नेपाळच्या गोरखामध्ये बुढी गंडकीला पूर; घरे, पूल आणि जलविद्युत प्रकल्पाचे शिबिर वाहून गेले

नेपाळमध्ये पुन्हा एकदा पुराने थैमान घातले आहे. गोरखा जिल्ह्याच्या उत्तर भागात वाहणाऱ्या बुढी गंडकी नदीला अचानक पूर आला आणि नदीकाठच्या अनेक वस्त्या पाण्याखाली गेल्या. या पुरामुळे स्थानिक लोकांमध्ये तसेच पर्यटकांमध्ये मोठी भीती पसरली असून अनेकांना सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घ्यावा लागला आहे.

गोरखाचे मुख्य जिल्हाधिकारी धर्मेंद्र कुमार मिश्रा यांनी दिलेल्या प्रारंभिक माहितीनुसार, या दुर्घटनेत अद्याप कोणत्याही जीवितहानीची अधिकृत नोंद झालेली नाही. मात्र चीन सीमेजवळ असलेल्या चुमनुब्री आणि धार्चे ग्रामीण नगरपालिका क्षेत्रात मोठे नुकसान झाले आहे. जगत आणि सल्लेरी गावांतील अनेक घरे, झुलते पूल आणि एक महत्त्वाचा स्टीलचा पूल पाण्याच्या लोंढ्यात वाहून गेला. ३४१ मेगावॅट क्षमतेच्या बुढी गंडकी जलविद्युत प्रकल्पाचे बांधकाम शिबिरही या प्रवाहात वाहून गेले आहे.

राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम निवारण आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाने (NDRRMA) तातडीने इशारा जारी केला आहे. प्राधिकरणाने सांगितले की, पुराचे पाणी पूर्णपणे ओसरत नाही तोपर्यंत त्रिशुली दोभानपर्यंतच्या नदीकाठच्या भागात कुणीही जाऊ नये आणि शक्य तितक्या लवकर उंच व सुरक्षित ठिकाणी थांबावे. प्राधिकरणाने समाजमाध्यमांवर दिलेल्या संदेशात म्हटले आहे की, बुढी गंडकी नदीवरील चुमनुब्री ग्रामीण नगरपालिका-६ मधून मोठा पूर येत आहे. स्थानिक प्रशासन आणि सुरक्षा यंत्रणा परिस्थितीवर सतत लक्ष ठेवून आहेत.

स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार, रात्रीच्या वेळी अचानक पाण्याचा आवाज येऊ लागला आणि लोकांनी जीव वाचवण्यासाठी पळ काढला. पुराचा वेग इतका तीव्र होता की काही सेकंदांतच सर्व काही उद्ध्वस्त झाले. लोकपा आणि चुमलिंग दरम्यान झालेल्या मोठ्या भूस्खलनामुळे बुढी गंडकीची उपनदी असलेल्या 'सियार खोला'चा प्रवाह काही वेळ अडवला गेला असावा आणि त्यानंतर पाण्याचा प्रचंड लोंढा एकाच वेळी सुटला, असा प्राथमिक अंदाज वर्तवला जात आहे.

पुराच्या या घटनेनंतर शोध आणि बचावकार्यासाठी नेपाळ लष्कराची तुकडी हवाई आणि जमिनीवरील मार्गाने रवाना झाली आहे. भूस्खलनाचा धोका असलेल्या जगत भागातून सहा जणांना हवाई मार्गाने सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले आहे. काठमांडूतील संयुक्त जलद प्रतिसाद पथकही हवाई मार्गाने त्या भागात तैनात करण्यात आले आहे. संपर्क तुटलेल्या दुर्गम भागातून लोकांना बाहेर काढण्यासाठी लष्कराची हेलिकॉप्टर्स वापरली जात आहेत.

काही महिन्यांपूर्वी रसुवा आणि त्रिशुली नदीच्या परिसरात झालेल्या विनाशकारी पुराच्या आणि भूस्खलनाच्या आठवणी या घटनेमुळे पुन्हा ताज्या झाल्या आहेत. त्या दुर्घटनेत हजारो लोकांना फटका बसला होता, त्यामुळे यंदा प्रशासन अधिक सतर्क आहे. प्रशासनाने नागरिकांना अफवांवर विश्वास न ठेवता सतर्क राहण्याचे आणि आपत्कालीन मदतीसाठी प्रशासनाच्या संपर्कात राहण्याचे आवाहन केले आहे.