लाहोरमध्ये लश्करचा संस्थापक सदस्य अबू हाशिमचा चौथ्या मजल्यावरून पडून संशयास्पद मृत्यू

पाकिस्तानातील लाहोर शहरातून एक महत्त्वाची बातमी आली आहे. बंदी घातलेल्या 'लश्कर-ए-तोयबा' (LeT) या संघटनेचा संस्थापक सदस्य चौधरी मोहम्मद सरवर, जो 'अबू हाशिम' या नावाने ओळखला जात होता, त्याचा संशयास्पद परिस्थितीत मृत्यू झाला आहे.

मिळालेल्या माहितीनुसार, लाहोरमधील मरकझ कुदेसिया या इमारतीच्या चौथ्या मजल्यावरून तो अचानक खाली पडला. डोक्याला अतिशय गंभीर दुखापत झाली आणि उपचारादरम्यान किंवा घटनास्थळीच त्याचा मृत्यू झाला. तो नेमका कसा पडला, हा अपघात होता की यामागे अंतर्गत वैमनस्य किंवा षड्यंत्र आहे, याबद्दल अजून अधिकृत आणि स्पष्ट माहिती समोर आलेली नाही.

अबू हाशिम हा लश्करचा सामान्य सदस्य नव्हता. संघटनेची स्थापना झाली तेव्हापासून तो या नेटवर्कचा महत्त्वाचा भाग होता. जगभरातून आणि स्थानिक पातळीवरून निधी गोळा करणे, आर्थिक व्यवहार सांभाळणे आणि हवाला नेटवर्क चालवणे ही मुख्य जबाबदारी त्याच्यावर होती. मुंबईतील २६/११ हल्ल्याचा मुख्य सूत्रधार हाफिज सईद आणि लश्करचा उपप्रमुख सैफुल्ला कसुरी यांचा तो अत्यंत जवळचा आणि विश्वासू मानला जात असे. दीर्घकाळ लाहोरमधील लश्करच्या कारवायांची सूत्रे त्याच्या हातात होती, आणि संघटनेच्या अंतर्गत निर्णयात व रणनीती ठरवण्यात त्याची भूमिका महत्त्वाची मानली जात होती.

अमेरिकेच्या ट्रेझरी विभागाने २०१६ मध्ये त्याच्यावर कडक निर्बंध लादले होते आणि त्याला जागतिक दहशतवादी म्हणून घोषित केले होते. त्या वेळी तो लश्कर-ए-तोयबाच्या लाहोर विभागाचा प्रमुख होता. अबू हाशिम आणि लश्करचा आणखी एक वरिष्ठ नेता शाहिद महमूद यांच्याशी संबंधित आर्थिक मालमत्ता गोठवण्याचा निर्णय अमेरिकन प्रशासनाने घेतला होता. लश्करच्या निधी उभारणीच्या आंतरराष्ट्रीय जाळ्याचे कंबरडे मोडणे हा या कारवाईचा मुख्य उद्देश होता.

पाकिस्तानात दहशतवादी संघटनांवर आंतरराष्ट्रीय दबाव वाढल्यानंतर लश्कर आणि जमात-उद-दावा यांनी आपली नवी राजकीय शाखा म्हणून 'पाकिस्तान मरकझी मुस्लिम लीग' (PMML) स्थापन केली होती. अबू हाशिम या पक्षाच्या पंजाब युनिटचा अध्यक्ष होता.

पीएमएमएलच्या प्रवक्त्याने त्याच्या मृत्यूला अधिकृतपणे दुजोरा दिला आहे. मात्र पक्षाच्या स्पष्टीकरणात विसंगती दिसते. पक्षाच्या दाव्यानुसार, तो नमाज पढण्यासाठी घरातून मशिदीकडे जात असताना अचानक कोसळला. पण घटनास्थळावरून आणि प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांनुसार तो इमारतीच्या चौथ्या मजल्यावरून खाली पडल्याचे समोर आले आहे. या परस्परविरोधी माहितीमुळे मृत्यूभोवतीचा संशय अधिक गडद झाला आहे.

हाफिज सईद २०१९ पासून लाहोरच्या कोट लखपत तुरुंगात आहे. दहशतवादाला निधी पुरवल्याच्या (Terror Financing) अनेक प्रकरणांत पाकिस्तानच्या न्यायालयाने त्याला शिक्षा सुनावली आहे. तो तुरुंगात असतानाच त्याच्या एका अत्यंत महत्त्वाच्या साथीदाराचा असा अंत झाला आहे.

पाकिस्तानात असा संशयास्पद मृत्यू होण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. २०१६ मध्ये बनावट भारतीय नोटांच्या नेटवर्कचा मुख्य सूत्रधार जावेद खाननी याचाही कराचीतील एका बांधकामाधीन इमारतीवरून पडून असाच गूढ मृत्यू झाला होता. त्यामुळे अबू हाशिमच्या मृत्यूबद्दल आंतरराष्ट्रीय पातळीवर वेगवेगळे तर्कवितर्क लावले जात आहेत.