झोपण्यापूर्वी मिठावर पाय फिरवण्याची पद्धत चर्चेत; थकवा आणि झोपेबाबत ठोस पुरावे नाहीत

दिवसभर घरातली कामं, ऑफिसची धावपळ किंवा प्रवास यानंतर शरीर थकतं. पाय दुखणं, स्नायूंमध्ये ताण जाणवणं आणि रात्री झोप न लागणं अशा तक्रारी अनेकांना असतात. यावर लोक वेगवेगळे उपाय करून बघतात. त्यातच महागड्या वस्तूंची गरज नसलेला, घरच्या घरी करता येणारा एक सोपा उपाय सध्या चर्चेत आहे, तो म्हणजे मिठावर काही वेळ पाय फिरवणे.

वेलनेस क्षेत्रात या पद्धतीची चर्चा सुरू आहे. रात्री झोपण्यापूर्वी साधारण १० मिनिटं मिठावर पाय फिरवल्यास आराम मिळू शकतो, असा दावा केला जातो. हा उपाय करताना योग्य काळजी घेणं गरजेचं असल्याचंही सांगितलं जातं.

या पद्धतीत आधी एक स्वच्छ, कोरडं कापड घ्यायचं आणि त्यावर जाडसर मिठाचा थर पसरायचा. त्यासाठी एप्सम सॉल्ट वापरण्याचा सल्ला दिला जातो. त्यानंतर पाय स्वच्छ धुऊन पूर्णपणे कोरडे करायचे, असं सांगितलं जातं.

मग मिठावर सावकाश पाय ठेवून हलक्या हाताने पायांची हालचाल करायची, पायांवर जास्त दाब द्यायचा नाही. मिठाचे खडे टोचत असतील किंवा घर्षणामुळे त्वचेवर त्रास होत असेल, तर लगेच थांबावं आणि दहा मिनिटं पूर्ण करण्यासाठी जबरदस्ती करू नये, असं सांगितलं जातं. उपाय झाल्यानंतर पाय पुन्हा स्वच्छ धुऊन कोरडे करायचे. मिठावर अनवाणी चालल्याने प्रत्येकाला सारखाच फायदा होईल असं नाही, हेही नमूद केलं जातं.

दिवसभर उभं राहणं, चालणं किंवा सतत प्रवास करणं यामुळे पायांच्या स्नायूंवर ताण येऊ शकतो. अशा वेळी पायांना थोडा आराम देणं महत्त्वाचं असतं. कोमट पाण्यात पाय बुडवून ठेवणं, हलक्या हाताने मसाज करणं किंवा काही वेळ पाय उंचावर ठेवून विश्रांती घेणं यामुळे काही लोकांना आराम मिळतो.

मिठावर पाय फिरवताना होणाऱ्या घर्षणामुळे त्वचेवरील मृत पेशी निघायला मदत होऊ शकते. मात्र त्यासाठी मीठ वापरणं आवश्यक नाही. जास्त घर्षण झालं, तर त्वचा कोरडी पडू शकते किंवा तिच्यावर जखम होऊ शकते.

एप्सम सॉल्टमध्ये मॅग्नेशियम सल्फेट असतं. त्यामुळे या मिठाच्या वापराने स्नायूंना आराम मिळतो, ताण कमी होतो आणि झोप सुधारते, असे दावे केले जातात. मात्र केवळ मिठावर पाय ठेवल्याने शरीरातील मॅग्नेशियम वाढतं किंवा झोपेची समस्या दूर होते, याबद्दल ठोस वैज्ञानिक पुरावे उपलब्ध नाहीत.

रात्री झोपण्यापूर्वी काही वेळ शांत बसणं, पायांना आराम देणं आणि मोबाईलचा वापर कमी करणं यामुळे झोपेची सवय सुधारायला मदत होऊ शकते. त्यामुळे मिठावर पाय फिरवण्यापेक्षा शरीराला पुरेशी विश्रांती देणं अधिक महत्त्वाचं असल्याचं सांगितलं जातं.

मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी, विशेषतः पायांची संवेदना कमी झाली असेल किंवा रक्तपुरवठ्याची समस्या असेल, तर मिठावर अनवाणी चालणं टाळावं, असं सांगितलं जातं. पायाला जखम, भेगा, संसर्ग किंवा त्वचेची जळजळ असतानाही हा प्रयोग करू नये, कारण मिठाच्या खड्यांमुळे त्वचेला इजा होण्याची शक्यता असते.

सतत पाय दुखत असतील, सूज येत असेल किंवा रात्री नियमित झोप लागत नसेल, तर त्यामागचं कारण समजून घेण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, असंही सांगितलं जातं. थोडक्यात, दिवसभराच्या धावपळीनंतर पायांना आराम देणं गरजेचं आहे, पण मिठावर दहा मिनिटं पाय फिरवल्याने थकवा दूर होतो किंवा निद्रानाश बरा होतो, असं निश्चितपणे म्हणता येत नाही. योग्य विश्रांती, नियमित झोप आणि पायांची काळजी यांना प्राधान्य द्यावं, असा सूर आहे.