अभ्यासात पुढे असलेल्या मुलींमध्ये आत्मविश्वास आणि मनःशांती कमी, ८,५१५ विद्यार्थ्यांच्या सर्वेक्षणातून समोर

शाळेत अभ्यासात आणि कामगिरीत मुली पुढे असल्या, तरी त्यांच्या आत्मविश्वासाबद्दल आणि मनाच्या शांततेबद्दल चिंता वाढवणारी माहिती एका सर्वेक्षणातून समोर आली आहे. आयसी-३ इन्स्टिट्यूट आणि कौन्सिल फॉर द इंडियन स्कूल सर्टिफिकेट परीक्षा (CISCE) यांनी मिळून जारी केलेल्या 'स्टुडंट वेल बीइंग पल्स रिपोर्ट २०२५-२६' मध्ये हे म्हटले आहे. मुली मुलांच्या तुलनेत शाळेत जास्त आनंदी असल्याचे सांगत असल्या, तरी आत्मविश्वास, प्रेरणा आणि मानसिक शांततेचा प्रश्न येतो, तेव्हा परिस्थिती अत्यंत चिंताजनक होते, असे या अहवालात म्हटले आहे.

हे सर्वेक्षण देशभरातील ८,५१५ विद्यार्थ्यांवर करण्यात आले. त्यामुळे शाळांमधील मुलांच्या भावनिक स्थितीबद्दल गंभीर प्रश्न उभे राहिले आहेत, असे अहवालाच्या निष्कर्षांतून दिसते.

शाळेत आनंदी वाटण्याच्या बाबतीत मुली थोड्या पुढे आहेत. अहवालानुसार सुमारे ६२ टक्के मुलींनी सांगितले की त्या शाळेत नेहमी आनंदी असतात. मुलांमध्ये हे प्रमाण ५८ टक्के आहे.

आनंदाच्या या भावनेच्या उलट आत्मविश्वासाचे चित्र मात्र पूर्णपणे वेगळे आहे. केवळ ५२ टक्के मुलींना स्वतःमध्ये वारंवार किंवा नेहमी आत्मविश्वास वाटतो, तर मुलांमध्ये हा आकडा ६४ टक्के आहे. आपल्याला कधीच आत्मविश्वास वाटत नाही, असे २२ टक्के मुलींनी सांगितले. मुलांमध्ये हे प्रमाण १४ टक्के आहे. अहवालातील ही सर्वात चिंताजनक बाब मानली गेली आहे.

आत्मविश्वासातील ही दरी शांतता आणि प्रेरणेच्या बाबतीतही स्पष्टपणे दिसते. स्वतःला वारंवार किंवा नेहमी शांत आणि तणावमुक्त वाटते, असे सांगणाऱ्या मुली ४२ टक्के आहेत, तर मुले ५३ टक्के आहेत. आपण क्वचितच शांत राहू शकतो, असे २८ टक्के मुलींनी मान्य केले. शांत राहणाऱ्या मुलांचे प्रमाण २२ टक्के होते.

कोणतेही काम करण्यासाठी आपण नेहमी मोटिव्हेट असतो, असा अनुभव ५५ टक्के मुली सांगतात. मुलांमध्ये हे प्रमाण ६१ टक्के आहे.

सकारात्मक भावना कमी असण्यासोबतच मुलींना नकारात्मक भावनांचा जास्त सामना करावा लागत असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. ३३ टक्के मुलींना वारंवार किंवा नेहमी चिंता वाटते. असा अनुभव सांगणारी मुले २३ टक्के आहेत.

वारंवार हताश वाटत असल्याचे ३६ टक्के मुलींनी सांगितले, तर मुलांमध्ये हे प्रमाण २८ टक्के आहे. याशिवाय ऊर्जा कमी वाटणे आणि सतत उदास राहणे अशा तक्रारी सर्वेक्षणात मुलींमध्ये जास्त प्रमाणात आढळल्या आहेत.

एकूणच, शाळेत आनंदी असल्याचे सांगणाऱ्या मुलींची संख्या मुलांपेक्षा जास्त असली, तरी आत्मविश्वास, शांतता आणि प्रेरणा या तिन्ही बाबतींत त्या मुलांपेक्षा मागे असल्याचे या अहवालातील आकडेवारी दाखवते.