नेतान्याहूंना ट्रम्प यांचा पाठिंबा; याआधी चारपैकी तीन देशांत त्यांचे उमेदवार जिंकले

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आता इतर देशांच्या निवडणुकांत उघडपणे उतरायला सुरुवात केली आहे. इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांना त्यांनी ट्रुथ सोशलवरून पाठिंबा दिला आहे. २७ ऑक्टोबरला इस्रायलमध्ये संसदीय निवडणूक आहे आणि त्याआधी मतदारांनी नेतान्याहूंच्या मागे उभे राहावे, असे आवाहन ट्रम्प यांनी केले आहे.

आपल्या पसंतीच्या नेत्यांना आणि पुराणमतवादी विचारसरणीच्या पक्षांना जिंकवण्यासाठी ट्रम्प सोशल मीडिया, राजकीय वक्तव्ये आणि आर्थिक धमक्या यांचा सर्रास वापर करत आहेत. याआधी त्यांनी जगातील चार महत्त्वाच्या देशांच्या निवडणुकांत असाच हस्तक्षेप केला होता. त्यापैकी तीन ठिकाणी त्यांनी पाठिंबा दिलेले उमेदवार जिंकले, तर एका ठिकाणी त्यांना पराभव पत्करावा लागला. त्यामुळे जागतिक राजकारणात आणि कूटनीतीत मोठी खळबळ उडाली आहे. या हस्तक्षेपाचा किती परिणाम होतो, हे समजून घ्यायचे असेल तर आधीच्या निकालांवर नजर टाकावी लागेल.

पहिला देश होंडुरास. नोव्हेंबर २०२५ मधल्या अध्यक्षीय निवडणुकीत ट्रम्प यांनी पुराणमतवादी उमेदवार नसरी अस्फुरा यांना थेट पाठिंबा दिला. अस्फुरा हरले तर अमेरिका होंडुरासला मिळणारी सगळी आर्थिक मदत थांबवेल, असा उघड इशाराही त्यांनी दिला. प्रतिस्पर्धी उमेदवार साल्वाडोर नसरल्ला यांच्यावरही त्यांनी कडाडून टीका केली. २४ डिसेंबर २०२५ रोजी जाहीर झालेल्या अंतिम निकालात अस्फुरा यांना ४०.२७% मते मिळाली, तर नसरल्ला यांना ३९.५३% मते मिळाली. ट्रम्प यांचा उमेदवार जिंकला खरा, पण फरक फारच कमी होता.

दुसरा देश जपान. फेब्रुवारी २०२६ मधल्या सार्वत्रिक निवडणुकीआधी ट्रम्प यांनी पंतप्रधान सनाए ताकाइची आणि त्यांच्या सत्ताधारी आघाडीला पूर्ण पाठिंबा जाहीर केला. ताकाइची यांना त्यांनी खंबीर आणि लोकप्रिय नेत्या म्हटले आणि ही निवडणूक जपानच्या सुरक्षेसाठी व भविष्यासाठी अत्यंत निर्णायक आहे, असे सांगितले. ८ फेब्रुवारी २०२६ ला झालेल्या मतदानात ताकाइची यांच्या आघाडीने ऐतिहासिक आणि प्रचंड बहुमताने विजय मिळवला.

तिसरा देश हंगेरी, आणि तिथे ट्रम्प यांच्या रणनीतीला धक्का बसला. एप्रिल २०२६ च्या निवडणुकीत त्यांनी उजव्या विचारसरणीचे पंतप्रधान व्हिक्टर ऑर्बान यांना पाठिंबा दिला होता. उपराष्ट्रपती जे.डी. व्हान्स यांनी बुडापेस्टला जाऊन ऑर्बान यांच्या बाजूने जाहीर भाषणे केली. तरीही हंगेरीच्या मतदारांनी स्थानिक प्रश्न, आर्थिक मंदी, भ्रष्टाचार आणि देशाचे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर झालेले एकाकीपण या मुद्द्यांवर मतदान केले. पीटर मॅग्यार यांच्या नेतृत्वाखालील टिस्झा पक्षाने स्पष्ट बहुमत मिळवले आणि ऑर्बान यांची सत्ता गेली. परदेशी नेत्याचा पाठिंबा स्थानिक असंतोषापुढे अपुरा पडू शकतो, हेच या निकालाने दाखवले.

चौथा देश कोलंबिया. जून २०२६ च्या अध्यक्षीय निवडणुकीत ट्रम्प यांनी अबेलार्डो दे ला एस्प्रीएला यांना पाठिंबा दिला आणि कोलंबिया-अमेरिका संबंधांच्या भविष्यासाठी हा निकाल महत्त्वाचा असल्याचे सांगितले. प्राथमिक मतमोजणीत दे ला एस्प्रीएला यांना ४९.६६% मते मिळून त्यांचा विजय झाला. कोलंबियाचे मावळते अध्यक्ष गुस्तावो पेट्रो यांनी या हस्तक्षेपावर अत्यंत कडक शब्दांत टीका केली. एका देशाने दुसऱ्या देशाच्या निवडणुकीत असा हस्तक्षेप करणे म्हणजे लोकशाही आणि स्वातंत्र्यावर थेट घाला घालण्यासारखे आहे, असा आरोप पेट्रो यांनी केला.

आता इस्रायलच्या निवडणुकीत नेतान्याहूंना मिळालेला हा पाठिंबा काय परिणाम करतो, याकडे सगळ्यांचे लक्ष लागले आहे.