निवडणुकीआधी इराणवर हल्ल्याची नेतन्याहूंची गुप्त योजना अमेरिकेने रोखल्याचा दावा

इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू आणि मोसादचे प्रमुख रोमन गोफमन यांनी इराणवर मोठा लष्करी हल्ला करण्याची गुप्त योजना आखली होती, असा दावा करण्यात आला आहे. इस्रायलमध्ये २७ ऑक्टोबरला होणाऱ्या निवडणुकांच्या अगदी काही दिवस आधी ही तयारी झाली होती, असेही या दाव्यात म्हटले आहे. मध्यपूर्वेतील राजकारणात यामुळे मोठी खळबळ उडाली आहे.

या दाव्यानुसार ही कारवाई अत्यंत गोपनीय पद्धतीने होणार होती, म्हणजे शत्रू देशाला त्याची कुणकुणही लागली नसती. पण एका इस्रायली सुरक्षा अधिकाऱ्याकडून निष्काळजीपणाने किंवा चुकून एक छोटी चूक झाली आणि या मोहिमेची माहिती अमेरिकेच्या प्रशासनाला समजली. तणाव वाढू नये म्हणून अमेरिकन प्रशासनाने तातडीने पावले उचलली, या मोहिमेला तीव्र विरोध केला आणि हल्ला रोखून धरला, असे सांगितले जात आहे. इस्रायलच्या लष्करी सेन्सॉरशिपच्या नियमांचे पालन करून ही माहिती जाहीर करण्यात आली, असेही या दाव्यात म्हटले आहे.

इस्रायलच्या पंतप्रधान कार्यालयाने मात्र हे वृत्त फेटाळले आहे. नेतन्याहू यांनी निवडणुकीआधी इराणवर हल्ल्याची कोणतीही योजना आखली नव्हती, असे कार्यालयाने स्पष्ट केले. या सर्व वृत्ताला कार्यालयाने 'मूर्खपणाचे' आणि निराधार म्हटले आहे.

२५ आणि २६ ऑक्टोबरला आलेल्या वृत्तांनुसार, पंतप्रधान नेतन्याहू आणि लष्करप्रमुख इयाल जमीर यांच्यात या हल्ल्यावरून तीव्र मतभेद झाले होते. नेतन्याहू यांनी लष्करी कारवाईचे थेट आदेश दिले होते. पण इराणवर असा अचानक हल्ला केला तर दोन्ही देशांत भयानक आणि मोठे युद्ध भडकू शकते, अशी भीती लष्कराच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना वाटत होती. असे युद्ध झाले असते तर २७ ऑक्टोबरच्या निवडणुकाही लांबणीवर पडू शकल्या असत्या.

संरक्षण मंत्री इस्रायल कॅटझ आणि पंतप्रधान नेतन्याहू यांच्या या आक्रमक भूमिकेला विरोध करणारे जमीर हे एकमेव प्रमुख सुरक्षा अधिकारी होते. त्यांनी हल्ल्याच्या आदेशाला विरोध केला आणि नेतन्याहू यांच्याकडे लेखी तसेच कायदेशीर मान्यतेची मागणी केली होती.

सध्या अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव कमी करण्यासाठी कतारच्या मध्यस्थीने शांतता चर्चा सुरू आहे. अशा वेळी हा अहवाल समोर आल्याने परिस्थिती आणखी गुंतागुंतीची झाली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, नेतन्याहू यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना मध्यावधी निवडणुकीनंतर इराणवर पुन्हा जोरदार हल्ले सुरू करण्याचे आवाहन केले होते. मात्र ट्रम्प प्रशासनाला सध्या युद्धापेक्षा चर्चेतून मार्ग काढायचा आहे आणि कूटनीतीला आणखी थोडा वेळ द्यायचा आहे.

शुक्रवारी एका निवेदनात ट्रम्प यांनी सांगितले की, अमेरिका सध्या इराणशी अनेक मुद्द्यांवर चर्चा करत आहे आणि गेल्या सहा ते सात महिन्यांत अमेरिकेचा एकही सैनिक मारला गेलेला नाही. इराणला अण्वस्त्रे बनवण्यापासून रोखले नसते, तर आज इस्रायल आणि संपूर्ण मध्यपूर्वेचे अस्तित्वच धोक्यात आले असते, असा दावाही ट्रम्प यांनी केला. आता पुढे जागतिक राजकारणाला कोणते वळण मिळणार, याकडे सगळ्या जगाचे लक्ष लागले आहे.