नवरात्रीच्या उपवासात यंदा फ्यूजन पदार्थांची चलती; डोसा, टिक्की आणि राजगिऱ्याची पुरी

नवरात्रीत उपवास करणाऱ्यांसाठी यंदा काहीतरी वेगळे आहे. दरवर्षी तेच तेच उपवासाचे पदार्थ खाऊन कंटाळा आला असेल, तर पारंपरिक पदार्थ नव्या पद्धतीने बनवून चवीत बदल करता येतो. कमी साहित्य लागणारे आणि सोप्या पद्धतीने होणारे हे पर्याय उपवासाच्या जेवणात रंगत आणतील.

नवरात्री हा हिंदू धर्मातील एक महत्त्वाचा आणि लोकप्रिय सण आहे. नऊ रात्रींचा समूह असा त्याचा थेट अर्थ होतो. या काळात देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. हा सण रात्री साजरा होत असल्याने ग्रुपमध्ये गरबा खेळण्याची जुनी परंपरा आहे. यंदा रविवार, ११ ऑक्टोबर २०२६ पासून शारदीय नवरात्रौत्सव सुरू होणार आहे. १९ नोव्हेंबर हा नवरात्रौत्सवाचा शेवटचा दिवस आहे. या काळात अनेकजण देवीची आराधना करून नऊ दिवस उपवासही करतात.

काळानुसार उपवासाच्या पदार्थांचे स्वरूपही बदलले आहे. आता जिभेचे चोचले पुरवण्यासाठी उपवासाचे काही हटके फ्यूजन पदार्थ घरी केले जातात. त्यातले तीन पदार्थ पाहू.

पहिला पदार्थ म्हणजे उपवासाचा डोसा. तांदळाच्या पिठाचा डोसा आपण अनेकदा खाल्ला आहे, पण हा डोसा भगर आणि साबुदाण्यापासून तयार होतो. आधी साबुदाणा पाच तास पाण्यात भिजवावा. मग तो मिक्सरच्या भांड्यात घालावा. त्यात भगर, दही, हिरवी मिरची, जिरे आणि थोडे पाणी घालून डोशाचे पीठ करावे. पिठात मीठ घालून गरम तव्यावर कुरकुरीत डोसे काढावेत. शेंगदाण्याच्या चटणीसोबत हा डोसा खायला देता येतो.

दुसरा पदार्थ उपवासाची टिक्की. कुरकुरीत बटाटा टिक्की आपण खाल्ली आहेच, पण उपवासात तीच टिक्की थोड्या वेगळ्या स्टाईलने करता येते. त्यासाठी उकडलेल्या बटाट्यांमध्ये सैंधव मीठ, काळी मिरी आणि थोडे शिंगाड्याचे पीठ मिसळावे आणि टिक्की बनवावी. मग तव्यावर तेल टाकून ही टिक्की कुरकुरीत होईपर्यंत शॅलो फ्राय करावी.

तिसरा पर्याय राजगिऱ्याची पुरी आणि उसळ. उपवासातही भाजी-पुरी खायची इच्छा झाली, तर राजगिऱ्याच्या पिठाची कुरकुरीत पुरी करता येते. एका बाउलमध्ये राजगिऱ्याचे पीठ, मीठ, चमचाभर किसलेला गूळ आणि गरजेनुसार पाणी घालून पीठ मळून घ्यावे. प्लॅस्टिकच्या पिशवीवर थोडे तेल लावून त्यावर पिठाच्या पुऱ्या थापाव्यात आणि गरम तेलात कुरकुरीत तळाव्यात.

भाजीसाठी पॅनमध्ये तेल गरम करून त्यात कढीपत्ता, हिरव्या मिरचीची पेस्ट, उकडलेल्या बटाट्याचे तुकडे आणि चवीनुसार मीठ घालावे. अशी खमंग उसळ तयार होते. ही बटाट्याची भाजी आणि राजगिऱ्याची कुरकुरीत पुरी, हे काॅम्बिनेशन कमाल लागते.