नागपूरच्या संघ विजयादशमी सोहळ्यात धनखड, इस्रायलचे महावाणिज्यदूत रेवाच यांना निमंत्रण

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा यंदाचा विजयादशमी सोहळा नागपुरातील रेशीमबाग मैदानावर होणार आहे. मंगळवार, 20 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 7.40 वाजता हा कार्यक्रम सुरू होईल. संघाच्या शताब्दी वर्षाची सांगता आणि पुढच्या वाटचालीची दिशा, या दोन्ही कारणांमुळे या सोहळ्याकडे देशाचे लक्ष लागले आहे.

कार्यक्रमात सरसंघचालक डॉ. मोहन भागवत यांचे उद्बोधन होणार आहे. दैनिक जागरणचे मुख्य संपादक संजय गुप्ता प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित राहणार आहेत. त्यांच्यासोबत माजी उपराष्ट्रपती जगदीप धनखड आणि इस्रायलचे मुंबईतील महावाणिज्यदूत यानिव रेवाच यांनाही या कार्यक्रमासाठी निमंत्रित करण्यात आले आहे.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची स्थापना डॉ. केशव बळीराम हेडगेवार यांनी 1925 मध्ये नागपुरात विजयादशमीच्या दिवशी केली. त्यामुळे संघासाठी विजयादशमी हा फक्त धार्मिक-सांस्कृतिक उत्सव नाही, तर स्थापना दिनाचाही महत्त्वाचा प्रसंग आहे. नागपूर ही संघाची जन्मभूमी असल्याने रेशीमबागेतील या सोहळ्याला संघटनेच्या दृष्टीने आणि इतिहासाच्या दृष्टीने वेगळे महत्त्व आहे.

स्थापनेपासून शताब्दीपर्यंतच्या प्रवासात संघटनेचा विस्तार, शाखा व्यवस्था, स्वयंसेवकांचे प्रशिक्षण आणि समाजातील विविध उपक्रम यांचा आढावा या निमित्ताने घेतला जाऊ शकतो. शताब्दी वर्षात संघाने आपले विचार आणि कामाची पद्धत समाजापर्यंत पोहोचवण्यावर भर दिला आहे. त्यामुळे या वर्षातील अनुभव, संघटनेची प्राधान्ये आणि पुढची उद्दिष्टे याबद्दल सरसंघचालक काय भूमिका मांडतात, याकडे लक्ष असेल.

विजयादशमीच्या कार्यक्रमातील सरसंघचालकांचे भाषण हे संघाच्या वार्षिक कार्यक्रमाचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. देशातील सामाजिक, सांस्कृतिक आणि राष्ट्रीय प्रश्नांवर संघाचा दृष्टिकोन या भाषणातून मांडला जातो, तसेच पुढच्या वाटचालीचे संकेतही मिळतात. यंदा सामाजिक समरसता, राष्ट्रीय एकात्मता, स्वदेशी, नागरिकांची सामाजिक जबाबदारी आणि संघटनेचा विस्तार अशा विषयांवर काय बोलले जाते, याची उत्सुकता आहे. हे संभाव्य मुद्दे आहेत. प्रत्यक्ष भाषणातील भूमिका कार्यक्रमापूर्वी निश्चित मानता येणार नाही.

प्रमुख पाहुणे म्हणून ज्येष्ठ पत्रकार संजय गुप्ता उपस्थित राहणार आहेत. धनखड आणि रेवाच यांना निमंत्रण मिळाल्यामुळे सोहळ्याच्या पाहुण्यांबद्दलही चर्चा सुरू आहे. मात्र या उपस्थितीचा राजकीय किंवा आंतरराष्ट्रीय अर्थ काढताना संबंधित व्यक्तींची भूमिका आणि कार्यक्रमात प्रत्यक्ष काय घडते, हे लक्षात घ्यावे लागेल.

शताब्दी वर्षाची सांगता म्हणजे संघासाठी गेल्या शंभर वर्षांच्या कामाचा आढावा घेण्याचा आणि पुढच्या टप्प्याची दिशा स्पष्ट करण्याचा प्रसंग आहे. त्यामुळे यंदाचा सोहळा केवळ वार्षिक परंपरेपुरता राहत नाही. संघाच्या ऐतिहासिक प्रवासाचे मूल्यमापन आणि भविष्यातील प्राधान्ये जाणून घेण्याची संधी म्हणून तो महत्त्वाचा ठरतो. सरसंघचालकांच्या उद्बोधनातून संघाची पुढची दिशा आणि सध्याच्या प्रश्नांवरील भूमिका स्पष्ट होईल, अशी अपेक्षा आहे.