चर्चगेट ते विरार भूमिगत लोकलचा विचार, पश्चिम रेल्वे निधीच्या प्रतीक्षेत

पश्चिम रेल्वेकडून चर्चगेट आणि विरार दरम्यान भूमिगत उपनगरीय रेल्वे नेटवर्क उभारण्याचा विचार सुरू आहे. पण बांधकाम विभाग रेल्वे बोर्डाकडून निधी मंजूर होण्याची वाट पाहत आहे. त्यामुळे हा प्रस्ताव अजून व्यवहार्यता अभ्यासाच्या टप्प्यापर्यंतही पोहोचलेला नाही.

एका वरिष्ठ रेल्वे अधिकाऱ्याने सांगितले की, प्रकल्प व्यवहार्य असल्याचे आढळले तर त्याचा सविस्तर प्रकल्प अहवाल म्हणजेच डीपीआर तयार केला जाईल. त्यांच्याच शब्दांत: "एकदा निधी मंजूर झाल्यावर आम्ही व्यवहार्यता अभ्यास सुरू करू. जर हा प्रकल्प व्यवहार्य आढळला, तर सविस्तर प्रकल्प अहवाल (डीपीआर) तयार केला जाईल."

हा प्रस्ताव 3 मार्च 2026 रोजीच्या एका पत्रावर आधारित आहे. त्या पत्रात चर्चगेट आणि विरार दरम्यान भूमिगत उपनगरीय रेल्वे नेटवर्कची संकल्पना तयार करण्यासाठी आणि व्यवहार्यता अभ्यासासाठी (FLS) प्रस्ताव सादर करण्याचे आवाहन करण्यात आले होते.

रेल्वेमंत्र्यांच्या अहमदाबाद दौऱ्यात या प्रकरणाची नोंद घेण्यात आली. सविस्तर नियोजन आणि अंमलबजावणीकडे जाण्यापूर्वी असे जाळे उभारता येईल का, हे तपासणे हे सध्याचे तात्काळ पाऊल आहे.

प्रस्ताव अजून प्राथमिक टप्प्यावर आहे. अभ्यासासाठी किंवा बांधकामासाठी कोणतीही कालमर्यादा जाहीर झालेली नाही.

पश्चिम रेल्वेवर उपनगरी वाहतुकीचा प्रचंड ताण आहे आणि सध्या तिथून रोज 1,414 फेऱ्या चालतात. या पार्श्वभूमीवर ही योजना पुढे आली आहे. मुंबईच्या उपनगरीय जाळ्यावरून मोठ्या संख्येने प्रवासी प्रवास करतात. त्यामुळे भूमिगत जोडणीच्या शक्यतेतून क्षमता वाढवणे, जमिनीची उपलब्धता, बांधकामाचा खर्च आणि नवीन पायाभूत सुविधा सध्याच्या रेल्वे प्रणालीशी जोडणे असे प्रश्न समोर येतात.

दुसरीकडे, मुंबई रेल्वे विकास कॉर्पोरेशन (एमआरव्हीसी) देखील पाडेको या एजन्सीमार्फत दोन मार्गिकांवर भूमिगत उपनगरीय कनेक्टिव्हिटी तपासत आहे. या मार्गिका म्हणजे चर्चगेट-विरार आणि छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT)-परेल.

हा अभ्यास अजून सुरू आहे आणि त्याचा अहवाल सादर झालेला नाही. एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याच्या म्हणण्यानुसार, एमआरव्हीसी आणि संबंधित संस्थेने अलीकडेच या कामावर चर्चा करण्यासाठी बैठक घेतली. त्या बैठकीत महामंडळाने सल्लागाराकडून अधिक तपशील मागवला. अभ्यासाचे निष्कर्ष हाती येण्यासाठी आणखी वेळ लागण्याची शक्यता आहे.

हे दोन्ही उपक्रम एकमेकांपासून वेगळे आहेत. त्यांची प्रगती संबंधित अभ्यास पूर्ण होण्यावर आणि व्यवहार्यतेच्या मूल्यांकनावर अवलंबून असेल. थोडक्यात, पश्चिम रेल्वे चर्चगेट-विरार मार्गिकेसाठी आपला प्रस्तावित व्यवहार्यता अभ्यास सुरू करण्यासाठी निधीची वाट पाहत आहे, तर एमआरव्हीसी भूमिगत जोडणीचे स्वतःचे मूल्यांकन करत आहे.