नवरात्रीच्या उपवासात खिचडीशिवाय पाच पदार्थ: खीर, स्मूदी, चिला, भेळ आणि चाट

शारदीय नवरात्र ११ ऑक्टोबर २०२६ पासून सुरू होणार असून १९ ऑक्टोबरपर्यंत हा सण साजरा केला जाणार आहे. या काळात देवीच्या नऊ रूपांची मनोभावे पूजा केली जाते. अनेक भाविक या नऊ दिवसांत उपवास किंवा व्रत करतात, त्यामुळे या दिवसांत काही पदार्थ खाणे वर्ज्य असते.

उपवासात ठराविक पदार्थच खाल्ले जातात. उपवास जास्त दिवस चालला की तेच ते निवडक पदार्थ खाऊन कंटाळा येतो. साबुदाण्याची खिचडी आणि बटाट्याची उसळ हे उपवासाचे सगळ्यात लोकप्रिय पदार्थ आहेत. पण त्यांच्याऐवजी घरच्या घरी झटपट बनणारे, कमी वेळात तयार होणारे आणि चवीला वेगळे असे काही पर्यायही आहेत. गोड पदार्थांपासून चटपटीत स्नॅक्सपर्यंत यात बरेच काही येते आणि उपवासाच्या दिवसांतल्या मेनूमध्ये त्यामुळे बदल होईल.

पहिला पदार्थ ड्रायफ्रूट खीर. ही खीर चवीला छान लागते, फार कमी वेळात तयार होते आणि आरोग्यासाठीही फायदेशीर ठरते. त्यासाठी एक लिटर दूध मंद आचेवर गॅसवर ठेवा. ते अधूनमधून ढवळत राहा आणि अर्धे होईपर्यंत आटवा. दूध थोडे घट्ट झाले की त्यात चिरलेले काजू, बदाम, अक्रोड, खरबुजाच्या बिया आणि किसलेले खोबरे घालून नीट ढवळा. गोडव्यासाठी साखर किंवा खजुराची पेस्ट टाका. सगळ्यात शेवटी तूप आणि हिरव्या वेलचीची पावडर घाला. खीर छान घट्टसर झाली की वाटीत सर्व्ह करा.

दुसरा पदार्थ फळांची स्मूदी. उपवासात सकाळच्या नाश्त्याला ती करून बघता येईल. वेगवेगळ्या फळांपासून स्मूदी बनते आणि ती दिवसभर ऊर्जा टिकवून ठेवते. त्यासाठी सफरचंद, केळी, चिकू, दही, मध किंवा तुमच्या आवडीचे फळ घेऊन मिक्सरमध्ये वाटा. ग्लासमध्ये बर्फाचे काही तुकडे घालून त्यावर तयार स्मूदी ओता आणि थंडगार ड्रिंकचा आनंद घ्या.

तिसरा पदार्थ कुट्टूच्या पिठाचा चिला. उपवासात कुट्टूचे पीठ खाल्ले जाऊ शकते आणि त्यापासून कुरकुरीत चिला बनवता येतो. तो पचायला हलका असतो. एका मोठ्या भांड्यात कुट्टूचे पीठ, मॅश केलेला बटाटा, हिरवी मिरची, जिरे, कोथिंबीर, मीठ आणि पाणी घालून मिश्रण तयार करा. गरम तव्यावर तेल पसरवून त्या मिश्रणाचा चिला घाला आणि दोन्ही बाजूंनी कुरकुरीत भाजा. दह्यासोबत खायला द्या.

चौथा पदार्थ मखाना आणि शेंगदाण्याची भेळ. उपवासात काही चटपटीत आणि हलके खावेसे वाटले तर ही भेळ बनवता येते. एका वाडग्यात भाजलेले शेंगदाणे घ्या. मखाणे तुपात भाजून ते शेंगदाण्यांवर घाला. त्यात काळ्या मिरीची पूड आणि सैंधव मीठ घालून सगळे एकत्र करा. उपवासाची भेळ तयार.

पाचवा पदार्थ रताळ्याची चाट. चाट आवडणाऱ्यांसाठी हा खास पर्याय आहे. कुकरमध्ये रताळी दोन शिट्ट्या देऊन शिजवून घ्या. त्यांचे तुकडे करा. कढईत तूप घालून हे तुकडे छान परतून घ्या. मग काळ्या मिरीची पूड, जिरेपूड आणि सैंधव मीठ घालून नीट मिसळा. तयार चाट सर्व्ह करा.