चेतन भगत यांच्या हस्ते डॉ. रजनीश कांत यांच्या पुस्तकाचे मुंबईत प्रकाशन

लेखक चेतन भगत यांनी मुंबईत झालेल्या एका कार्यक्रमात डॉ. रजनीश कांत यांच्या "Chiropractor & Physiotherapist" या माहितीपर पुस्तकाचे प्रकाशन केले. TS Publication यांनी हे पुस्तक प्रकाशित केले आहे. कायरोप्रॅक्टिक उपचार म्हणजे काय, त्याची पार्श्वभूमी, प्रत्यक्ष उपचारपद्धती आणि कायरोप्रॅक्टिक क्लिनिक उभारण्याची मूलतत्त्वे वाचकांना या पुस्तकातून समजावून सांगितली आहेत.

कार्यक्रमात डॉ. रजनीश कांत यांनी चेतन भगत यांच्या मनगटावर ॲडजस्टमेंट करून त्याचे प्रात्यक्षिक दिले. त्यानंतर आपल्याला बराच आराम वाटल्याचे भगत यांनी सांगितले आणि डॉ. कांत यांच्या तंत्राचे कौतुक केले.

डॉ. कांत यांच्यासाठी हा प्रसंग विशेष होता. भगत यांच्याबद्दलचा आदर व्यक्त करताना ते म्हणाले, "मी लहानपणापासून चेतन भगत यांच्या कादंबऱ्या वाचत आलो आहे आणि त्यांच्या कथांवर आधारित चित्रपट पाहत आलो आहे. आज त्यांच्यासोबत व्यासपीठावर उभे राहण्याचे आणि त्यांच्या हस्ते माझ्या पुस्तकाचे प्रकाशन होण्याचे भाग्य मला लाभले, असे मी मानतो."

3 Idiots मधील लोकप्रिय संदेशाचा उल्लेख करत, म्हणजे माणसाने आपल्याला खरोखर जे आवडते ते करावे, डॉ. कांत पुढे म्हणाले, "माझे मन मला जे करायला सांगते तेच मी करतो आहे, याचा मला आनंद आहे. आपली आवड जपताना आणि फक्त भारतातच नव्हे तर परदेशातही ओळख निर्माण करताना मला खूप समाधान मिळते."

वेदनामुक्त भारताचे ध्येय

"वेदनामुक्त भारत हे फक्त माझे स्वप्न नाही, तो आपला सर्वांचा संकल्प आहे," या शब्दांत डॉ. रजनीश कांत यांनी आपली भूमिका मांडली. कायरोप्रॅक्टिक उपचारांबद्दल जागरूकता आणि समज वाढली, तर स्नायू आणि हाडांच्या आरोग्याविषयी लोक अधिक विचारपूर्वक निर्णय घेऊ शकतील, असे त्यांना वाटते.

कायरोप्रॅक्टिक उपचारात काय येते, ते कधी विचारात घ्यावे, उपचार करणारे रुग्णाची तपासणी कशी करतात, त्यासाठी किमान कोणती पात्रता लागते आणि क्लिनिक चालवताना कोणत्या व्यावहारिक गोष्टी असतात, हे पुस्तकात सांगितले आहे. पहिल्या आवृत्तीत विषयाची ओळख सोप्या भाषेत करून देण्याचा हेतू आहे. डॉ. कांत यांच्या स्वतःच्या तंत्रांची अधिक सविस्तर माहिती पुढच्या पुस्तकात येण्याची अपेक्षा आहे. पुस्तकात RKM, म्हणजेच Rajneesh Kant Method, याचाही उल्लेख आहे. डॉ. कांत हे आपल्या व्यवसायातून विकसित झालेले प्रगत तंत्र असल्याचे सांगतात.

परंपरेतील श्रद्धा आणि आधुनिक उपचार

भारतातील हाताने उपचार करण्याच्या परंपरेच्या मुळांबद्दलही डॉ. कांत आपले मत मांडतात. भगवान कृष्णाने कुब्जेची शारीरिक ठेवण सुधारल्याच्या कथेचा आधार घेऊन, पारंपरिक भारतीय कथा आणि हाताने शरीर सुधारण्याची व्यापक कल्पना यांचा संबंध असल्याचे ते मानतात.

हे अर्थ डॉ. कांत यांच्या दृष्टिकोनाचा भाग आहेत. आधुनिक कायरोप्रॅक्टिकच्या नोंदवलेल्या इतिहासानुसार मात्र या व्यवसायाचा विकास अमेरिकेतील डॅनियल डेव्हिड पाल्मर यांच्यापासून झाला. त्यांनी 1895 मध्ये कायरोप्रॅक्टिक ॲडजस्टमेंट केली आणि 1897 मध्ये Palmer School and Cure ची स्थापना केली.

उपचार, रुग्ण आणि क्लिनिकल प्रॅक्टिस यांवर दहा प्रकरणे

पुस्तकात एकूण दहा प्रकरणे आहेत. त्यात कायरोप्रॅक्टिक उपचारांचा पाया, क्लिनिकल तपासणी, खेळाडू आणि सक्रिय व्यक्तींसाठीची काळजी, ज्येष्ठांसाठी विचारात घ्यायच्या बाबी, पाठीच्या कण्याचे आरोग्य, सामान्य गैरसमज, रुग्णांना माहिती देणे आणि स्वतःची काळजी, RKM पद्धत, क्लिनिक व्यवस्थापन आणि रुग्णांच्या चांगल्या काळजीसाठी सहकार्य हे विषय येतात. या पुस्तकातून वाचक आणि या क्षेत्रात येऊ इच्छिणाऱ्यांपर्यंत कायरोप्रॅक्टिकची माहिती अधिक सोप्या पद्धतीने पोहोचावी, अशी डॉ. कांत यांची इच्छा आहे.

आपल्या कामामागचे तत्त्वज्ञान सांगताना डॉ. रजनीश कांत म्हणाले, "मी फक्त वेदनांवर उपचार करत नाही; लोकांनी वेदना सहन करत जगणे थांबवावे, अशी माझी इच्छा आहे."

या प्रकाशन सोहळ्याला तृतीयपंथी आध्यात्मिक गुरू आणि जगद्गुरू महामंडलेश्वर हिमांगी सखी जी उपस्थित होत्या. प्रसिद्ध फिजिओथेरपिस्ट प्रोफेसर डॉ. अली इराणी यांनीही आशीर्वाद दिले, त्यामुळे डॉ. कांत आणि त्यांच्या टीमसाठी हा प्रसंग खास ठरला. कायरोप्रॅक्टिक उपचार, त्याची तत्त्वे आणि प्रत्यक्ष वापर समजून घेऊ इच्छिणाऱ्या वाचकांसाठी हे पुस्तक प्राथमिक मार्गदर्शक ठरावे, असा त्याचा उद्देश आहे.