी शुभ मानली जातात. रोजच्या वापरासाठी स्टीलची भांडीही घेतली जातात. प्रत्येक धातूला धार्मिक श्रद्धेनुसार स्वतःचे महत्त्व आहे.

पितळेची भांडी घेणे विशेष शुभ, कारण धन्वंतरींच्या हातात पितळी भांडे होते, अशी श्रद्धा आहे. पूजेत वापरला जाणारा पितळी लोटा, ताट, वाटी किंवा दिवा घेता येतो. यामुळे घरात सुख, समृद्धी आणि आरोग्य लाभते, असे मानले जाते.

पूजा आणि धार्मिक विधींमध्ये तांब्याला खास स्थान आहे. तांब्याचे भांडे, घागर किंवा पेला घेणेही शुभ समजले जाते. पूजेत पाणी वाहण्यासाठी तांब्याची भांडी वापरली जातात.

कांस्याची भांडी घेण्याचीही परंपरा आहे. घरगुती वापरासाठी कांस्याची ताटे, वाट्या किंवा इतर भांडी घेता येतात. बजेटमध्ये बसत असेल तर चांदीचे भांडे, चमचा किंवा लहान वाटी घेता येते. चांदीची नाणी घेण्याचीही परंपरा आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार चांदी समृद्धी आणि शुभतेचे प्रतीक आहे. रोजच्या वापरासाठी स्टीलची ताटे, वाट्या, ग्लास किंवा भांड्यांचा संच हेही चांगले पर्याय ठरू शकतात.

काही गोष्टी मात्र टाळाव्यात, असे सांगितले जाते. लोखंडाचा संबंध भगवान शनिदेवांशी आहे, म्हणून या दिवशी लोखंडी वस्तू घेऊ नयेत. ॲल्युमिनियमची भांडी घेणे शुभ नाही, असे मानले जाते. काचेची आणि प्लास्टिकची भांडी वापरणेही टाळावे.

खरेदीच्या वेळी आणखी एक गोष्ट लक्षात ठेवायची आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार रिकामे भांडे घरी न आणता त्यात थोडे पाणी, तांदूळ, साखर किंवा मिठाई भरून आणणे शुभ मानले जाते. हे घरातील समृद्धी आणि सुस्थितीचे प्रतीक समजले जाते. आपल्या परंपरेनुसार यापैकी कोणतीही एक वस्तू भांड्यात ठेवता येते.

धर्म, ज्योतिष, वास्तु यांसारख्या विषयांवरील ही माहिती केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहे. असा कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.