रियाध विमानतळावरील हल्ल्यानंतर सौदी आणि इराणच्या परराष्ट्र मंत्र्यांमध्ये फोनवर चर्चा

येमेनच्या हुथी बंडखोरांनी सौदी अरेबियातील महत्त्वाच्या आणि गजबजलेल्या ठिकाणांना लक्ष्य करत क्षेपणास्त्र हल्ल्यांची मालिका सुरू केली आहे. रियाधमधील किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि दम्माममधील किंग फहद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ यांवर झालेल्या हल्ल्यांमुळे पश्चिम आशियात (मध्य पूर्व) युद्ध भडकण्याची भीती निर्माण झाली आहे. अशा वेळी सौदी अरेबिया आणि इराण यांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांमध्ये चर्चा झाली आहे.

सौदी अरेबियाचे परराष्ट्र मंत्री प्रिन्स फैसल बिन फरहान आणि इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांच्यात दूरध्वनीवरून संवाद झाला. हुथी बंडखोरांनी सौदीच्या नागरी ठिकाणांवर केलेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यांनंतर दोन्ही देशांमधील ही पहिलीच अधिकृत आणि सार्वजनिक चर्चा नोंदवली गेली आहे. या चर्चेत इराणने सौदी अरेबिया आणि येमेन यांच्यातील दीर्घकालीन संघर्ष संपवण्यासाठी आणि शांतता चर्चा सोपी करण्यासाठी सर्वतोपरी सहकार्य करण्याचा प्रस्ताव दिला. इराणच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी टेलिग्रामवरून ही माहिती दिली आणि तेहरान प्रदेशातील तणाव कमी करण्यासाठी कटिबद्ध आहे, असे स्पष्ट केले.

शनिवारी रियाधच्या किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यात सुरुवातीला १२ जणांचा मृत्यू झाला आणि ३०९ हून अधिक नागरिक जखमी झाले. रविवारी उपचारादरम्यान गंभीर जखमी झालेल्या एका भारतीय नागरिकाचा मृत्यू झाला, त्यामुळे पहिल्या हल्ल्यातील मृतांची संख्या १३ वर पोहोचली.

रविवारी हुथी बंडखोरांनी किंग खालिद विमानतळाच्या टर्मिनल ४ वर पुन्हा क्षेपणास्त्र डागले आणि विमानतळ परिसरात मोठी आग लागली. सौदी नागरी विमान वाहतूक प्राधिकरणाने (GACA) दिलेल्या माहितीनुसार, या दुसऱ्या हल्ल्यात एका पाकिस्तानी नागरिकाचा जागीच मृत्यू झाला आणि ११ जण गंभीर जखमी झाले. बहरीन आणि कतारच्या सीमेजवळ असलेल्या दम्माम शहरातील किंग फहद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरही क्षेपणास्त्र हल्ला झाल्याची पुष्टी सौदी अधिकाऱ्यांनी केली आहे, मात्र त्याचा पूर्ण तपशील अद्याप समोर आलेला नाही. गेल्या दहा वर्षांतील सौदी अरेबियाच्या भूमीवरील हा सर्वात प्राणघातक हल्ला मानला जात आहे.

या हल्ल्यांचे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तीव्र पडसाद उमटले. प्रिन्स फैसल बिन फरहान यांनी बहरीन, ब्रिटन, जॉर्डन आणि युरोपियन युनियनच्या प्रतिनिधींशी तातडीने चर्चा केली. बहरीनचे परराष्ट्र मंत्री अब्दुललतीफ अल-झयानी यांनी दहशतवादी हल्ल्याचा तीव्र निषेध करून सौदीच्या सुरक्षेसाठी आणि सार्वभौमत्वासाठी पूर्ण पाठिंबा दिला. ब्रिटिश परराष्ट्र मंत्री एड मिलिबँड यांनी नागरी भागांना लक्ष्य करण्याचा धिक्कार केला आणि सौदी सरकार तसेच येमेनच्या आंतरराष्ट्रीय मान्यताप्राप्त सरकारला ब्रिटनचा पूर्ण पाठिंबा जाहीर केला.

युरोपियन युनियनच्या परराष्ट्र धोरण प्रमुख काजा कल्लास यांनी या हल्ल्याला उघडपणे "दहशतवादी कृत्य" म्हटले आणि नागरी वाहतूक व सागरी व्यापारी मार्गांच्या सुरक्षेसाठी जागतिक सहकार्य वाढवण्याची गरज मांडली. जॉर्डनचे परराष्ट्र मंत्री आयमान सफादी यांनी जखमी जॉर्डनी नागरिकांना सौदी सरकारने तत्परतेने वैद्यकीय मदत दिल्याबद्दल आभार मानले.

आंतरराष्ट्रीय विमान उड्डाणे रद्द करावी लागल्याने आणि सुरक्षेचा प्रश्न उभा राहिल्याने जागतिक व्यापार आणि इंधन पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. सौदी अरेबिया मित्रराष्ट्रांसोबत मुत्सद्दी मार्गाने तणाव कमी करण्यासाठी आणि युद्ध पसरण्यापासून रोखण्यासाठी काम करत आहे. इराणचा चर्चेचा प्रस्ताव या संकटावर राजकीय तोडगा काढण्यासाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो, पण हुथी बंडखोर त्याला काय प्रतिसाद देतात यावर पुढील घडामोडी अवलंबून असतील.