नागपूर मनपाच्या वृक्षलागवड मोहिमेला पाणीटंचाईचा फटका, ५ लाखांपैकी फक्त ९७,१८१ झाडे लागली

नागपूर महानगरपालिकेने (मनपा) संपूर्ण शहरात ५ लाख झाडे लावण्याची मोठी मोहीम हाती घेतली होती. मात्र ही मोहीम आता अडखळली आहे. सरकारी आकडेवारीनुसार, ३.६७ लाख झाडांचे लक्ष्य नकाशावर निश्चित करण्यात आले होते. त्यापैकी मनपाने आतापर्यंत फक्त ९७,१८१ झाडेच लावली आहेत. एकूण ५ लाखांच्या लक्ष्याशी तुलना केली, तर हे प्रमाण २० टक्क्यांपेक्षाही कमी आहे.

यामागे परिसरात निर्माण होत असलेले पाणीसंकट आहे. या संकटामुळे लावलेली कोवळी रोपे जगवायची कशी, याची चिंता प्रशासनाला लागली आहे. त्यामुळे पुढील लागवडीचा फेरविचार करण्याची वेळ अधिकाऱ्यांवर आली आहे.

गार्डन विभागाकडून मिळालेल्या अधिकृत प्रगती अहवालात परिस्थिती अतिशय निराशाजनक दिसते. सरकारी आणि खासगी आवारांत एक लाख झाडे लावण्याचे उद्दिष्ट ठरवले होते, पण प्रत्यक्षात फक्त ३,००० झाडे लागली आहेत. रिंग रोडच्या कडेला २०,००० झाडे आणि दुभाजकावर चाफ्याची १०,००० झाडे लावायची होती, पण या कामाची प्रगती शून्य आहे. ब्लॉक प्लांटेशनमध्ये ५०,००० झाडांचे लक्ष्य होते, त्यापैकी फक्त ५०० झाडे लावली गेली आहेत.

एकमेव उल्लेखनीय प्रगती गोरेवाडा जैवविविधता पार्कमध्ये झाली आहे. तिथे नियोजित ४०,००० झाडांपैकी २८,३२५ झाडे लावून झाली आहेत.

हवामानाचा अडथळा अधोरेखित करताना गार्डन विभागातील एका अधिकाऱ्याने म्हटले, "हे दुष्काळाचे वर्ष आहे. आपण त्यांना पाणी देऊ शकत नसू, तर लाखो झाडे लावणे व्यर्थ आहे. शहराच्या पाणीपुरवठ्याबाबत एक महत्त्वाचा धोरणात्मक निर्णय आमची पुढची पावले ठरवेल. पाण्याची हमी नसेल तर जोरदार वृक्षलागवडीला काहीच व्यावहारिक अर्थ नाही."

पिण्याच्या पाण्याचा साठा रिकामा न करता झाडे सुकण्यापासून वाचवण्यासाठी मनपा प्रक्रिया केलेल्या सांडपाण्याचे पर्याय शोधत आहे.

मनपाच्या गार्डन विभागाचे उपायुक्त गणेश राठोड यांनी सांगितले, "लावलेली झाडे जगवणे हीच खरी परीक्षा आहे. आयुक्त डॉ. विपिन इटनकर यांनी पब्लिक हेल्थ इंजिनिअरिंग विंगला निर्देश दिले आहेत की सीवेज ट्रीटमेंट प्लांटमधून (एसटीपी) प्रक्रिया केलेल्या पाण्याचा पुरवठा हायड्रंट आणि टँकरमार्फत रस्त्यालगतचे दुभाजक आणि बागांसाठी सूक्ष्म नियोजन करून करावा. हायवेच्या पट्ट्यासाठी सीएसआर निधी मिळण्यास उशीर झाला आहे, पण ही मोहीम वर्षभर चालणार आहे आणि फील्डवरील अधिकारी प्रगतीवर लक्ष ठेवून आहेत."