ऑस्ट्रेलियाच्या स्टुडंट व्हिसात कडक तपासणी, भारतीय विद्यार्थ्यांचे ४० टक्के अर्ज नाकारले

ऑस्ट्रेलियेत जाऊन शिकण्याचं स्वप्न बघणाऱ्या भारतीय विद्यार्थ्यांना मोठा धक्का बसला आहे. ऑस्ट्रेलियेने आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी व्हिसा देण्याची प्रक्रिया आता खूपच कडक केली असून, त्यामुळे व्हिसा नाकारला जाण्याचं प्रमाण गेल्या दहा वर्षांतल्या सगळ्यात उच्च पातळीवर गेलं आहे.

ऑस्ट्रेलियेच्या गृह मंत्रालयाने दिलेल्या आकडेवारीनुसार, जून २०२६ मध्ये सुमारे २४.२ टक्के विद्यार्थी व्हिसा अर्ज नाकारण्यात आले. दहा वर्षांपूर्वी, म्हणजे जून २०१६ मध्ये हे प्रमाण फक्त ७.९ टक्के इतकं होतं. याचा अर्थ नाकारल्या जाणाऱ्या अर्जांचं प्रमाण दहा वर्षांत तिपटीहून जास्त वाढलं आहे.

या कडक धोरणाचा सगळ्यात मोठा फटका भारतीय विद्यार्थ्यांना बसला आहे. २०२५-२६ या आर्थिक वर्षात भारतातून आलेले ४० टक्क्यांहून जास्त व्हिसा अर्ज नाकारण्यात आले. इतर देशांच्या तुलनेत हे प्रमाण खूप जास्त आहे.

भारतापेक्षाही वाईट परिस्थिती नेपाळमधून अर्ज करणाऱ्या विद्यार्थ्यांची आहे. याच काळात नेपाळमधल्या अर्धाहून जास्त अर्जदारांचे व्हिसा अर्ज फेटाळले गेले. दुसरीकडे चीनमधून येणाऱ्या अर्जांचा नकाराचा दर मात्र फक्त ५ टक्के इतका कमी राहिला.

ऑस्ट्रेलियेने हे कडक पाऊल का उचललं, याचं कारणही स्पष्ट आहे. देशातल्या आंतरराष्ट्रीय शिक्षण आणि स्थलांतर प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर प्रयत्न सुरू आहेत, आणि त्याचाच हा एक भाग आहे. यासाठी 'जेन्युइन स्टुडंट' म्हणजेच अस्सल विद्यार्थी असण्याची अट लागू करण्यात आली आहे. या अटीनुसार अर्जदाराला हे सिद्ध करावं लागतं की तो खरोखरच शिक्षणासाठीच ऑस्ट्रेलियेत जाऊ इच्छितो, दुसऱ्या कोणत्या हेतूने नाही.

व्हिसा अधिकारी अर्ज मंजूर करताना अनेक गोष्टी तपासतात. अर्जदाराच्या स्वतःच्या देशातली सध्याची परिस्थिती कशी आहे, ऑस्ट्रेलियेत गेल्यानंतर त्याची परिस्थिती कशी राहू शकते, तो निवडत असलेला कोर्स त्याच्या भविष्यासाठी किती उपयोगी आहे आणि त्याचा आधीचा इमिग्रेशन इतिहास कसा आहे, या सगळ्या बाबी बघितल्या जातात. म्हणजेच आता भारतीय विद्यार्थ्यांना हे दाखवून द्यावं लागेल की ते निवडत असलेलं शिक्षण त्यांच्या आधीच्या अभ्यासाशी, कामाच्या अनुभवाशी आणि पुढच्या करिअर प्लॅनशी पूर्णपणे जुळणारं आहे.

ऑस्ट्रेलियेतली कॉलेज आणि विद्यापीठं सुद्धा या कडक धोरणामुळे चिंतेत आहेत. तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की, जर विद्यार्थ्यांना असं वाटायला लागलं की ऑस्ट्रेलिया आता परदेशी विद्यार्थ्यांचं आधीसारखं स्वागत करत नाही, तर खरोखर हुशार आणि अस्सल विद्यार्थीसुद्धा तिथे जायचं टाळू लागतील, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.