एआयने लिहिलेल्या अर्जांमुळे आयर्लंडने ५,१०० पैकी ३,३०० भारतीय विद्यार्थ्यांचे स्टुडंट व्हिसा फेटाळले

परदेशात जाऊन शिकायचे स्वप्न पाहणाऱ्या भारतीय विद्यार्थ्यांना धक्का देणारी बातमी समोर आली आहे. आयर्लंडच्या स्टुडंट व्हिसासाठी अर्ज करणाऱ्या हजारो भारतीय विद्यार्थ्यांचे अर्ज फेटाळले गेले आहेत. त्याचे कारण एकच आहे. या विद्यार्थ्यांनी व्हिसा अर्ज आणि पर्सनल स्टेटमेंट (SOP) लिहिण्यासाठी ChatGPT सारख्या एआय टूल्सचा आधार घेतला होता. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा गरजेपेक्षा जास्त वापर केल्यामुळे अनेकांच्या करिअरवरच गदा आली आहे.

आकडेवारी पाहिली तर चित्र स्पष्ट होते. ताज्या आकडेवारीनुसार, या वर्षी आयर्लंडमध्ये उच्च शिक्षण घेण्यासाठी एकूण ५,१०० भारतीय विद्यार्थ्यांनी स्टुडंट व्हिसासाठी ऑनलाइन अर्ज केला होता. आयरिश दूतावास आणि तिथल्या व्हिसा अधिकाऱ्यांनी हे अर्ज बारकाईने तपासले, तेव्हा एक धक्कादायक गोष्ट उघड झाली. त्यातले सुमारे ३,३०० अर्ज पूर्णपणे फेटाळण्यात आले. म्हणजेच अर्ज करणाऱ्या सुमारे ६४ टक्के भारतीय विद्यार्थ्यांचा व्हिसा एआयने लिहिलेल्या मजकुरामुळे लगेच रद्द झाला.

मग अधिकाऱ्यांनी हे नेमके कसे ओळखले? आजकाल व्हिसा प्रोसेसिंगची यंत्रणा खूप आधुनिक आणि प्रगत झाली आहे. परदेशी दूतावासांकडे खास एआय डिटेक्टर सॉफ्टवेअर आणि टूल्स आहेत. एखादा मजकूर माणसाने स्वतःच्या विचाराने लिहिला आहे की संगणकाने आपोआप तयार केला आहे, हे ही टूल्स सहज पकडतात. हजारो विद्यार्थ्यांच्या फाईल्समध्ये एकसारखी भाषा, कृत्रिम वाटणारे शब्द आणि लिहिण्याची एकच पद्धत दिसली, तेव्हा व्हिसा अधिकाऱ्यांना लगेच संशय आला. एआयने लिहिलेल्या अर्जांमध्ये विद्यार्थ्यांच्या खऱ्या भावना, मौलिकता आणि सत्यता दिसत नव्हती, असे दूतावासाचे म्हणणे आहे.

यात SOP म्हणजे स्टेटमेंट ऑफ पर्पस इतका महत्त्वाचा का ठरतो, हेही समजून घ्यायला हवे. कोणत्याही देशाचा व्हिसा मिळवायचा असेल, तर हा अर्जातला सर्वात महत्त्वाचा दस्तऐवज असतो. त्यातून परदेशी सरकारला हे समजून घ्यायचे असते की विद्यार्थ्याला नेमके त्याच देशात का यायचे आहे, त्याची आर्थिक स्थिती कशी आहे आणि शिक्षण पूर्ण झाल्यावर त्याचे काय बेत आहेत. व्हिसा नियमांनुसार हे पत्र विद्यार्थ्याने स्वतःच्या भाषेत लिहिणे पूर्णपणे बंधनकारक आहे.

पण अनेक भारतीय विद्यार्थ्यांनी शॉर्टकट धरला. स्वतः मेहनत करण्याऐवजी त्यांनी संपूर्ण अर्ज एआयकडून तयार करून घेतला. आयर्लंडच्या दूतावासाने याकडे गंभीर फसवणूक आणि औपचारिकतेचा अभाव म्हणून पाहिले. त्यामुळे कडक भूमिका घेत हे व्हिसा फेटाळून लावण्यात आले. परदेशात शिकण्यासाठी अर्ज करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी यातून स्पष्ट संदेश मिळतो की पर्सनल स्टेटमेंटची मौलिकता महत्त्वाची आहे.