नीती आयोगाच्या डेल्टा क्रमवारीत गडचिरोली देशात पहिले, बारामुल्ला दुसऱ्या स्थानी
एप्रिल ते जून २०२६ च्या तिमाहीत गडचिरोली जिल्ह्याने देशात पहिला क्रमांक मिळवला असून मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी जिल्हा प्रशासन, सामाजिक संस्था आणि नागरिकांचे अभिनंदन केले आहे.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
नीती आयोगाच्या (Niti Aayog) 'डेल्टा रँकिंग'मध्ये गडचिरोली जिल्ह्याने देशात पहिला क्रमांक पटकावला आहे. एप्रिल ते जून २०२६ या तिमाहीसाठीच्या या क्रमवारीत जम्मू-काश्मीरमधील बारामुल्ला जिल्हा दुसऱ्या स्थानावर आहे. या यशाबद्दल मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी बुधवारी गडचिरोलीचे जिल्हा प्रशासन, सामाजिक संस्था आणि स्थानिक नागरिक यांचे अभिनंदन केले.
नीती आयोगाच्या 'एस्पिरेशनल डिस्ट्रिक्ट प्रोग्राम'अंतर्गत ही क्रमवारी दर तिमाहीला जाहीर होते. मानवी विकासाशी संबंधित प्रमुख निर्देशांक पाहून जिल्ह्यांची प्रगती त्यात मोजली जाते.
फडणवीस यांनी 'एक्स'वर केलेल्या पोस्टमध्ये या ऐतिहासिक कामगिरीचे श्रेय जलसंधारण, आरोग्यसेवा, मुलींचे शिक्षण आणि औद्योगिक कौशल्य विकास अशा अनेक क्षेत्रांतील प्रगतीला दिले. संरचनात्मक सुधारणा आणि सरकारने नेमकेपणाने राबवलेल्या उपाययोजना यांची जिल्ह्याच्या यशात मोठी भूमिका असल्याचे त्यांनी सांगितले.
जलसंधारणाच्या विविध योजनांतून, विशेषतः पुनरुज्जीवित जलयुक्त शिवार अभियान आणि प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजनेतून, जिल्ह्यात ६ हजारांपेक्षा जास्त जलसाठवण संरचना उभारण्यात आल्या. त्यामुळे भूजल पातळी सुधारली, शेतीच्या उत्पादनाला हातभार लागला आणि गावांमध्ये पाण्याची सुरक्षितता वाढली, असे त्यांनी नमूद केले.
शिक्षणाच्या बाबतीत, दुर्गम आदिवासी भागातील प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळांमध्ये मुलींसाठी वेगळी स्वच्छतागृहे वाढवण्यात आली. त्यामुळे शाळा सोडणाऱ्या मुलींचे प्रमाण कमी होण्यास मदत झाली आणि स्वच्छतेलाही प्रोत्साहन मिळाले. आधारशी जोडलेल्या बँक खात्यांची प्रमाणीकरण प्रक्रिया मोठ्या प्रमाणात वेगाने करण्यात आली. त्यामुळे थेट लाभ हस्तांतरण (डीबीटी) सोपे झाले आणि ग्रामीण भागातील आर्थिक समावेशनाला बळ मिळाले.
कौशल्य विकासासाठी गडचिरोलीतील औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांमध्ये (आयटीआय) महिंद्रा, लॉयड्स आणि टाटा ट्रस्ट्स यांसारख्या कंपन्यांच्या मदतीने प्रगत व्यावसायिक अभ्यासक्रम सुरू करण्यात आले. प्राथमिक आरोग्य केंद्रांमध्येही नेमक्या सुधारणा झाल्या असून गर्भवती महिलांसाठी पोषण कार्यक्रम राबवले गेले.
या यशामागे सर्वांचे मिळून झालेले प्रयत्न आहेत, असे सांगून फडणवीस यांनी जिल्हा प्रशासन, आरोग्य कर्मचारी, सामाजिक संस्था, खासगी भागीदार आणि गडचिरोलीतील नागरिक यांच्या एकत्रित कामाचे कौतुक केले. समर्पित प्रशासन, कॉर्पोरेट भागीदारी आणि लोकांचा सहभाग यांच्या जोरावर मोठी उद्दिष्टे गाठता येतात आणि गडचिरोलीचे डेल्टा रँकिंगमधील अव्वल स्थान हे त्याचे उदाहरण आहे, असे ते म्हणाले.
हे यश अशा वेळी मिळाले आहे, जेव्हा मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी गडचिरोलीला भारतातील प्रमुख 'ग्रीन स्टील हब' बनवण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. माओवादी हिंसाचार आणि मागासलेपण यासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या या जिल्ह्यासाठी हा मोठा बदल मानला जात आहे.
जिल्ह्यातील खनिजसंपत्तीबद्दल बोलताना फडणवीस यांनी उच्च दर्जाचे लोहखनिज, मँगनीज आणि चुनखडी इथे उपलब्ध असल्याचे सांगितले. पर्यावरणाला हानी न पोहोचवणाऱ्या आणि कमी प्रदूषण करणाऱ्या स्टीलनिर्मितीत गडचिरोली देशाचे नेतृत्व करेल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.
