यूपीआयवरील एमडीआरला विरोध, नागपूरच्या व्यापाऱ्यांनी स्कॅनरवर झाकले काळे कापड

नागपूर चेंबर ऑफ कॉमर्सने केलेल्या आवाहनानुसार शुक्रवारी नागपूरच्या व्यापाऱ्यांनी 'नो यूपीआय डे' पाळला. यूपीआय व्यवहारांवर प्रस्तावित असलेल्या मर्चंट डिस्काउंट रेटला (एमडीआर) विरोध करण्यासाठी हा दिवस पाळण्यात आला. मोठ्या संख्येने व्यापाऱ्यांनी आपल्या दुकानांमधील यूपीआय स्कॅनरवर काळे कापड झाकून सांकेतिक निषेध नोंदवला आणि या निषेधाचे फोटो चेंबरकडे पाठवले.

चेंबरचे अध्यक्ष प्रदीप जाजू यांनी सांगितले की 2,000 रुपयांपेक्षा जास्त रकमेच्या यूपीआय व्यवहारांवर प्रस्तावित असलेला 0.4% एमडीआर व्यापाऱ्यांसाठी अतिरिक्त खर्च निर्माण करणार आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार हे शुल्क थेट ग्राहकाकडून घेण्याची तरतूद नसली, तरी व्यापाराचा खर्च वाढल्याचा अप्रत्यक्ष परिणाम शेवटी किमतींवर आणि ग्राहकांवर होऊ शकतो. म्हणूनच जाजू यांनी सरकारकडे प्रस्तावित एमडीआरचा फेरविचार करण्याची आणि तो मागे घेण्याची मागणी केली.

चेंबरचे माजी अध्यक्ष सीए कैलाश जोगानी म्हणाले की यूपीआय आज व्यापारी आणि ग्राहक या दोघांसाठीही पैसे देण्याचे अतिशय महत्त्वाचे साधन बनले आहे. अशा वेळी त्यावर कोणताही अतिरिक्त खर्च लादला गेला तर लहान आणि मध्यम व्यापाऱ्यांची अडचण वाढू शकते. डिजिटल पेमेंटला प्रोत्साहन देताना सरकारने त्याच्या खर्चाचाही विचार केला पाहिजे, असे त्यांनी सांगितले.

जोगानी यांनी 30 सप्टेंबरपासून भारतात सुरू होणाऱ्या अ‍ॅपल पेचा उल्लेख केला. त्यांच्या मते आंतरराष्ट्रीय पेमेंट व्यवस्था आणि क्रेडिट कार्डवर आधारित पेमेंटला चालना दिली जात असताना, यूपीआयवर एमडीआर लावण्याच्या धोरणाचा सरकारने व्यापक दृष्टीने विचार करावा. डिजिटल रुपया सर्वसामान्य लोकांसाठी पूर्णपणे व्यवहार्य आणि सर्वत्र उपलब्ध होईपर्यंत यूपीआयवर कोणतेही शुल्क लावू नये, असेही त्यांनी म्हटले.

चेंबरचे सचिव तरुण निर्वाण आणि माजी अध्यक्ष गोविंद पसारी यांनीही सरकारला विनंती केली की व्यापाऱ्यांच्या चिंता लक्षात घेऊन एमडीआरचा निर्णय लवकर मागे घ्यावा. चेंबरच्या पदाधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की व्यापाऱ्यांचा हा विरोध यूपीआयच्या किंवा डिजिटल पेमेंटच्या विरोधात नाही, तर त्यावर अतिरिक्त खर्च लावण्याच्या विरोधात आहे.

सरकारने संवादातून या प्रश्नावर तोडगा काढावा, अशी विनंतीही व्यापाऱ्यांनी केली. या प्रसंगी वसंत पालीवाल, निखिल काकानी, विनोद पवार, शंकरलाल खंडेलवाल, महेश बंग, विवेक उखलकर, संदीप खेमका, महेंद्र कटारिया, आशीष खंडेलवाल, लक्ष्मीकांत अग्रवाल, रवींद्र चांडक, प्रशांत जग्यासी, नाथाभाई पटेल आणि संजय पांडे उपस्थित होते.