भारतीय-अमेरिकन मतदारांचे ट्रम्प यांच्या धोरणांविरोधात मतदान, पाहणीतून कारणे समोर

अमेरिकेच्या राजकारणात भारतीय-अमेरिकन समुदायाचे महत्त्व सतत वाढत आहे. अलीकडच्या निवडणुकांमध्ये या समुदायातील मतदारांनी रिपब्लिकन पक्ष आणि राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या धोरणांवर नाराजी व्यक्त करत त्यांच्याविरोधात मतदान केल्याचे चित्र दिसले. कार्नेगी एंडोमेंट फॉर इंटरनॅशनल पीस (Carnegie Endowment for International Peace) या संस्थेच्या "इंडियन अमेरिकन अॅटिट्यूड्स सर्व्हे" या अभ्यासातून या बदलामागची कारणे समोर आली आहेत.

अमेरिकन युनिव्हर्सिटीतील राज्यशास्त्राच्या सहायक प्राध्यापक सुमित्रा बद्रीनाथन मतदानाच्या पद्धतींचा सखोल अभ्यास करतात. त्यांच्या मते, हा रोष परराष्ट्र धोरणामुळे किंवा अमेरिकेच्या भारताबद्दलच्या भूमिकेमुळे नाही. तो मुख्यतः अमेरिकेतील स्थानिक आर्थिक अडचणींमुळे आणि ट्रम्प प्रशासनाच्या कडक धोरणांमुळे निर्माण झाला आहे.

प्राध्यापक बद्रीनाथन आणि दक्षिण आशिया कार्यक्रमाचे संचालक मिलन वैष्णव यांनी हे सर्वेक्षण केले. त्यानुसार भारतीय-अमेरिकन नागरिक मतदान करताना रोजच्या जगण्याशी जोडलेल्या प्रश्नांचा विचार करतात. सामान्य अमेरिकन मतदारांप्रमाणेच त्यांना नोकऱ्यांच्या संधी, देशाची अर्थव्यवस्था आणि राहण्याचा वाढता खर्च (Cost of Living) हे मुद्दे सर्वात महत्त्वाचे वाटतात.

ट्रम्प प्रशासनाच्या काळात अर्थव्यवस्थेत झालेले चढ-उतार, वाढती महागाई आणि बाजारातील अनिश्चितता यांमुळे अनेक भारतीय-अमेरिकन कुटुंबांचे बजेट कोलमडले. आर्थिक स्थैर्य हवे असलेल्या या समुदायाने त्यामुळे ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखालील रिपब्लिकन पक्षापासून अंतर ठेवले.

स्थलांतराबाबतची कठोर धोरणे (Immigration Policies) ही या समुदायासाठी सर्वात चिंतेची बाब ठरली. H-1B व्हिसाच्या नियमांतील बदल, जकात (Tariffs) आणि अमेरिकेत काम करताना भारतीयांना येणाऱ्या प्रशासकीय अडचणी यांमुळे तंत्रज्ञान क्षेत्रातील आणि उच्चशिक्षित तरुणांमध्ये मोठा असंतोष पसरला. कठोर स्थलांतर धोरणांनंतरही शिक्षण आणि करिअरसाठी अमेरिका हा युरोपीय देशांपेक्षा चांगला पर्याय मानला जातो. तरीही या धोरणांमुळे उभ्या राहिलेल्या अडचणींनी मतदारांना रिपब्लिकन पक्षाच्या विरोधात भूमिका घ्यायला भाग पाडले, असे यात म्हटले आहे.

अमेरिकेतील भारतीय नागरिक भारताबद्दलच्या अमेरिकन धोरणांचा विचार करून मतदान करतात, असा अनेकदा समज असतो. कार्नेगीच्या पाहणीतून तो समज खोटा ठरला आहे. सुमित्रा बद्रीनाथन म्हणाल्या, "आम्ही भारतीय-अमेरिकन लोकांना सातत्याने विचारले आहे की ते त्यांच्या राजकीय नेत्यांच्या भारताकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनाकडे लक्ष देतात का, आणि उत्तर नेहमीच 'नाही' असे आले आहे." म्हणजेच हा समुदाय स्वतःचे भविष्य, मुलांचे शिक्षण, आरोग्य सुविधा आणि रोजगार या स्थानिक मुद्द्यांवर मतदान करतो.

अभ्यासानुसार भेदभावाचा मुद्दाही महत्त्वाचा आहे. दर दोनपैकी एका भारतीय व्यक्तीला, म्हणजे सुमारे ५० टक्क्यांना, त्वचेच्या रंगामुळे किंवा मूळ वंशामुळे कोणत्या ना कोणत्या प्रकारच्या भेदभावाला किंवा वर्णद्वेषाला सामोरे जावे लागते. टेक्ससमध्ये भारतीय-अमेरिकन लोकांची संख्या दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. तेथे राजकीय प्रचारात भारतविरोधी भावनांचा वापर दिसला. रिपब्लिकन नेत्यांची वक्तव्ये आणि सोशल मीडियावरील द्वेषयुक्त भाषा यांमुळे भारतीय समुदायात असुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली, असे यात म्हटले आहे, आणि त्याचा थेट परिणाम मतदानाच्या निकालांवर दिसला.

भारतीय-अमेरिकन मतदार आता कोणत्याही एका पक्षाशी बांधलेला नाही. ऐतिहासिकदृष्ट्या हा समुदाय डेमोक्रॅटिक पक्षाकडे अधिक झुकलेला आहे, पण स्वतःचे हक्क आणि आर्थिक हित याबद्दल तो अतिशय जागरूक आहे. ट्रम्प यांच्या धोरणांविरोधात व्यक्त झालेला हा रोष पुढील अमेरिकन राजकारणाची दिशा बदलू शकतो.