मोबाईल रिचार्जचा गेम बदलणार, आता डेटाशिवायही मिळणार स्वस्त प्लॅन्स, TRAI चा मोठा निर्णय

ज्या मोबाईल यूजर्सना रिचार्ज प्लॅनमध्ये इंटरनेट डेटाची अजिबात गरज नसते आणि फक्त कॉलिंग किंवा एसएमएससाठी रिचार्ज हवा असतो, अशा यूजर्ससाठी टेलीकॉम रेग्युलेटरी अथॉरिटी ऑफ इंडिया म्हणजेच TRAI ने एक मोठा निर्णय घेतला आहे. TRAI ने ग्राहक संरक्षणाशी संबंधित नियमांत सुधारणा केली असून, यापुढे टेलिकॉम कंपन्यांना त्यांच्या यूजर्ससाठी असे रिचार्ज पर्याय द्यावे लागणार आहेत, ज्यात डेटा असणं गरजेचं नसेल.

याचा सरळ अर्थ असा की, आतापासून टेलिकॉम कंपन्यांना वेगवेगळ्या व्हॅलिडिटीसह फक्त कॉलिंग आणि एसएमएस असलेले प्लॅन्सही बाजारात आणावे लागतील. आतापर्यंत परिस्थिती अशी होती की, ज्या यूजर्सना डेटाची अजिबात गरज नसायची, त्यांनाही कॉलिंगसाठी डेटा असलेला पॅकच विकत घ्यावा लागत असे. आता या नव्या नियमांमुळे कंपन्यांना व्हॉईस आणि एसएमएस आधारित स्वतंत्र प्लॅन्स द्यावेच लागतील. याचा सर्वात जास्त फायदा त्या ग्राहकांना होणार आहे, जे स्मार्टफोन मुख्यत्वे कॉलिंग आणि एसएमएससाठीच वापरतात.

TRAI ने 21 सप्टेंबर रोजी ग्राहक संरक्षण नियमावलीत ही सुधारणा केली. हे नवे नियम प्रत्यक्षात लागू व्हायला काही काळ लागू शकतो. अधिकृत राजपत्रात अधिसूचना प्रसिद्ध झाल्यानंतर साधारण 30 दिवसांच्या आत कंपन्यांना नव्या तरतुदींनुसार बदल करावे लागतील. म्हणजेच अधिसूचना निघाल्याक्षणी लगेच बाजारात हे प्लॅन्स दिसतीलच असं नाही, त्यासाठी कंपन्यांना तयारीसाठी एक महिन्याचा कालावधी मिळणार आहे.

नव्या व्हॉईस-एसएमएस प्लॅन्सच्या किंमती अद्याप निश्चित झालेल्या नाहीत. समोर आलेल्या उदाहरणांनुसार, एखाद्या कंपनीचा सध्याचा डेटासह असलेला रिचार्ज प्लॅन जर 350 रुपयांचा असेल, तर त्यातून डेटा वगळून फक्त कॉलिंग आणि एसएमएससाठीचा प्लॅन साधारण 150 ते 200 रुपयांना मिळू शकतो. म्हणजेच ग्राहकांना थेट 150 ते 200 रुपयांपर्यंत बचत करण्याची संधी मिळू शकते. अर्थात, प्लॅनची नेमकी किंमत आणि व्हॅलिडिटी ही प्रत्येक कंपनीनुसार वेगवेगळी असू शकते, त्यामुळे प्रत्येक कंपनीचा दर आणि मुदत वेगळी राहील.

एका अहवालानुसार, गेल्या वर्षभरात सुमारे 71 टक्के लोकांचा मोबाईल रिचार्जवरचा खर्च 50 ते 200 टक्क्यांपर्यंत वाढलेला आहे. या पार्श्वभूमीवर डेटाशिवायचे स्वस्त प्लॅन्स ग्राहकांसाठी दिलासा ठरू शकतात, असं यातून दिसतं.

याशिवाय नव्या नियमांत व्हॅलिडिटीबाबतही स्पष्टता देण्यात आली आहे. आतापर्यंत कंपन्या मुख्यत्वे 28 दिवसांची व्हॅलिडिटी असलेले प्लॅन्स देत होत्या. आता कंपन्यांना 28 दिवसांसोबतच 30 दिवसांच्या व्हॅलिडिटीचा पर्यायही द्यावा लागणार आहे. यामुळे ग्राहकांना त्यांच्या गरजेनुसार आणि बजेटनुसार प्लॅन निवडण्याची अधिक मोकळीक मिळणार आहे. कमी दिवसांची किंवा जास्त दिवसांची व्हॅलिडिटी हवी असणाऱ्या ग्राहकांसाठी हा बदल उपयोगी ठरू शकतो.