TRAI चा नवा नियम, स्वस्त व्हॉईस-एसएमएस प्लॅन देणे टेलिकॉम कंपन्यांना बंधनकारक
डेटा नको असलेल्या ग्राहकांसाठी जिओ, एअरटेल, वोडाफोन-आयडिया आणि बीएसएनएलला स्वस्त आणि कमी कालावधीचे प्लॅन द्यावे लागणार, अशी सूचना TRAI ने दिली आहे.
देशातील दूरसंचार क्षेत्रावर लक्ष ठेवणाऱ्या नियामक संस्था TRAI म्हणजेच भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने मोबाईल युजर्सच्या दृष्टीने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे कोट्यवधी मोबाईल युजर्सना दिलासा मिळणार आहे. नव्या नियमांनुसार जिओ, एअरटेल, वोडाफोन-आयडिया आणि बीएसएनएल यांसारख्या सर्व टेलिकॉम कंपन्यांना 30 दिवस किंवा त्यापेक्षा कमी व्हॅलिडिटी असणारे, तसेच डेटा शिवाय फक्त व्हॉईस कॉलिंग आणि एसएमएसची सुविधा देणारे स्वस्त स्पेशल टॅरिफ व्हाऊचर म्हणजेच एसटीव्ही बाजारात आणणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
अनेक ग्राहकांना मोबाईलवर इंटरनेट किंवा डेटाची गरज नसते. तरीही सध्या उपलब्ध असलेल्या महाग आणि मोठ्या कालावधीच्या रिचार्ज पॅकमध्ये त्यांना नकोसा असणारा डेटा घ्यावाच लागतो. विशेषतः कमी उत्पन्न असणाऱ्या वर्गाला एकाच वेळी मोठी रक्कम खर्च करणे परवडत नाही. हीच अडचण लक्षात घेऊन TRAI ने Telecom Consumer Protection (Thirteenth Amendment) Regulations, 2026 या नियमावलीअंतर्गत हे सुधारित नियम लागू केले आहेत.
नव्या नियमांमध्ये काही ठळक बाबी नमूद करण्यात आल्या आहेत. सर्वप्रथम, ग्राहकांच्या सोयीसाठी कंपन्यांना 30 दिवस किंवा त्यापेक्षा कमी व्हॅलिडिटी असणारे केवळ व्हॉईस आणि एसएमएसचे प्लॅन आणावे लागतील. दुसरे म्हणजे, दर महिन्याला एकाच ठरलेल्या तारखेला सहज रिन्यू करता येईल, असा किमान एक एसटीव्ही उपलब्ध ठेवणे कंपन्यांना बंधनकारक असेल. तिसरे म्हणजे, ग्राहकांच्या पसंतीनुसार 30 दिवसांपेक्षा जास्त व्हॅलिडिटी असणारा एक तरी व्हॉईस आणि एसएमएस ओन्ली प्लॅन उपलब्ध ठेवावा लागेल. याशिवाय, हे प्लॅन डेटा पॅकच्या तुलनेत स्वस्त असावेत, यासाठी योग्य ती किंमत कपात करण्याचे निर्देशही TRAI ने दिले आहेत.
याखेरीज स्पॅम कॉल्स आणि ऑटोमेटेड फ्रॉड कॉल्सना आळा घालण्यासाठी TRAI ने एआय तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचे तसेच संशयित नंबरची माहिती एकमेकांसोबत शेअर करण्याचे कठोर निर्देश ऑपरेटर कंपन्यांना दिले आहेत.
हे नवे स्वस्त प्लॅन नेमके कधीपासून बाजारात येणार, याबाबत मात्र TRAI ने आपल्या अधिसूचनेत कोणतीही निश्चित तारीख नमूद केलेली नाही. त्यामुळे आता या नियमांची अंमलबजावणी करण्याची जबाबदारी टेलिकॉम कंपन्यांवर येऊन पडली आहे. येत्या काही दिवसांत कमी व्हॅलिडिटीसह केवळ कॉल आणि एसएमएसची सुविधा देणारे नवे प्रीपेड प्लॅन बाजारात येण्याची शक्यता आहे. याचा अर्थ, डेटाशिवाय 30 दिवसांच्या व्हॅलिडिटीचा प्लॅन हवा असणाऱ्या ग्राहकांना पुढील काळात केवळ व्हॉईस आणि एसएमएसचा पर्याय निश्चितपणे उपलब्ध होणार आहे.
ही बातमी प्रकाशित झाली आहे पण थेट मालिका सुरू झालेली नाही. डेस्कने अपडेट दाखल करताच तो इथे दिसेल.
