मुंबईत CNG एक रुपयाने महाग, नवा दर किलोला 90 रुपये

महानगर गॅस लिमिटेडने (MGL) मुंबई आणि आसपासच्या परिसरात कॉम्प्रेस्ड नॅचरल गॅसच्या (CNG) किमतीत प्रति किलो 1 रुपयाची वाढ केली आहे. 2 नोव्हेंबरपासून हा नवा दर लागू झाला असून, आता CNG साठी प्रति किलो 90 रुपये मोजावे लागतील.

जानेवारी 2026 पासूनची ही सहावी दरवाढ आहे. एप्रिलपासून आतापर्यंत मिळून CNG प्रति किलो 9 रुपयांनी महाग झाला आहे. त्यामुळे व्यावसायिक वाहनचालक आणि स्वतःची गाडी वापरणारे, अशा दोघांवरही खर्चाचा बोजा वाढला आहे.

गॅस खरेदीचा वाढता खर्च, विशेषतः आयात केलेल्या 'रीगॅसिफाइड लिक्विफाइड नॅचरल गॅस'च्या (RLNG) किमतीत झालेली वाढ, हे या दरवाढीचे मुख्य कारण असल्याचे MGL ने म्हटले आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात गॅसचे भाव वर-खाली होत असल्याने खरेदीचा खर्च वाढला आणि म्हणून किरकोळ विक्रीचा दर बदलावा लागला, अशी कंपनीची भूमिका आहे.

आयात केलेल्या गॅसच्या किमती जागतिक बाजारपेठेतील निर्देशांकांशी जोडलेल्या असतात. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा बाजारात काही बदल झाला की त्याचा थेट परिणाम देशातील इंधनाच्या दरांवर होतो.

या सततच्या दरवाढीमुळे रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांमध्ये चिंता आहे. इंधनावर होणारा खर्च त्यांच्या रोजच्या कमाईवर थेट परिणाम करतो. मुंबईतील व्यावसायिक वाहतुकीत CNG मोठ्या प्रमाणात वापरला जात असल्याने, वारंवार होणाऱ्या दरवाढीमुळे परिचालन खर्चावर (operating costs) अतिरिक्त ताण आला आहे.

किमती अशाच वाढत राहिल्या तर भविष्यात पुन्हा प्रवासी भाडेवाढीची मागणी करावी लागेल, अशी भीती वाहतूक संघटनांनी व्यक्त केली आहे. भाड्यात नुकतीच सुधारणा झाली असली, तरी इंधनाचे दर चढेच राहिले तर पुन्हा भाडेवाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

रिक्षा युनियनचे अध्यक्ष थंपी कुरियन यांच्या मते, या ताज्या दरवाढीचा प्रवासी भाड्यात सुमारे 4 रुपयांचा परिणाम होऊ शकतो. CNG च्या किमतीत आणखी वाढ होऊन एकूण परिचालन खर्च 25 टक्क्यांपर्यंत वाढला, तर काही अटींच्या अधीन राहून सहा महिन्यांच्या आत पुन्हा भाडेवाढीची मागणी केली जाऊ शकते, असेही त्यांनी सूचित केले.

CNG वर चालणारी गाडी वापरणाऱ्या वैयक्तिक वाहनधारकांचा प्रवासखर्चही वाढणार आहे. इंधन दरातील एकूण वाढीमुळे CNG वाहन वापरण्याचा आर्थिक फायदा काहीसा कमी झाला आहे. जे लोक नियमितपणे लांबचा पल्ला गाठतात, त्यांना हा फटका जास्त जाणवू शकतो.

पुन्हा भाडेवाढीची मागणी झाली तर प्रवाशांवर काय परिणाम होईल, याबद्दलही चिंता व्यक्त होत आहे. पुढे काय बदल होणार, हे इंधन दरातील चढ-उतार आणि वाहतूकदारांना सोसावा लागणारा परिचालन खर्च यावर अवलंबून असेल.

आंतरराष्ट्रीय गॅस किमतींचा देशांतर्गत खरेदी खर्चावर होणारा परिणाम पाहता, CNG च्या भावात पुढे काय बदल होतात याकडे सर्वांचे लक्ष असेल. या ताज्या दरवाढीमुळे मुंबई आणि आसपासच्या परिसरातील वाढत्या वाहतूक खर्चाकडे पुन्हा लक्ष वेधले गेले आहे, आणि व्यावसायिक वाहनचालक वाढत्या इंधन किमतींपासून दिलासा मिळवण्याच्या प्रयत्नात आहेत.