ऑक्टोबरमध्ये शारदीय नवरात्री, दसरा, करवा चौथ आणि कोजागिरी पौर्णिमा; सणांच्या तारखा

ऑक्टोबर महिन्याची आजपासून सुरुवात झाली आहे. या महिन्यात अनेक सण आणि उपवास येणार आहेत. सर्वपित्री अमावस्या, शारदीय नवरात्री, दसरा, करवा चौथ आणि शरद पौर्णिमा म्हणजेच कोजागिरी पौर्णिमा हे त्यातले महत्त्वाचे दिवस आहेत. धार्मिक दृष्ट्या हा महिना खूप विशेष आणि महत्त्वाचा मानला जातो.

नऊ दिवस चालणाऱ्या शारदीय नवरात्रीची सुरुवात याच महिन्यात होते. असत्यावर सत्याच्या विजयाचा सण मानला जाणारा दसराही याच महिन्यात साजरा केला जातो. विवाहित महिलांचा सर्वात महत्त्वाचा सण असलेला करवा चौथही या महिन्यात आहे. या दिवशी महिला आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी उपवास करतात.

महिन्याच्या सुरुवातीला गुरुवार, १ ऑक्टोबरला षष्ठी श्राद्ध आणि रोहिणी व्रत आहे. शनिवार, ३ ऑक्टोबरला महालक्ष्मी व्रत पूर्ण होईल. त्याच दिवशी जीवित्पुत्रिका व्रत, कालाष्टमी आणि मासिक कृष्ण जन्माष्टमी आहे.

मंगळवार, ६ ऑक्टोबरला इंदिरा एकादशी आहे. सनातन धर्मात भगवान विष्णूच्या पूजेसाठी एकादशी विशेष मानली जाते. अश्विन महिन्याच्या कृष्ण पक्षात येणारी इंदिरा एकादशी पितृपक्षात येते, म्हणून तिला अधिक महत्त्वपूर्ण मानले जाते. गुरुवार, ८ ऑक्टोबरला मासिक शिवरात्र आणि गुरू प्रदोष व्रत आहे. दर महिन्याला येणाऱ्या शिवरात्रीला मासिक शिवरात्र म्हणतात, तर दर गुरुवारी येणाऱ्या प्रदोष व्रताला गुरू प्रदोष व्रत म्हणतात.

शनिवार, १० ऑक्टोबरला सर्वपित्री अमावस्या आहे. ती अश्विन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील अमावस्येला येते. ज्या पूर्वजांची जन्मतारीख आठवत नाही, त्या सर्वांच्या नावाने या दिवशी श्राद्ध केले जाते. काही कारणाने श्राद्ध चुकले असेल, तर त्या लोकांसाठीही श्राद्ध विधी केले जातात.

रविवार, ११ ऑक्टोबरला शारदीय नवरात्रीची सुरुवात होत आहे. ती अश्विन महिन्याच्या प्रतिपदा तिथीला सुरू होते. नवरात्रीचा समारोप विजयादशमीला म्हणजे दसऱ्याला, २० ऑक्टोबरला होईल. बुधवार, १४ ऑक्टोबरला कपर्दिश विनायक चतुर्थी पाळली जाणार आहे.

मंगळवार, २० ऑक्टोबरला दसरा आहे. यावर्षी महानवमी आणि दशमी एकाच दिवशी येत आहेत. त्यामुळे त्या दिवशी सकाळी महानवमीची पूजा, तर संध्याकाळी दसऱ्याची पूजा केली जाईल.

गुरुवार, २२ ऑक्टोबरला पापांकुशा एकादशी आहे. ही अश्विन महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकादशी आहे. या दिवशी भगवान विष्णूची पूजा आणि उपवास केल्याने पापांचे क्षालन होऊन मोक्षप्राप्ती होते, असे सांगितले जाते.

रविवार, २५ ऑक्टोबरला कोजागिरी पौर्णिमा आहे. तिला शरद पौर्णिमा म्हणूनही ओळखले जाते. देवी लक्ष्मी आणि चंद्राला समर्पित हे प्रमुख व्रत अश्विन महिन्याच्या पौर्णिमेला पाळले जाते.

गुरुवार, २९ ऑक्टोबरला करवा चौथ आणि संकष्टी चतुर्थी आहे. करवा चौथचा उपवास कार्तिक महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या चतुर्थी तिथीला पाळला जातो. महिला पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी हा उपवास करतात आणि सायंकाळी चंद्राची पूजा करून तो सोडतात. सनातन धर्मात वक्रतुंड संकष्टी चतुर्थीला विशेष महत्त्व आहे. या दिवशी मंदिरांमध्ये भगवान गणेशाची भक्तिभावाने पूजा आणि सेवा केली जाते आणि दानधर्मही केला जातो.

धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख आणि बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे.