नवरात्रीचा नववा दिवस सिद्धीदात्री देवीला समर्पित; मोरपिसी रंग, तिळाचा नैवेद्य आणि कन्या पूजन

सोमवार, १९ ऑक्टोबर रोजी शारदीय नवरात्रीचा नववा दिवस आहे आणि हा दिवस सिद्धीदात्री देवीला समर्पित आहे. नवदुर्गेच्या नऊ रूपांपैकी हे शेवटचे रूप मानले जाते. या दिवशी काही ठिकाणी कन्या पूजनही केले जाते, तसेच देवीला वेगवेगळ्या पदार्थांचा नैवेद्य दाखवला जातो. देवीची पूजा कशी करावी आणि कोणता नैवेद्य दाखवावा, याची माहिती पुढे दिली आहे.

नवरात्रीच्या नवव्या दिवशी सिद्धीदात्री देवीची पूजा केली जाते. सिद्धीदात्री हे दुर्गेचे नववे आणि अंतिम स्वरूप मानले जाते. ही देवी सिद्धी, ज्ञान, बुद्धी आणि आध्यात्मिक शक्ती देणारी देवी मानली जाते. नऊ दिवसांच्या उपासनेतला हा शेवटचा दिवस असल्याने या दिवशी देवीची मनोभावे पूजा करून उपासनेची सांगता करता येते.

देवीच्या नावातच तिचा अर्थ सामावलेला आहे. 'सिद्धी' म्हणजे विशेष आध्यात्मिक क्षमता आणि 'दात्री' म्हणजे देणारी. त्यामुळे सिद्धीदात्री या नावाचा अर्थ सिद्धी प्रदान करणारी देवी असा होतो. देवी कमळावर विराजमान आहे. तिला चार हात असून त्या हातांमध्ये शंख, चक्र आणि गदा आहे. कमळ हे पवित्रता आणि आध्यात्मिक उन्नतीचे प्रतीक मानले जाते.

यंदा नवमीच्या दिवसाचा रंग मोरपिसी आहे. हा रंग शांतता, सौंदर्य, सकारात्मकता आणि आध्यात्मिक ऊर्जा यांचे प्रतीक मानला जातो. मोरपिसी रंगात हिरवा आणि निळा या दोन्ही रंगांचा सुंदर मिलाफ असल्यामुळे तो निसर्ग, संतुलन, स्थैर्य आणि प्रसन्नता यांच्याशीही जोडला जातो. या दिवशी मोरपिसी रंगाचे कपडे घालून देवीची पूजा करण्याची परंपरा नवरात्रीच्या रंगक्रमानुसार पाळता येते.

नैवेद्याबाबत सांगायचे तर, सिद्धीदात्री देवीला तीळ अर्पण करण्याची परंपरा आहे. तिळाचे लाडू किंवा तिळापासून तयार केलेला सात्विक पदार्थ नैवेद्य म्हणून अर्पण करता येतो. त्याशिवाय या दिवशी खीर, हलवा, पुरी, नारळाचे पदार्थ आणि फळेही नैवेद्य म्हणून ठेवता येतात.

नवमीच्या दिवशीही अनेक ठिकाणी कन्या पूजन केले जाते. कन्यांना देवीचे रूप मानून त्यांना भोजन, फळे, मिठाई आणि भेटवस्तू देण्याची प्रथा अनेक ठिकाणी आहे. 'ओम देवी सिद्धीदात्रेय नमः' या मंत्राचा श्रद्धेने जप करून देवीकडे सुख, शांती, आरोग्य, समृद्धी आणि कुटुंबाच्या कल्याणासाठी प्रार्थना करावी, असे सांगितले जाते.

थोडक्यात, १९ ऑक्टोबरच्या नवमीला सिद्धीदात्री देवीची पूजा, मोरपिसी रंग, तिळाचा नैवेद्य आणि कन्या पूजन अशा गोष्टी सांगितल्या जातात.