दसरा २०२६: अयोध्या, म्हैसूर, कुल्लू, कोटा, कुठे रामलीला तर कुठे दुर्गेला निरोप

देशातल्या अनेक राज्यांत दसऱ्याचा सण वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरा केला जातो. नऊ दिवस देवीच्या नऊ रूपांची पूजा केल्यानंतर दसरा साजरा करण्याची परंपरा आहे. या वर्षी हा सण २ ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जाईल.

राज्यातही वेगवेगळ्या भागांत दसरा वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरा होतो. घरातल्या शस्त्रांची पूजा करून आपट्याची पाने दिली जातात. या दिवशी आपट्याच्या पानांना विशेष महत्त्व आहे. जीवनात सौभाग्य, आनंद आणि समृद्धी लाभावी, यासाठी प्रार्थना केली जाते.

यंदाच्या विजयादशमीला कुठे बाहेर जायचे असेल, तर देशातली काही राज्ये त्यासाठी योग्य आहेत. तिथे विजयादशमीच्या उत्सवाचा आनंद घेता येतो आणि देशातल्या काही प्रसिद्ध राज्यांत दसऱ्याची सहल आखता येते.

उत्तर प्रदेशात भगवान रामाचे जन्मस्थान असलेल्या अयोध्येत दसरा साजरा केला जातो. रामलीला वेगवेगळ्या ठिकाणी साजरी केली जाते. वाराणसीमध्ये दसऱ्याला रावण वध, रावण पोडी आणि विजयादशमी या नावांनीही ओळखले जाते. तिथे सहलीचे नियोजन करता येईल.

कर्नाटकात दसरा उत्सव खूपच अनोखा आहे. शारदीय नवरात्रीत संपूर्ण राज्यात दसऱ्याची तयारी सुरू होते. म्हैसूरमध्ये अनेक सांस्कृतिक आणि धार्मिक कार्यक्रम होतात, तसेच नृत्य आणि संगीताने दसरा साजरा केला जातो.

पश्चिम बंगालमधली दुर्गा पूजा देशभर प्रसिद्ध आहे. विजयादशमीचा उत्सव पाहण्यासाठी तिथे जाता येते. दसरा मोठ्या थाटामाटात साजरा केला जातो आणि मिरवणुकीने देवी दुर्गेला निरोप दिला जातो.

दसऱ्यासाठी हिमाचल प्रदेशला जाण्याची योजनाही आखता येईल. कुल्लूमध्ये दसरा पारंपरिक पद्धतीने साजरा केला जातो आणि त्याला ऐतिहासिक महत्त्व आहे. कुटुंबासोबत किंवा मित्रांसोबत दऱ्याखोऱ्यांत उत्सवाचा आनंद घेता येतो.

राजस्थानलाही मित्रांसोबत जाता येईल. कोटामध्ये विजयादशमीला एक विशेष मेळा भरतो, जिथे रावणाचा पुतळा जाळला जातो. तिथे जेठी समाज आखाड्यात रावणाचा मातीचा पुतळा बनवला जातो.

अशा प्रकारे उत्तर प्रदेश, कर्नाटक, पश्चिम बंगाल, हिमाचल प्रदेश आणि राजस्थान या राज्यांत दसऱ्याचा उत्साह वेगवेगळ्या रूपांत दिसतो. कुठे रामलीला आहे, कुठे सांस्कृतिक कार्यक्रम, कुठे दुर्गेला निरोप देणारी मिरवणूक, तर कुठे रावणाचा पुतळा जाळला जातो. अयोध्या, वाराणसी, म्हैसूर, कुल्लू आणि कोटा या ठिकाणी दसऱ्याचे हे वेगवेगळे रंग पाहायला मिळतात.