सत्तापालट देशासाठी फायदेशीर नाही, नागपुरातील कार्यक्रमात मोहन भागवत यांचे मत

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे प्रमुख मोहन भागवत यांनी मंगळवारी (२० ऑक्टोबर) नागपूर येथे संघाच्या एका कार्यक्रमात बोलताना देशातील अलीकडच्या आंदोलनांचा संदर्भ दिला. सत्तापालट देशासाठी कधीही फायदेशीर ठरू शकत नाही, असे ते म्हणाले. फ्रान्स आणि बांगलादेशमध्ये जसे प्रयत्न झाले, तसे भारतातही झाले आहेत, पण इथे सत्तापालट होऊ शकत नाही, असे भागवत यांनी सांगितले. या वेळी त्यांनी तरुणांचाही उल्लेख केला.

भागवत म्हणाले, "फ्रान्स आणि अल्बानियामध्ये जे घडत आहे, बांगलादेश आणि नेपाळमध्ये जे घडले, हे सर्व त्यांचेच कृत्य आहे. ते म्हणतात की सत्ता बदलल्याने परिस्थिती बदलेल, पण तसे घडलेले नाही. त्यांचे हस्तक, जे स्वतःच्या स्वार्थाचे रक्षण करतात, ते सर्वत्र प्रभावशाली आहेत. म्हणूनच जगभरात अशा कारवाया केल्या जात आहेत. भारत आता त्यांचे अंतिम लक्ष्य आहे."

ते पुढे म्हणाले, "असे प्रयत्न भारतातही सुरू आहेत. पण भारताने गेल्या काही दशकांत राबवलेले कणखर धोरण आणि ते राबवणाऱ्या तितक्याच कणखर नेतृत्वाने त्यांचे डावपेच थांबवले आहेत." ते भारत, हिंदू आणि संघाला विभाजित करण्याचा प्रयत्न करतात, असेही भागवत यांनी म्हटले. आपला देश अजूनही विकसनशील आहे, पूर्णपणे विकसित झालेला नाही, त्यामुळे समस्या कायम राहतील, असे ते म्हणाले. तरुणांना आपल्या देशासाठी खूप काही करायचे आहे, म्हणूनच इथली परिस्थिती इतर देशांसारखी होऊ शकत नाही, असेही त्यांनी सांगितले.

नेपाळचे उदाहरण देताना भागवत म्हणाले की, तिथे जी भीषण शोकांतिका घडली आणि ज्यात हजारो लोकांनी प्राण गमावले, ती भारत, तिबेट, भूतान आणि चीनसारख्या अनेक देशांमधून जाणाऱ्या संपूर्ण हिमालयीन प्रदेशातील एकतर्फी विकासाचा परिणाम आहे. म्हणून विकासासाठी समग्र आणि संतुलित दृष्टिकोन हवा, असे त्यांचे म्हणणे होते. नेपाळमधील पुराचा संदर्भ देत त्यांनी सांगितले की, विकासासाठी तंत्रज्ञान लागते, पण त्याने निसर्गाला हानी पोहोचू नये. विकासात अर्थव्यवस्थेबरोबरच पर्यावरण आणि नीतिमत्तेचाही विचार व्हावा, असे ते म्हणाले.

आंदोलनांबाबत भागवत म्हणाले की, समस्या निर्माण होतात, पण आंदोलनाचा उद्देश समाजात द्वेष आणि फूट पाडणे नव्हे, तर उपाययोजना करणे हा असावा. आंदोलनांचा अनेकदा इतर हेतूंसाठी वापर होतो आणि ती राजकारणाची साधने बनतात, असे ते म्हणाले. समाज आणि देश केवळ नेत्यांकडून चालवले जात नाहीत, समाजाच्या सक्रिय सहभागातूनही समस्या सोडवता येतात, असेही त्यांनी सांगितले.

जगात भारताला दडपण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या शक्ती आहेत, पण त्यांच्या प्रभावापुढे झुकता कामा नये, असे भागवत यांनी म्हटले. लॉर्ड कर्झनने बंगालची हिंदू-मुस्लिम आधारावर फाळणी केली होती, जी चार वर्षांनंतर रद्द करावी लागली, असे त्यांनी सांगितले. मात्र १९४७ मधील देशाची फाळणी थांबवता आली नाही, कारण जे वेगळे दिसतात ते खरोखरच वेगळे असतात, हे लोकांना समजले होते, असे ते म्हणाले. आपल्या सर्वांचे पूर्वज एकच आणि संस्कृतीची मुळेही एकच आहेत, कोणाचीही वेगळी ओळख न पुसता सर्वांना सोबत घेतले पाहिजे, असे भागवत म्हणाले. भारताच्या परंपरा आणि विचारांमध्ये जगाच्या समस्यांवर उपाय देण्याची क्षमता आहे, असेही त्यांनी नमूद केले.

आज लोकांना सर्व प्रकारची माहिती मिळते, पण योग्य-अयोग्य न समजता तिचा वापर केला तर हानी होऊ शकते, असे भागवत यांनी सांगितले. ओटीटी प्लॅटफॉर्मसाठी नियम असले पाहिजेत आणि सरकार व प्रशासनाने याकडे लक्ष द्यावे, तसेच एआयचा योग्य वापर करणे महत्त्वाचे आहे, असे ते म्हणाले.

कार्यक्रमाला माजी उपराष्ट्रपती जगदीप धनखर आणि त्यांच्या पत्नी डॉ. सुदेश धनखर, इस्रायलचे महावाणिज्यदूत यानिव रेवाच, महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी हेही उपस्थित होते.