उत्तर प्रदेश निवडणुकीला चार महिने उरले; भाजप आणि सपा यांच्यातच मुख्य लढत दिसते

उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुकीला आता अवघे चार महिने उरले आहेत. सगळे राजकीय पक्ष आपापली रणनीती अमलात आणण्यात गुंतले आहेत. मुख्य लढत भाजप आणि समाजवादी पक्ष यांच्यात असल्याचे दिसते आणि त्यामुळे दोन्ही पक्षांनी निवडणुकीतले आपले फायदे-तोटे मोजायला सुरुवात केली आहे.

समाजवादी पक्ष आणि इंडिया आघाडीने राज्यासाठी तीन समीकरणे तयार केली आहेत. त्यातल्या दोनमध्ये इंडिया आघाडी स्वतःला आघाडीवर मानते, तर तिसऱ्यामध्ये भाजपचे पारडे जड होताना दिसते. काँग्रेस-सपा आणि इंडिया आघाडी राज्यात २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीच्या निकालांची पुनरावृत्ती करून सरकार स्थापन करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. म्हणूनच समाजवादी पक्षाचे अध्यक्ष अखिलेश यादव यांनी सातत्याने सांगितले आहे की, त्यांचे लक्ष जागांवर नसून विजयावर आहे.

२०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत समाजवादी पक्षाने ३७ जागा जिंकल्या आणि काँग्रेसने सहा जागा जिंकल्या. पक्षाच्या स्थापनेपासूनची ही सपाची सर्वोत्तम कामगिरी आहे. काँग्रेसनेही अनपेक्षित कामगिरी केली. अमेठी, रायबरेली, बाराबंकी, सीतापूर, अलाहाबाद आणि सहारनपूर या जागा काँग्रेसने जिंकल्या. लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेसने १७ जागा लढवल्या आणि ३५% यश मिळवले.

इंडिया आघाडीचे तिसरे मूल्यांकन असे आहे की, प्रतिकूल परिस्थितीतही इतर राज्यांमध्ये भाजपने विजय मिळवले आहेत. ते पाहता उत्तर प्रदेशातही भाजपची विजयाची मालिका कायम राहण्याची शक्यता आहे. योगी आदित्यनाथ यांच्या मदतीने भाजप आपले सरकार वाचवण्याचा प्रयत्न करेल, असे यात मांडले आहे. त्यासाठी बिहारप्रमाणे महिलांना रोख रक्कम देण्यासारख्या विविध योजना राबवल्या जाऊ शकतात आणि केंद्र सरकार आपला खजिना उघडू शकते. शिवाय भाजपला जागा कमी पडल्या, तर इतर राज्यांप्रमाणेच घोडेबाजार आणि विविध पक्षांमधील फूट यांचा आधार घेऊन ते स्वतःचे सरकार स्थापन करू शकतात, असेही या मूल्यांकनात म्हटले आहे.

या पार्श्वभूमीवर समाजवादी पक्षाची इच्छा आहे की, इंडियाने फक्त त्याच जागांवर निवडणूक लढवावी जिथे विजयाची १००% शक्यता आहे. जे पक्ष तोडण्याचा किंवा सोडण्याचा कधी विचारही करणार नाहीत, त्यांनाच तिकीट दिले पाहिजे, असेही सपाचे म्हणणे आहे. उमेदवार निवडताना हे मुद्दे लक्षात ठेवावेत, असे आवाहन समाजवादी पक्षाने काँग्रेसलाही केले आहे. तसे न केल्यास भाजप कमी जागांवरही उत्तर प्रदेशात तिसरे सरकार स्थापन करू शकतो, असा इशारा यात आहे.

राज्य विधानसभा जागांच्या बाबतीत इंडिया आघाडीने २२४ विधानसभा जागांवर आघाडी मिळवली आहे. लोकसभा निवडणुकीच्या अंदाजानुसार रालोआने १७४ विधानसभा जागांवर आघाडी घेतली होती. इतरांनी पाच विधानसभा जागा जिंकल्या. इंडिया आघाडीची ही कामगिरी भाजप आणि रालोआवरील त्यांचे वर्चस्व स्पष्टपणे दर्शवते, असे यात म्हटले आहे.