SIR मध्ये वगळलेल्या पात्र मतदारांना यादीत नाव येण्याची आणखी संधी, फॉर्म 6 शिवाय अर्ज

मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणादरम्यान (SIR) ज्या मतदारांची नावे वगळली गेली, त्यांच्यासाठी निवडणूक आयोगाने एक निर्णय घेतला आहे. दिल्ली, महाराष्ट्रासह 7 राज्यांतील पात्र मतदारांना अंतिम मतदार यादीत आपले नाव पुन्हा यावे म्हणून आणखी एक संधी देण्यात आली आहे. ठरावीक प्रवर्गातील मतदारांना यासाठी नव्याने फॉर्म 6 भरावा लागणार नाही. त्यांना पूर्वीचे गणना अर्ज (Enumeration Form) पुन्हा भरून देता येतील.

ही राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेश अशी आहेत: दिल्ली, महाराष्ट्र, हरियाणा, आंध्र प्रदेश, झारखंड, तेलंगणा आणि नागालँड. या ठिकाणी SIR दरम्यान ज्यांची नावे प्रारूप मतदार यादीत आली नाहीत, अशा पात्र मतदारांना पुन्हा संधी मिळणार आहे. अनुपस्थित, स्थलांतरित, मृत किंवा दुबार नोंद म्हणून वर्गीकृत केलेले आणि ज्यांचे गणना अर्ज परत मिळाले नव्हते, अशा मतदारांवर या निर्णयाचा भर आहे.

SIR प्रक्रियेत अनेकांची नावे प्रारूप यादीतून गेली होती. त्यात घरी न सापडलेले, दुसरीकडे स्थलांतरित झालेले आणि गणना अर्ज वेळेत देऊ न शकलेले मतदारही आहेत. अशा नागरिकांना मतदार यादीत नाव घालण्यासाठी अर्ज करण्याची संधी देण्यात आली आहे.

6 नोव्हेंबर 2026 रोजी जाहीर झालेल्या निर्देशांनुसार संबंधित मतदार आपला पूर्वीचा गणना अर्ज पुन्हा भरून, आवश्यक घोषणापत्रासह सादर करू शकतील. या विशिष्ट प्रक्रियेत फॉर्म 6 भरण्याची गरज नाही. अर्ज मंजूर झाला, तर मतदारांना त्यांचा पूर्वीचा मतदार ओळखपत्र क्रमांक (EPIC) तसाच ठेवता येणार आहे.

आयोगाने संबंधित राज्यांतील अधिकाऱ्यांना मतदारांपर्यंत पोहोचण्यासाठी विशेष यंत्रणा राबवायला सांगितले आहे. त्यानुसार मतदान केंद्रानुसार वगळलेल्या मतदारांच्या याद्या पुन्हा प्रसिद्ध केल्या जातील. मतदारांशी संपर्क साधण्यासाठी बूथ लेव्हल ऑफिसर (BLO) यांची मदत घेतली जाईल. अधिकारी प्रत्यक्ष घरी जातील, तसेच फोन, व्हॉट्सॲप, ई-मेल किंवा एसएमएसवरूनही संपर्क करू शकतात. गरज पडल्यास कुटुंबीय, शेजारी आणि स्थानिक प्रतिनिधींच्या मदतीने मतदारांचा शोध घेतला जाईल.

महाराष्ट्रातील ज्या मतदारांचे नाव SIR नंतरच्या प्रारूप मतदार यादीत दिसत नाही, त्यांनी आधी आपले नाव कोणत्या कारणाने वगळले गेले ते तपासावे. त्या मतदान केंद्रावरील BLO किंवा निवडणूक नोंदणी अधिकाऱ्याशी बोलून पुढची प्रक्रिया समजून घ्यावी. नाव प्रारूप यादीत आहे की नाही याची खात्री करावी. नाव वगळले असेल, तर संबंधित अधिकाऱ्यांकडून लागू असलेल्या प्रक्रियेची माहिती घ्यावी. गणना अर्ज पुन्हा देताना आवश्यक घोषणापत्र आणि कागदपत्रे द्यावीत. यापूर्वी फॉर्म 6 भरला असेल, तर तो पुन्हा भरण्याची घाई करू नये, आधीच्या अर्जाची स्थिती तपासावी. आधीच फॉर्म 6 भरलेल्या मतदारांचे अर्जही आयोगाच्या यापूर्वीच्या स्पष्टीकरणानुसार विचारात घेतले जातील.

आयोगाच्या या निर्णयाचा अर्थ सर्व जुन्या मतदारांना फॉर्म 6 भरायला मनाई आहे, असा होत नाही. फॉर्म 6 न भरता नाव पुन्हा घालण्याची सोय फक्त SIR प्रक्रियेतून वगळल्या गेलेल्या, विशिष्ट प्रवर्गातील पात्र मतदारांसाठी आहे. इतर प्रकरणांत लागू नियमांनुसार वेगळी प्रक्रिया असू शकते. म्हणून महाराष्ट्रासह 7 राज्यांतील मतदारांनी आपले नाव तपासून, संबंधित अधिकाऱ्यांच्या सूचनांनुसार वेळेत कार्यवाही करणे महत्त्वाचे आहे.