१२ ऑक्टोबरला जागतिक संधिवात दिन: सांधेदुखी, सूज आणि ताठरपणाकडे दुर्लक्ष नको
दरवर्षी १२ ऑक्टोबरला जागतिक संधिवात दिन पाळला जातो. संधिवाताबद्दल जागरूकता वाढवणे आणि वेळेवर निदानाचे महत्त्व सांगणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
दरवर्षी १२ ऑक्टोबर हा दिवस जगभरात 'जागतिक संधिवात दिन' म्हणून पाळला जातो. संधिवात (Arthritis) आणि त्याच्याशी संबंधित अनेक आजारांबद्दल लोकांमध्ये योग्य ती जागरूकता निर्माण करणे, हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
संधिवात हा फक्त एखाद्या ठराविक वयातल्या किंवा ठराविक लोकांचा आजार नाही. हा सांध्यांशी संबंधित अत्यंत त्रासदायक विकार आहे. सांध्यांमध्ये जळजळ, तीव्र वेदना, सूज आणि हाडांमध्ये ताठरपणा निर्माण झाला, की त्याला संधिवात म्हणतात. या आजारामुळे माणूस शारीरिकदृष्ट्या हतबल होऊ शकतो. अगदी साधे चालणे किंवा हालचाल करणेही वेदनादायी ठरते.
जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि जगभरातील प्रमुख वैद्यकीय संस्था या दिवशी आरोग्य शिबिरे आणि विशेष कार्यक्रम आयोजित करतात. वेळेवर निदान (Early Diagnosis) आणि योग्य उपचार यांचे महत्त्व लोकांना पटवून देणे, हा त्यामागचा हेतू असतो.
संधिवाताचे ऑस्टियोआर्थराइटिस (Osteoarthritis) आणि रुमॅटॉइड आर्थराइटिस (Rheumatoid Arthritis) हे सर्वात प्रमुख प्रकार आहेत. सुरुवातीच्या टप्प्यात या आजाराकडे दुर्लक्ष केले, तर सांधे पूर्णपणे खराब होण्याचा धोका असतो. त्यामुळे लक्षणे ओळखून वेळीच डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक ठरते.
आजच्या धावपळीच्या काळात चुकीच्या खाण्यापिण्याच्या सवयी, व्यायामाचा अभाव आणि ताणतणाव यामुळे सांधेदुखीच्या रुग्णांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. संधिवाताचा सामना करण्यासाठी किंवा तो होऊ नये म्हणून जीवनशैली शिस्तबद्ध असणे गरजेचे आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, रोजच्या आहारात कॅल्शियम, व्हिटॅमिन डी, ओमेगा-३ फॅटी एसिड्स आणि हिरव्या पालेभाज्यांचा समावेश केला तर सांध्यांच्या बळकटीसाठी तो वरदान ठरतो.
तसेच नियमित हलका व्यायाम, चालणे, योगासने आणि स्ट्रेचिंग केल्यामुळे सांध्यांमधील लवचिकता टिकून राहते. वजन नियंत्रणात ठेवणे हे संधिवाताच्या रुग्णांसाठी सर्वात मोठे औषध मानले जाते, कारण शरीराचे अतिरिक्त वजन थेट गुडघे आणि पायांच्या सांध्यांवर ताण निर्माण करते.
या दिवशी डॉक्टर, वैद्यकीय तज्ज्ञ आणि रुग्ण एकत्र येऊन या आजारावर मात करण्याचे मार्ग शोधतात आणि एकमेकांना मानसिक आधार देतात.
जागतिक संधिवात दिन फक्त एका आजाराची आठवण करून देत नाही, तर शरीराची काळजी घेण्याचा संदेशही देतो. सांध्यांच्या वेदनांकडे 'वय झाल्यामुळे दुखत असेल' असे समजून दुर्लक्ष करू नका. स्वतःला किंवा ओळखीच्या कोणाला सांध्यांमध्ये सतत ताठरपणा किंवा वेदना जाणवत असतील, तर तातडीने तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. आपले शरीर हे आपले सर्वात मोठे मंदिर आहे आणि त्याला निरोगी ठेवणे ही आपली पहिली जबाबदारी आहे.