रिकाम्या पोटी लिंबू-मध आणि नारळ पाणी: डॉ. एस. के. सरीन यांनी सांगितले गैरसमज आणि वस्तुस्थिती

सकाळी उठल्याबरोबर कोमट पाणी प्यायचे, लिंबू-मध घ्यायचे किंवा नारळ पाणी प्यायचे, ही अनेकांची रोजची सवय आहे. या सवयी आरोग्यासाठी फायदेशीर मानल्या जातात. त्यामुळे शरीर डिटॉक्स होते आणि वजन कमी होते, असा अनेकांचा समज असतो. यातले काय खरे आणि काय गैरसमज, हे ख्यातनाम गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट डॉ. एस. के. सरीन यांनी नुकत्याच झालेल्या Times Network India Health Summit & Awards 2026 मध्ये सांगितले. या प्रचलित समजुतींमागे काय आहे, यावर त्यांनी आपली मते मांडली.

पोट साफ व्हावे म्हणून सकाळी झोपेतून उठल्यावर कोमट किंवा गरम पाणी पिणारे बरेच जण आहेत. डॉ. सरीन यांच्या मते ही पद्धत पूर्णपणे चुकीची आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार पोट साफ होणे हे शरीरातील अंतर्गत प्रक्रियेवर आणि मेंदू व आतडे यांच्यातील परस्पर संबंधावर अवलंबून असते. पाण्याचा शरीरावर किंवा पोटावर थेट आणि लगेच कोणताही परिणाम होत नाही, असे ते म्हणाले. त्यामुळे आधी टॉयलेटला जाऊन नैसर्गिकरीत्या फ्रेश व्हावे आणि त्यानंतर पाणी प्यावे, असे डॉ. सरीन यांनी सांगितले. चुकीच्या सवयींमुळे पुढे जाऊन बद्धकोष्ठतेसारख्या समस्या वाढू शकतात, असेही त्यांनी म्हटले.

लिंबू आणि मधाबद्दल बोलताना डॉ. सरीन यांनी सांगितले की, दोन्हींचे आरोग्यासाठी अनेक फायदे आहेत, पण ते कधी घेतले जातात ही वेळ खूप महत्त्वाची आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार रिकाम्या पोटी लिंबू पाणी पिण्यापेक्षा ते जेवणासोबत घेतले, तर शरीराची लोह शोषून घेण्याची क्षमता 10 ते 20 टक्क्यांनी वाढते.

मधाबद्दल त्यांनी सांगितले की, मधात अॅंटीबॉडीज असतात आणि त्या आतड्यांच्या आरोग्यासाठी चांगल्या मानल्या जातात. मात्र मधात फ्रक्टोजही असते, याकडे त्यांनी लक्ष वेधले. म्हणून मध घेतल्यानंतर शारीरिक श्रम किंवा व्यायाम करून ती कॅलरी बर्न करणे अत्यंत आवश्यक आहे, नाहीतर वजन वाढण्याची दाट शक्यता असते, असे डॉ. सरीन यांनी सांगितले.

सध्या रोज सकाळी रिकाम्या पोटी नारळ पाणी पिणे ही एक प्रकारची फॅशनच झाली आहे. यावर डॉ. सरीन म्हणाले की, नारळ पाण्यात पोटॅशियम आणि इतर पोषक घटक भरपूर असले तरी ते रोज प्यायची गरज नाही. शरीराची मुख्य आणि नैसर्गिक गरज फक्त शुद्ध पाण्याची असते, असे त्यांनी स्पष्ट केले. जर एखादी व्यक्ती निरोगी आणि संतुलित आहार घेत असेल, तर तिला रोज नारळ पाणी पिण्याची आवश्यकता नसते, असेही डॉ. सरीन यांनी सांगितले.