टायगर श्रॉफवर जुहूत गोळीबार; बिश्नोई साबरमतीतच, मुंबई पोलीस ताबा का घेऊ शकत नाहीत?

बॉलिवूडला हादरवण्याचा प्लॅन आखणाऱ्या बिष्णोई टोळीने पोलिसांसमोर मोठे आव्हान उभे केले आहे. रविवारी, 18 ऑक्टोबर रोजी साडेसात वाजता जुहू परिसरात अभिनेता टायगर श्रॉफ याच्या दिशेने धडाधड गोळ्या झाडण्यात आल्या. त्या वेळी तो कारमध्ये होता. सुदैवाने तो थोडक्यात बचावला.

त्यानंतर सुरू झालेल्या तपासात धक्कादायक गोष्ट समोर आली आहे. आरोपींनी अमिताभ बच्चन, सलमान खान, आमिर खान आणि अक्षय कुमार यांच्या घरांची रेकी केल्याचे उघड झाले आहे. आता प्रश्न असा की, लॉरेन्स बिश्नोई सध्या साबरमती मध्यवर्ती कारागृहात आहे, मग तपासासाठी मुंबई पोलीस किंवा इतर राज्यांचे पोलीस त्याला ताब्यात का घेऊ शकत नाहीत?

याचे उत्तर केंद्रीय गृहमंत्रालयाच्या एका विशेष आदेशात आहे. गुजरातमधील अत्यंत सुरक्षित अशा साबरमती मध्यवर्ती कारागृहात बिश्नोई आहे. ऑगस्ट 2023 मध्ये गृहमंत्रालयाने फौजदारी प्रक्रिया संहितेच्या (CrPC) कलम 268 अंतर्गत हा आदेश दिला. आता भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता (BNSS) कलम 303 नुसार तो लागू आहे. गेल्या तीन वर्षांत तो वेळोवेळी वाढवण्यात आला आहे.

या कायद्यानुसार केंद्र किंवा राज्य सरकारला विशेष अधिकार मिळतो. एखादा कैदी धोकादायक असेल, तर सुरक्षेच्या कारणासाठी किंवा कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये म्हणून त्याला कारागृहाबाहेर नेण्यास किंवा दुसऱ्या राज्यांच्या पोलिसांच्या स्वाधीन करण्यास बंदी घालता येते. त्यामुळे बिश्नोई अनेक प्रकरणांत वॉन्टेड असला आणि त्याचे नेटवर्क व सूत्रधार यांची माहिती काढायची असली, तरी त्याला ताब्यात घेता येत नाही.

मग कायदेशीर प्रक्रिया कशी पूर्ण होते? या विशेष आदेशामुळे कोणत्याही राज्याचे पोलीस बिश्नोईला साबरमती कारागृहातून हलवू शकत नाहीत आणि त्याला दुसऱ्या राज्याच्या पोलिसांच्या ताब्यातही देता येत नाही. म्हणून पुढचा तपास थांबतो, असे मात्र नाही. यासाठी कायद्यात एक मार्ग आहे.

ज्या प्रकरणांत बिश्नोईशी संबंधित गुन्हे दाखल आहेत, किंवा त्याच्या नावाने गुन्हे घडवले जात आहेत, त्यांच्या तपासासाठी आणि न्यायालयीन खटल्यांसाठी विशेष सोय केली आहे. या खटल्यांच्या सुनावणीला त्याला व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून हजर केले जाते.

आणखी एक कायदेशीर मार्ग म्हणजे, मुंबई पोलीस किंवा इतर राज्यांतील पोलिसांना एखाद्या गुन्ह्यात त्याची चौकशी करायची असेल, तर त्याचा थेट ताबा न घेता, कोर्टाच्या परवानगीने साबरमती तुरुंगात जाऊन चौकशी करण्याचा पर्याय आहे. बिश्नोई कोणाच्याही संपर्कात येऊ नये, यासाठी काळजी घेतली जाते. तरीही त्याच्या नावावर गुन्हे सुरूच असल्याने त्याचे नेटवर्क शोधून ते उद्ध्वस्त करण्याचे मोठे आव्हान सुरक्षा यंत्रणांसमोर आहे.