नागपूर वन विभागात अधिकारी-कर्मचाऱ्यांसाठी एआय वापराची कार्यशाळा
कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा प्रभावी आणि जबाबदार वापर कसा करायचा, यावर वन विभागाने सेमिनरी हिल्स येथे कार्यशाळा घेतली. त्याच वेळी वन्यजीव संरक्षणावर पीपीटी स्पर्धाही झाली.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
नागपूर वन विभागाने अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांसाठी कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (एआय) प्रभावी आणि जबाबदार वापर या विषयावर संवादात्मक कार्यशाळा घेतली. सेमिनरी हिल्स येथील हरि सिंह सभागृहात हा कार्यक्रम झाला. विभागाच्या कामात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून कार्यक्षमता, उत्पादकता आणि डिजिटल कौशल्य वाढवणे, हा या कार्यशाळेचा उद्देश होता.
एआय तज्ज्ञ प्रतीक राजूरकर यांनी एआयच्या मूलभूत संकल्पना समजावून सांगितल्या आणि वेगवेगळ्या एआय टूल्सची माहिती दिली. कार्यालयातील काम सोपे करण्यासाठी, वेळ वाचवण्यासाठी आणि कामाची गती वाढवण्यासाठी एआयचा उपयोग कसा होतो, याची उदाहरणेही सादर करण्यात आली. एआयचा वापर सुरक्षित आणि जबाबदारीने करण्यावर कार्यशाळेत विशेष भर देण्यात आला.
वन विभागाच्या उप वन संरक्षक डॉ. विनीता व्यास यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा कार्यक्रम झाला. महाराष्ट्र राज्य जैवविविधता मंडळाचे सदस्य सचिव डॉ. भारत सिंह हाडा, सहायक वन संरक्षक यश काले, विभागीय वन अधिकारी रूपाली सावंत आणि सहायक वन संरक्षक श्वेता अडे या वेळी उपस्थित होत्या. बौर व्याघ्र प्रकल्पाचे विभागीय वन अधिकारी मंगेश टेंगडी आणि वन विभागाचे इतर अधिकारीही हजर होते.
वन्यजीव संरक्षणाविषयी जागरूकता वाढावी म्हणून 'अधिवास जोडा, वन्यजीव वाचवा' या विषयावर पीपीटी सादरीकरण स्पर्धा घेण्यात आली. आरटीएम नागपूर विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांनी वन्यजीव संरक्षण, अधिवासांची कनेक्टिव्हिटी आणि पर्यावरणाशी असलेल्या जोडणीचे संरक्षण या विषयांवर सादरीकरणे केली. स्पर्धेचे समन्वयक मानद वन्यजीव रक्षक अविनाश लोंढे होते. विभागीय वन अधिकारी नंदकिशोर आर राऊत आणि सहायक वन अधिकारी अक्षय म्हेत्रे यांनी परीक्षक म्हणून काम पाहिले.
निवृत्त प्रधान मुख्य वन संरक्षक (वन्यजीव) नितिन काकोडकर यांनी 'व्यवस्थापन परिणामकारकता मूल्यमापन' (एमईई) या विषयावर मार्गदर्शन केले. संरक्षित क्षेत्रे आणि वन्यजीव अधिवासांच्या व्यवस्थापनाची परिणामकारकता कशी तपासली जाते, हे त्यांनी सांगितले. एमईईची प्रक्रिया, त्यातील प्रमुख निकष आणि निर्देशक, व्यवस्थापनातील त्रुटी कशा ओळखायच्या आणि संरक्षणाचे परिणाम सुधारण्यासाठी कोणत्या सुधारणा लागतात, याची माहितीही त्यांनी दिली.
आयएफएस हेमंत कामडी यांनी वन्यजीव भ्रमणमार्गांची पार्श्वभूमी आणि त्यामागचा वैज्ञानिक आधार स्पष्ट केला. मानद वन्यजीव रक्षक अजिंक्य भटकर यांनी भ्रमणमार्गांची संकल्पना, त्यांच्यापुढील प्रमुख धोके आणि संरक्षणाचे उपाय यांची माहिती दिली.
या कार्यशाळेत इतर विभागांचे अधिकारी आणि प्रतिनिधीही सहभागी झाले. राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाच्या पर्यावरण सहकारी याजेश्वा कानेरिया, कलेक्टर ऑफिसचे अभियंता श्रीकांत समर्थ, वरिष्ठ सहायक विभागीय अभियंता वीके असाटी, मध्य रेल्वेचे सहायक विभागीय अभियंता केओ पोतदार, सहायक पोलीस निरीक्षक एनबी गौरखेडे आणि पोलीस उपनिरीक्षक बीआर पालवे यांचा त्यात समावेश होता.
