दसऱ्याला घट विसर्जन कधी करायचं? विजय मुहूर्त आणि विसर्जनाच्या वेळा जाणून घ्या

आज 20 ऑक्टोबर 2026, मंगळवार. आज दसरा म्हणजेच विजयादशमी आहे. साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक मुहूर्त म्हणून हा दिवस ओळखला जातो. आजच शारदीय नवरात्र संपत आहे. नऊ दिवस देवीची मनोभावे पूजा झाल्यानंतर आज घराघरात घट हलवण्याची आणि देवीच्या मूर्तीला निरोप देण्याची तयारी सुरू आहे.

घट नेमका कधी हलवायचा आणि देवीचं विसर्जन कधी करायचं, नवमीला की दशमीला, असा प्रश्न अनेकांना पडतो. त्याबद्दलची माहिती खाली दिली आहे.

पंचांगानुसार आज विजयादशमी आहे. आजचा विजय मुहूर्त दुपारी 2 वाजून 9 मिनिटांपासून 2 वाजून 56 मिनिटांपर्यंत आहे. हा मुहूर्त विजयादशमीच्या पूजेसाठी शुभ मानला जातो. आजचा अपराह्ण काळ दुपारी 1 वाजून 23 मिनिटांपासून 3 वाजून 42 मिनिटांपर्यंत आहे. मात्र विजय मुहूर्त म्हणजे विसर्जनाचा मुहूर्त असं नाही. विसर्जनासाठी वेगळी वेळ पाहावी लागते आणि ती प्रत्येक ठिकाणच्या पंचांगानुसार बदलू शकते. त्यामुळे एकच वेळ सगळीकडे लागू होईल असं समजू नका.

आज घट विसर्जन करायचं असेल तर काही शुभ वेळा सांगितल्या आहेत. सकाळी 6 वाजून 19 मिनिटांपासून 10 वाजून 12 मिनिटांपर्यंत एक चांगला मुहूर्त आहे. त्यानंतर अभिजित मुहूर्त सकाळी 11 वाजून 44 मिनिटांपासून दुपारी 12 वाजून 31 मिनिटांपर्यंत आहे. दुपारी 1 वाजून 14 मिनिटांपासून 3 वाजून 30 मिनिटांपर्यंतही घट विसर्जन करता येईल. तुमच्या गावाचं किंवा शहराचं पंचांग वेगळं असू शकतं, म्हणून स्थानिक पंचांग पाहूनच वेळ ठरवा.

प्रत्येक घरात याची पद्धत वेगळी असते. काही घरांमध्ये महानवमीच्या दिवशी, म्हणजे कालच, देवीची पूजा, हवन आणि आरती करून घट विसर्जित केला जातो. काही घरांमध्ये दसऱ्याच्या दिवशी पूजा करून घट हलवला जातो आणि नवरात्रीत पेरलेलं धान्य, म्हणजे जव, विसर्जित केलं जातं. यात एकच नियम नाही. घरात वर्षानुवर्षे जी परंपरा चालत आली आहे, ती पाळा. मोठ्या माणसांना विचारा, कुलाचार महत्त्वाचा असतो.

घट किंवा देवीची मूर्ती विसर्जित करताना घाई करू नका. आधी देवीची पूजा आणि आरती करा, नैवेद्य दाखवा. त्यानंतर पूजेत काही चूक झाली असेल तर देवीकडे माफी मागा आणि प्रार्थना करा. घटावरचा नारळ आणि पूजेचं बाकीचं साहित्य घरच्या पद्धतीनुसार बाजूला काढा. घटातलं पाणी तुळशीसारख्या झाडाला घालू शकता. नवरात्रीत पेरलेलं धान्य मातीत विसर्जित करा, कचऱ्यात टाकू नका.

मोठी मूर्ती असेल तर ती नदी किंवा तलावात विसर्जित करताना प्रशासनाने घालून दिलेले नियम पाळा. जिथे कृत्रिम तलावाची सोय केली असेल, तिथेच विसर्जन करा. शक्य झाल्यास पर्यावरणपूरक मूर्ती आणा आणि पर्यावरणपूरक पद्धतीने विसर्जन करा.

घट विसर्जन आणि देवी विसर्जन या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत आणि घरच्या परंपरेनुसार त्या वेगवेगळ्या वेळी केल्या जाऊ शकतात. त्यामुळे आपल्या शहराचं पंचांग आणि घरचा कुलाचार पाहूनच निर्णय घ्या. विजय मुहूर्ताची वेळच विसर्जनासाठी बंधनकारक आहे, असं समजू नका.