विजयादशमी सोहळ्यात सरसंघचालक भागवत यांचा इशारा: आंदोलनाचा उद्देश समस्यांवर तोडगा हवा

नागपूर (Nagpur) येथे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा (Rashtriya Swayamsevak Sangh) विजयादशमी सोहळा झाला. त्यात बोलताना सरसंघचालक मोहन भागवत (Mohan Bhagwat) यांनी जागतिक परिस्थिती, भारतासमोरची आव्हाने, आंदोलनांचे उद्देश आणि समाजाच्या एकतेचे महत्त्व या विषयांवर आपले विचार मांडले.

भागवत म्हणाले की, पाश्चिमात्य जगातून एक वादळ उठले आहे. ते जगातील सभ्यता, मांगल्य, सांस्कृतिक मूल्ये आणि मानवी संस्कार नष्ट-भ्रष्ट करू पाहत आहे. फ्रान्स, अल्बेनिया यांसारख्या अनेक देशांमध्ये हे सगळे घडत आहे, असे त्यांनी सांगितले. त्यामुळे भारताने अधिक सजग राहण्याची गरज आहे, असेही ते म्हणाले.

रेजीम चेंज केल्याने परिस्थिती बदलेल, असे अनेकांना वाटते, असे भागवत यांनी सांगितले. मात्र पूर्वीही असे घडलेले नाही आणि पुढेही घडणार नाही, रेजिम चेंज केल्याने परिस्थिती बदलत नाही, असे त्यांचे म्हणणे होते.

भागवत यांच्या म्हणण्यानुसार आसुरी ताकद भारताविरुद्ध काम करत आहे. भारत मोठा झाला तर त्या शक्तींच्या हेतूंना अडथळा येईल, म्हणून भारतही या वादळाचे लक्ष्य ठरला आहे. ते भारत तोडण्यासाठी उत्सुक आहेत, असे ते म्हणाले. त्यांना काही लोकांची साथ असते आणि काही अति महत्त्वाकांक्षी नेतेही त्यांना भेटतात, असेही भागवत यांनी सांगितले.

लोकशाहीत आंदोलने होणारच, असे भागवत यांनी स्पष्ट केले. पण ती करताना त्यांचा उद्देश काय असावा, असा प्रश्न त्यांनी विचारला. आंदोलनाचा उद्देश समस्येवर समाधान शोधणे हाच असला पाहिजे, असे ते म्हणाले. केवळ आंदोलन करून समस्या सुटतीलच असे नाही. समाजाच्या सक्रिय सहभागातूनही अनेक समस्यांवर उपाय शोधता येतात, असेही त्यांनी नमूद केले.

नेत्यांनी हे लक्षात घ्यावे, असे भागवत म्हणाले की, आंदोलनामुळे देश आणि समाजात फूट पडू नये आणि आंदोलने राज्यघटनेच्या मर्यादेत झाली पाहिजेत. आपला समाज या आंदोलनांच्या कचाट्यात सापडू नये, आंदोलनाने समस्या सुटणे सोपे नाही, असे त्यांनी सांगितले. समाजाची सक्रियता आणि परस्पर संवाद वाढला पाहिजे, समाज आणि देश चालवण्याची आमचीही जबाबदारी आहे, असेही ते म्हणाले.

आंदोलनाचा उद्देश वेगळाच असेल तर ते राजकीय ठरते, असे भागवत यांनी म्हटले. आंदोलनामुळे शत्रुभाव वाढतो आणि आंदोलनांचा फायदा देशविरोधी शक्ती घेऊ शकतात, असेही ते म्हणाले.

नेपाळमधील नैसर्गिक संकटाचा उल्लेख करून भागवत यांनी विकासाच्या संकल्पनेवर पुन्हा विचार करण्याची गरज बोलून दाखवली. संपूर्ण हिमालयीन क्षेत्रात अशी संकटे पुन्हा पुन्हा येत आहेत, तेव्हा विकासाकडे योग्य दृष्टीने पाहणे आवश्यक आहे, असे ते म्हणाले. विकासाच्या नावाखाली अशी परिस्थिती तयार होऊ नये की त्याची किंमत माणसाच्या अस्तित्वालाच मोजावी लागेल, असा इशारा त्यांनी दिला.

भारताची एकता आणि ताकद यावर भर देत भागवत म्हणाले की, हिंदू दृष्टिकोनात विशिष्ट पूजा पद्धती, खानपान, राहणीमान किंवा सामाजिक-राजकीय विचारांचे बंधन नाही. सर्व भारतीयांनी आपण एक आहोत ही भावना जपली पाहिजे. देश आपल्याला काय देतो यापेक्षा आपण देशासाठी काय करू शकतो, याचा विचार महत्त्वाचा आहे, असेही त्यांनी सांगितले.