पनवेल-कर्जत दुहेरी मार्गासाठी 9.1321 हेक्टर वनजमीन वळती करण्याचा राज्य सरकारचा आदेश

पनवेल-कर्जत दुहेरी रेल्वे मार्गासाठी रायगड जिल्ह्यातील 9.1321 हेक्टर वनजमीन वळती करण्याचा शासन आदेश राज्य सरकारने 30 ऑक्टोबर रोजी काढला आहे. अनेक दिवस रखडलेल्या या प्रकल्पासाठी ही मोठी घडामोड मानली जात आहे. मुंबई महानगर क्षेत्रातील उपनगरी रेल्वे प्रवासाचे चित्र या मार्गामुळे बदलू शकते.

केंद्र सरकारने या प्रस्तावाला 11 नोव्हेंबर 2025 रोजी अंतिम मंजुरी दिली होती. त्यानंतर राज्य सरकारने हा आदेश जारी केला. त्याआधी केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाच्या नागपूर येथील प्रादेशिक कार्यालयाने 30 मे 2022 रोजी तत्त्वतः मंजुरी दिली होती. त्यानंतर आवश्यक अटींची पूर्तता झाली आणि नोव्हेंबर 2025 मध्ये अंतिम मंजुरी मिळाली.

ही जमीन तीन तालुक्यांतील आठ गावांची आहे. पनवेल तालुक्यातील बेलवली, भिंगार, बारवई आणि भेर्ले, खालापूर तालुक्यातील लोधिवली आणि वावर्ले, तर कर्जत तालुक्यातील किरवली आणि वंजाळे येथील जमीन वळती केली जाईल. ती मुंबई रेल्वे विकास कॉर्पोरेशन लिमिटेडच्या दुहेरी मार्गासाठी वापरली जाणार आहे.

मुंबई नागरी परिवहन प्रकल्प-3 म्हणजेच एमयूटीपी-3 अंतर्गत मुंबई रेल्वे विकास महामंडळ हा 29.6 किलोमीटर लांबीचा दुहेरी मार्ग उभारत आहे. त्यासाठी 2,782 कोटी रुपयांचा खर्च मंजूर झाला आहे. काम पूर्ण झाल्यावर मार्ग मध्य रेल्वेकडे सोपवला जाईल.

प्रकल्पाचे जवळपास 99 टक्के काम पूर्ण झाले आहे. एमआरव्हीसीचे चीफ मॅनेजर, कॉर्पोरेट को-ऑर्डिनेशन सुनील उदासी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, प्रकल्पातील बहुतांश कामे झाली आहेत. आतापर्यंत झालेली कामे अशी आहेत:

9 मोठे पूल, 35 लहान पूल, 5 उड्डाणपूल आणि 16 भुयारी मार्ग पूर्ण झाले आहेत. पनवेल आणि कर्जत येथील रेल्वे उड्डाणपूलही तयार आहेत. नियोजित 69.70 किलोमीटर रुळांपैकी 68.70 किलोमीटरची जोडणी झाली आहे. सिग्नल यंत्रणेचे 95 टक्के काम पूर्ण आहे. तिन्ही बोगद्यांचे खोदकाम, अंतर्गत अस्तरीकरण आणि त्यातील रुळांची कामेही झाली आहेत.

पनवेल, मोहोपे आणि चिखले स्थानके सेवेत आहेत. चौक स्थानकाची इमारत आणि भुयारी मार्गाचे काम पूर्ण झाले आहे.

उर्वरित कामे संपवून वर्षअखेरीपर्यंत दररोज 40 ते 50 साध्या लोकल फेऱ्यांसह मार्ग सुरू करण्याचे नियोजन आहे. प्रवाशांचा प्रतिसाद आणि मागणी पाहून पुढे वातानुकूलित लोकल सुरू करण्याचाही विचार आहे.

सध्या पनवेल ते कर्जतदरम्यान उपलब्ध असलेल्या मार्गांवरील गर्दी कमी करणे हा या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश आहे. नवा मार्ग सुरू झाल्यावर बदलापूर आणि अंबरनाथकडील प्रवाशांना ठाणे स्थानकाला वळसा न घालता पनवेलला थेट लोकलने जाता येईल. नवी मुंबई, कर्जत आणि रायगड परिसरातील प्रवाशांना रस्ते प्रवासापेक्षा स्वस्त आणि जलद पर्याय मिळण्याची शक्यता आहे. महामुंबईतील उपनगरी रेल्वे सेवेची व्याप्तीही वाढेल.