NAFSCOB च्या संचालक मंडळावर विद्याधर अनास्कर बिनविरोध; २१ जागांसाठी २१ उमेदवार

महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेचे प्रशासक आणि ज्येष्ठ सहकार व बँकिंग तज्ज्ञ विद्याधर वामनराव अनास्कर यांची National Federation of State Cooperative Banks Ltd. (NAFSCOB) च्या संचालक मंडळावर बिनविरोध निवड झाली आहे. हा कार्यकाळ २०२६ ते २०३१ असा पाच वर्षांचा आहे. NAFSCOB हे देशातील राज्य सहकारी बँकांचे राष्ट्रीय पातळीवरील सर्वोच्च प्रतिनिधी व्यासपीठ आहे. या निवडीमुळे राष्ट्रीय सहकारी बँकिंग क्षेत्रात महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व अधिक प्रभावी होण्यास मदत होणार आहे.

निवडणुकीचे गणित असे होते की, NAFSCOB च्या २१ संचालकांच्या जागांसाठी एकूण २२ उमेदवारी अर्ज आले होते. छत्तीसगड राज्य सहकारी बँकेच्या प्रतिनिधीने आपला अर्ज मागे घेतला. त्यामुळे २१ जागांसाठी २१ उमेदवारच उरले. निवडणूक निर्णय अधिकाऱ्यांनी अनास्कर यांच्यासह या सर्व २१ उमेदवारांची बिनविरोध निवड झाल्याचे अधिकृतपणे जाहीर केले.

अनास्कर गेली चार दशकांहून जास्त काळ सहकारी बँकिंग क्षेत्रात काम करत आहेत. सहकार, बँकिंग प्रशासन, आर्थिक व्यवस्थापन आणि बँकिंगविषयक कायदे यांचा त्यांना मोठा अनुभव आहे. गेली आठ वर्षे ते महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेच्या प्रशासक मंडळाचे प्रशासक आहेत.

त्यांच्या प्रशासकीय कार्यकाळात महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेने आर्थिक शिस्त, व्यवसायाचा विस्तार, तंत्रज्ञानाचा वापर, कार्यक्षमता आणि संस्थात्मक सुशासन अशा अनेक आघाड्यांवर उल्लेखनीय प्रगती केली आहे. बँकेची आर्थिक स्थिती भक्कम करतानाच राज्यातील सहकारी बँकिंग व्यवस्थेच्या विकासासाठीही त्यांनी सतत प्रयत्न केले. त्यांच्या नेतृत्वाखाली बँकेचे नक्त मूल्य ५,७६० कोटी रुपयांच्या टप्प्यापर्यंत पोहोचले आहे.

NAFSCOB ही फक्त राज्य सहकारी बँकांची संघटना नाही. देशातील संपूर्ण सहकारी पतपुरवठा व्यवस्थेच्या विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावणारी ती राष्ट्रीय संस्था आहे. भारतातील ग्रामीण सहकारी पतपुरवठा व्यवस्था मुख्यत्वे तीन स्तरांवर उभी आहे. पहिल्या स्तरावर राज्य सहकारी बँका (StCBs) आहेत, ज्या राज्यपातळीवर सर्वोच्च वित्तपुरवठा आणि समन्वयाचे काम करतात. दुसऱ्या स्तरावर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँका (DCCBs) आहेत, ज्या जिल्हा पातळीवर सहकारी पतपुरवठा करतात. तिसऱ्या स्तरावर प्राथमिक कृषी पतपुरवठा संस्था (PACS) आहेत, ज्या गावपातळीवर शेतकरी आणि ग्रामीण भागातील सभासदांना थेट कर्जपुरवठा करतात.

या तिन्ही स्तरांतील समन्वय, आर्थिक सक्षमीकरण आणि कार्यक्षमता हीच ग्रामीण सहकारी पतव्यवस्थेची खरी ताकद आहे. या व्यवस्थेत राज्य सहकारी बँकांची भूमिका फार महत्त्वाची असल्याने, त्यांच्या राष्ट्रीय फेडरेशनमार्फत राज्यांच्या अडचणी, अपेक्षा, धोरणात्मक प्रश्न आणि विकासाच्या संधी केंद्र सरकार, रिझर्व्ह बँक आणि नाबार्ड यांच्यासमोर प्रभावीपणे मांडता येतात.

नियामक आव्हाने, तंत्रज्ञानातील बदल, डिजिटल बँकिंग, सायबर सुरक्षा, आर्थिक समावेशन, कृषी पतपुरवठा, एनपीए व्यवस्थापन, सहकारी बँकांचे सक्षमीकरण आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा विकास अशा अनेक विषयांवर NAFSCOB ला राष्ट्रीय स्तरावर धोरणात्मक भूमिका घ्यावी लागते.

अनास्कर यांची या राष्ट्रीय संस्थेच्या संचालकपदी झालेली निवड महाराष्ट्रातील सहकारी बँकिंग क्षेत्रासाठी महत्त्वाची संधी मानली जात आहे. महाराष्ट्रातील सहकारी बँकांपुढील प्रश्न, राज्य सहकारी बँका आणि जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँका यांच्यातील समन्वय, ग्रामीण पतपुरवठा व्यवस्थेचे बळकटीकरण आणि सहकारी संस्थांच्या स्वायत्ततेशी संबंधित मुद्दे राष्ट्रीय स्तरावर मांडण्यासाठी त्यांच्या अनुभवाचा उपयोग होऊ शकतो.

बदलत्या आर्थिक आणि नियामक परिस्थितीत सहकारी बँकिंग क्षेत्राने आपली स्वतंत्र ओळख, विश्वासार्हता आणि स्पर्धात्मक क्षमता टिकवून ठेवणे आवश्यक आहे. त्यासाठी राज्य सहकारी बँका, जिल्हा बँका आणि प्राथमिक कृषी पतसंस्था यांच्यात अधिक प्रभावी समन्वय हवा, असे सांगितले जात आहे.

अनास्कर यांच्या निवडीमुळे राष्ट्रीय सहकारी बँकिंग क्षेत्रातील धोरणात्मक चर्चेत महाराष्ट्राचा सहभाग अधिक प्रभावी होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. महाराष्ट्राच्या सहकार क्षेत्रातील प्रदीर्घ अनुभवाला मिळालेली ही राष्ट्रीय पातळीवरील मान्यता आहे. सहकारी बँकिंग क्षेत्रातून त्यांचे अभिनंदन आणि स्वागत होत आहे.