येमेनच्या अध्यक्षांकडून हुथींविरुद्ध व्यापक लष्करी कारवाईची घोषणा, सौदीने अरामको हल्ल्याचा दावा फेटाळला

येमेनचे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त अध्यक्ष रशाद मोहम्मद अल-अलिमी यांनी हुथी विद्रोही गटांच्या ताब्यात असलेले देशाचे उरलेले भाग पूर्णपणे मुक्त करण्यासाठी व्यापक लष्करी कारवाईची घोषणा केली आहे. देश आपल्या इतिहासातील अत्यंत नाजूक आणि निर्णायक टप्प्यावर उभा आहे, असे सांगत त्यांनी सैन्याला थेट आदेश दिले आहेत.

अल-अलिमी यांच्या म्हणण्यानुसार, देशाने दीर्घकाळ शांततेचा मार्ग धरला आणि त्यासाठी मोठे बलिदान दिले. पण नागरिकांचे मूलभूत हक्क, सुरक्षा आणि प्रतिष्ठा परत मिळवून देण्यासाठी आता ही लष्करी कारवाई अनिवार्य झाली आहे, असे त्यांनी नमूद केले.

ही कारवाई फक्त हुथी या सशस्त्र विद्रोही गटाविरुद्ध आहे, असे अध्यक्षांनी स्पष्ट केले. सना, होदेदा आणि सादा या शहरांतील सामान्य नागरिक या युद्धाचे लक्ष्य नाहीत, असेही ते म्हणाले. हुथींच्या ताब्यातील भागात राहणाऱ्या लोकांनी हुथींच्या लष्करी तळांपासून आणि गर्दीच्या ठिकाणांपासून दूर राहावे आणि आपल्या निष्पाप मुलांना या संघर्षात बळी पडू देऊ नये, असे आवाहन त्यांनी केले. येमेनचे बंधू देश आणि आंतरराष्ट्रीय मित्रांनीही या कठीण प्रसंगात देशाच्या पाठीशी ठामपणे उभे राहावे, असे ते म्हणाले.

आपल्या भाषणात अल-अलिमी यांनी सौदी अरेबियासोबतच्या संबंधांवर विशेष भर दिला. येमेन सौदी अरेबियाला आपल्या सामायिक सुरक्षेचा आणि उज्ज्वल भविष्याचा सर्वात विश्वासू आणि खरा भागीदार मानतो, असे सांगून त्यांनी रियाधने सातत्याने दिलेल्या पाठिंब्याबद्दल मनापासून कृतज्ञता व्यक्त केली.

या घोषणेनंतर लगेचच हुथी विद्रोही गटाने मोठ्या लष्करी कारवाईचा दावा केला. हुथींचे लष्करी प्रवक्ते याह्या सारी यांनी प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनानुसार, त्यांच्या सैन्याने सौदी अरेबियाची राजधानी रियाध येथील 'अरामको' तेल सुविधेवर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि स्फोटक ड्रोनने मोठा हल्ला केला. त्यामुळे सुविधेत मोठी आग लागली आणि लक्ष्य यशस्वीपणे भेदले गेले, असा दावा हुथींच्या 'अल मसिराह' वाहिनीवरून करण्यात आला. सौदीच्या विमानांनी सना आणि येमेनच्या इतर भागांवर केलेल्या हवाई हल्ल्यांना हे प्रत्युत्तर असल्याचे हुथींनी सांगितले. रियाधच्या दक्षिणेला धुराचे लोट आणि ज्वाला दिसल्याचे प्राथमिक वृत्त आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थांनी दिले होते.

सौदी अरेबियाच्या नेतृत्वाखालील लष्करी आघाडीने मात्र लगेच आपली भूमिका मांडली. आघाडीचे प्रवक्ते मेजर जनरल तुर्की अल-मलिकी यांनी हुथींचा दावा पूर्णपणे दिशाभूल करणारा आणि खोटा असल्याचे सांगून फेटाळला. रणांगणावर, विशेषतः ताइझ आघाडीवर, हुथी सैन्याचे झालेले प्रचंड नुकसान झाकण्यासाठी आणि आपल्या समर्थकांमध्ये 'बनावट विजय' दाखवण्यासाठी हा रचलेला कट आहे, असे मलिकी यांनी सांगितले.

सौदी सैन्याने म्हटले की, हुथींना सध्या अंतर्गत पातळीवर मोठ्या जनक्षोभाचा सामना करावा लागत आहे. असंतोष वाढत आहे आणि लष्करी आघाड्यांवर अपयशाची मालिका सुरू आहे, म्हणून जगाचे लक्ष दुसरीकडे वळवण्यासाठी असे बिनबुडाचे दावे केले जात आहेत. येमेनी सरकारी सैन्याने दिलेल्या माहितीनुसार, त्यांनी तैझ आणि तुर अल-बहाह या रणनीतिक आघाड्यांवर हुथी-समर्थित दलांविरुद्ध एकाच वेळी ९७ पेक्षा जास्त यशस्वी लष्करी कारवाया केल्या. त्यात हुथींचा मोठा दारूगोळा नष्ट झाला आणि अनेक विद्रोही मारले गेले, असे सैन्याने सांगितले.

सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जाणारा ताइझ प्रदेश सध्या संघर्षाचे मुख्य केंद्र बनला आहे. हा भाग दोन हिश्शांत विभागलेला आहे. एका बाजूला हुथींचे नियंत्रण आहे आणि दुसऱ्या बाजूला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त सरकारी सैन्याचा ताबा आहे. ताबा मिळवण्यासाठी दोन्ही बाजूंकडून चकमकी तीव्र झाल्या आहेत. येमेनी दलांनी हुथींचे बालेकिल्ले असलेल्या सना आणि सादा यांवरही हल्ले वाढवले आहेत.

या ताज्या संघर्षाचा परिणाम फक्त येमेनपुरता राहणार नाही, तर तांबड्या समुद्रातील (Red Sea) आंतरराष्ट्रीय सागरी मार्गावर आणि जागतिक ऊर्जा वाहतुकीवर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. दोन्ही बाजूंमधील शस्त्रसंधी संपल्यामुळे आणि कारवाईची धार वाढल्यामुळे येमेनमध्ये पुन्हा गंभीर मानवी संकट उभे राहिले आहे. हजारो नागरिक विस्थापित होऊ लागले आहेत आणि अन्नधान्य आणि वैद्यकीय पुरवठ्याची मोठी टंचाई निर्माण झाली आहे.