सरकारी आणि PPP रुग्णालयांत PET-CT स्कॅनचा दर ठरला, १०,२५० रुपये आकारणार

कर्करुग्णांना दिलासा मिळावा म्हणून महाराष्ट्र सरकारने PET-CT स्कॅनचे दर ठरवून टाकले आहेत. राज्यातील सरकारी रुग्णालयांत तसेच सार्वजनिक-खासगी भागीदारी (PPP) तत्त्वावर चालणाऱ्या आरोग्य संस्थांमध्ये या स्कॅनसाठी आता १० हजार २५० रुपये घेतले जातील.

वैद्यकीय शिक्षण विभागाने काढलेल्या शासन आदेशात हे सांगितले आहे. या १०,२५० रुपयांत FDG (Fluorodeoxyglucose) रेडिओट्रेसर धरलेला आहे. गरज पडली तर कॉन्ट्रास्ट एजंटचाही यात समावेश असेल. महात्मा ज्योतिराव फुले जनआरोग्य योजना (MJPJAY) आणि आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जनआरोग्य योजना (PMJAY) अंतर्गत या स्कॅनसाठी २० हजार ५०० रुपयांचे पॅकेज ठरलेले आहे. त्यावर ५० टक्के सवलत देऊन हा दर काढण्यात आला आहे.

या दोन्ही योजनांचे लाभार्थी नसलेल्या रुग्णांनाही सरकारी आणि PPP तत्त्वावरच्या रुग्णालयांत हाच दर लागू होईल. पण खासगी रुग्णालये आणि स्वतंत्र डायग्नोस्टिक लॅबोरेटरींना हा आदेश लागू होणार नाही.

कॉन्ट्रास्टचेही दर ठरले

PET-CT सोबतच CT आणि MRI तपासण्यांत वापरल्या जाणाऱ्या कॉन्ट्रास्ट एजंटचे दरही सरकारने निश्चित केले आहेत. CT स्कॅनसाठी ५० मिली कॉन्ट्रास्टचा दर ४२० रुपये, तर १०० मिलीचा दर ८३० रुपये आहे. MRI स्कॅनसाठी वापरल्या जाणाऱ्या १० मिली गॅडोलिनियम कॉन्ट्रास्टचा दर ९५० रुपये आहे.

वेगवेगळ्या रुग्णालयांत कॉन्ट्रास्ट एजंटच्या किमतींमध्ये मोठा फरक असल्याचे वैद्यकीय शिक्षण आणि संशोधन संचालनालयाच्या (DMER) लक्षात आले होते. रुग्णालयांकडून वेगवेगळे दर लावले जात असल्याच्या तक्रारी टाळण्यासाठी सगळीकडे एकच दर लागू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

कोणाला मोफत, कोणाला दर भरावा लागणार

सरकारच्या ४ जुलै २०१७ च्या शासन आदेशानुसार मोफत आरोग्यसेवेसाठी पात्र असलेल्या रुग्णांना या तपासण्या मोफतच मिळतील. महात्मा ज्योतिराव फुले जनआरोग्य योजना आणि आयुष्मान भारत योजनेच्या लाभार्थ्यांनाही पात्रतेनुसार या तपासण्या मोफत करता येतील. बाकीच्या रुग्णांना सरकारने ठरवलेले दर भरावे लागतील. यापूर्वी, १७ ऑक्टोबर रोजी सरकारने PET-CT तपासणीचा MJPJAY आणि PMJAY योजनांत समावेश करण्याचा निर्णय घेतला होता.

PET-CT स्कॅन कर्करोगाचे निदान, आजार किती पसरला आहे ते पाहणे, आजाराची अवस्था ठरवणे आणि उपचारांचा परिणाम तपासणे यासाठी वापरला जातो. दर कमी झाल्याने कर्करुग्णांवरचा निदानाचा आर्थिक भार हलका होण्याची अपेक्षा आहे.

रुग्णालयांसाठी नवे नियम

नव्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार संबंधित सर्व रुग्णालयांना तपासण्यांचे दर मराठी आणि इंग्रजीत ठळकपणे लावावे लागतील. रुग्णांच्या तपासण्यांची वेगळी नोंद ठेवणे आणि डिजिटल मॉनिटरिंग डॅशबोर्ड सुरू करणेही बंधनकारक आहे. कॉन्ट्रास्ट एजंट किती वापरला, याचे प्रमाण संबंधित डॉक्टरांकडून प्रमाणित करून घ्यावे लागेल. अर्धवट वापरलेल्या बाटल्यांसाठी प्रमाणानुसार रुग्णांकडून पैसे घेण्यास मनाई करण्यात आली आहे.

PPP तत्त्वावर काम करणाऱ्या खासगी डायग्नोस्टिक सेवा पुरवठादारांना रुग्णांकडून थेट पैसे घेता येणार नाहीत. सगळे व्यवहार रुग्णालयाच्या बिलिंग काउंटरवरूनच होतील आणि रुग्णालय या पुरवठादारांना दर महिन्याला पैसे देईल. नियम मोडले तर कराराचा भंग मानून संबंधित संस्थांवर कारवाई होऊ शकते.