साधा स्वयंपाकही न येणाऱ्या आरती निजापकर बनल्या शेफ, डबा व्यवसायाचा दिला सल्ला

एकेकाळी साधा स्वयंपाकही नीट येत नसलेली मुलगी पुढे यशस्वी शेफ बनते, ही गोष्ट ऐकायला अवघड वाटते. पण आरती निजापकर यांनी ती प्रत्यक्षात आणली. पुरुषप्रधान मानल्या जाणाऱ्या हॉटेल इंडस्ट्रीमध्ये स्वतःची ओळख तयार करणे, लग्नानंतरही करिअर सुरू ठेवणे आणि नव्या आव्हानांना तोंड देणे हा प्रवास सोपा नसतो. तरीही त्यांनी पाककलेच्या क्षेत्रात वेगळे स्थान मिळवले.

नवभारत-नवराष्ट्रच्या 'नवदुर्गा' विशेष पॉडकास्टमध्ये त्यांनी आपले अनुभव मांडले. हॉटेल इंडस्ट्रीमध्ये महिलांसमोर कोणती आव्हाने येतात, लग्नानंतर करिअर कसे सुरू ठेवता येते आणि कमी प्रमाणात खाद्य व्यवसाय कसा सुरू करता येतो, या विषयांवर त्या बोलल्या.

आरती यांना सुरुवातीला स्वयंपाक फारसा येत नव्हता. आई कामावर जात असल्याने त्या आजी आणि मावशीला विचारून स्वयंपाक करायच्या. त्यांच्याकडून वेगवेगळ्या गोष्टी शिकत त्यांनी सराव केला. हळूहळू पाककलेची आवड लागली आणि त्यांनी या क्षेत्रात शिक्षण घ्यायचे ठरवले. ज्या गोष्टीची आधी फारशी माहितीही नव्हती, त्यातूनच आपली ओळख तयार होईल, याची त्यांना कल्पना नव्हती.

त्यांनी हॉटेल मॅनेजमेंटचे शिक्षण घेतले. शिक्षण सुरू असतानाच पुढे कोणत्या क्षेत्रात काम करायचे आणि करिअर कसे घडवायचे, हे त्यांच्या मनात स्पष्ट होते. फक्त पदवी मिळवणे पुरेसे नसते, त्या शिक्षणातून पुढे काय करायचे याचा विचार महत्त्वाचा असतो, असे त्यांनी सांगितले. लग्नानंतरही करिअर सुरू ठेवता आले पाहिजे, हा विचार सुरुवातीपासून त्यांच्या डोक्यात होता, आणि त्यानुसार त्यांनी आपला मार्ग निवडला.

हॉटेल मॅनेजमेंटचे शिक्षण पूर्ण झाल्यावर आरती यांनी हॉटेल इंडस्ट्रीमध्ये काम केले. या क्षेत्रात प्रचंड मेहनत घ्यावी लागते, असे त्या म्हणाल्या. कामाची आवड, चिकाटी आणि मेहनतीची तयारी असल्याशिवाय इथे करिअर घडत नाही. महिलांनी करिअर निवडताना स्वतःची आवड आणि पुढच्या जबाबदाऱ्या लक्षात घ्याव्यात, असा मुद्दाही त्यांनी मांडला.

लग्नानंतर त्यांच्या आयुष्यात महत्त्वाचा टप्पा आला आणि त्यांनी हॉटेल इंडस्ट्रीतील काम सोडले. मात्र त्याचा अर्थ करिअर सोडणे असा त्यांनी घेतला नाही. लग्नानंतरही शिक्षण आणि व्यावसायिक प्रगती सुरू ठेवण्याचा निर्णय घेतला आणि पुढे एमएससीचे शिक्षण घेतल्याचे त्यांनी सांगितले.

स्वतःचा खाद्य व्यवसाय सुरू करू इच्छिणाऱ्यांना आरती यांनी डबा व्यवसायाचा पर्याय सुचवला. त्यांच्या मते डबा व्यवसायातून खाद्यपदार्थांचे प्रमाण आणि ग्राहकांच्या गरजा यांचा अंदाज येतो. एखादी व्यक्ती दोन पोळ्या खाते की एक भाकरी, भाकरीसोबत किती भात घेते, अशा छोट्या गोष्टी लक्षात घेऊन पदार्थांचे नियोजन करता येते. म्हणून व्यवसाय सुरू करताना ग्राहकांची गरज समजून घेणे आणि त्यानुसार पदार्थ बनवणे महत्त्वाचे आहे.

त्यांच्या म्हणण्यानुसार फक्त चांगला स्वयंपाक करता येणे पुरेसे नसते. ग्राहक किती खातात, किती पदार्थ बनवायचे आणि उपलब्ध साहित्याचा नीट वापर कसा करायचा, याचाही विचार करावा लागतो. डबा व्यवसायात प्रत्येक ग्राहकासाठी लागणाऱ्या पोळ्या, भाकरी आणि भाताचे प्रमाण समजून घेणे तुलनेने सोपे असते. या अनुभवातून पुढे मोठ्या प्रमाणावरील नियोजनाची समज वाढू शकते.

आरती यांच्या प्रवासातून दिसते की करिअरची वाट नेहमी सरळ नसते. हॉटेल इंडस्ट्रीत काम केल्यानंतर लग्नामुळे त्यांच्या व्यावसायिक आयुष्यात बदल झाला, पण त्यांनी शिक्षण सुरू ठेवले आणि पाककलेशी असलेले नाते टिकवले. आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर बदल स्वीकारून नव्या संधी शोधणे महत्त्वाचे असते. स्वयंपाकाची फारशी माहिती नसतानाही शिक्षण घेऊन स्वतःची ओळख तयार करणाऱ्या आरती यांचा प्रवास या क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या तरुणींसाठी प्रेरणादायी ठरू शकतो.