नागपूर पदवीधरमध्ये वंजारी पुन्हा विजयी, कोहळेंचा ३,२७१ मतांनी पराभव; कराळेंची मते निर्णायक
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी यांनी नागपूर पदवीधर मतदारसंघ सलग दुसऱ्यांदा जिंकला. निवडणूक शपथपत्रात त्यांच्यावर 18 गुन्हे नोंद असून एकूण संपत्ती 16.21 कोटींपेक्षा जास्त आहे.
नागपूर विभाग पदवीधर मतदारसंघाच्या विधान परिषद निवडणुकीत काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी पुन्हा एकदा विजयी झाले आहेत. भाजपचे सुधाकर कोहळे यांचा त्यांनी ३,२७१ मतांनी पराभव केला. पहिल्या आणि दुसऱ्या पसंतीची मिळून वंजारी यांना ६७,२३१ मते पडली, तर कोहळे यांच्या खात्यात ६३,९६० मते जमा झाली. सलग दुसऱ्यांदा हा मतदारसंघ राखल्याने वंजारी चर्चेत आहेत. नागपूर हे संघाचे मुख्यालय आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस व केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांचे शहर, म्हणून या निकालाला वेगळे वजन आले आहे.
अपक्ष उमेदवार नितेश कराळे गुरुजी यांच्या दुसऱ्या पसंतीच्या मतांनी खेळ फिरवला. त्यांना पहिल्या पसंतीची २४,२४९ मते मिळाली होती, तर शेवटी त्यांच्या खात्यात एकूण सुमारे २५,९०८ ते २५,९०९ मते दिसली (बातम्यांमध्ये एका मताचा फरक आहे). राष्ट्रवादीतून बंड करून ते रिंगणात उतरले होते. मागच्या निवडणुकीपेक्षा त्यांना साडेतीन पट मते मिळाली. भाजपच्या सुरुवातीच्या सर्वेक्षणात त्यांना फक्त १५ हजार मते मिळतील असा अंदाज होता. वंजारी यांनी कराळे यांना आपला धाकटा भाऊ म्हटले होते आणि त्यांच्या मतदारांची दुसरी पसंती बहुतांश वंजारी यांच्याकडे गेली.
निवडणूक निर्णय अधिकारी आणि विभागीय आयुक्त विजयलक्ष्मी बिदरी यांनी वंजारी यांना विजयाचे प्रमाणपत्र दिले. निरीक्षक म्हणून डॉ. हर्षदीप कांबळे आणि सर्व जिल्ह्यांचे जिल्हाधिकारी व सहायक निर्णय अधिकारी तिथे हजर होते. निकाल २९ ऑक्टोबरला जाहीर झाला. बुधवारी रात्रीच चित्र स्पष्ट होत गेले होते.
मतमोजणी मंगळवारी, २७ ऑक्टोबरला सकाळी आठ वाजता मानकापूरच्या विभागीय क्रीडा संकुलात ८४ टेबलांवर सुरू झाली. ती ४० ते ४१ तासांपेक्षा जास्त चालली, असे बहुतेक वृत्तांत सांगतात. एका वृत्तात ४५ तासांचा उल्लेख आहे. आधी मतपत्रिका गठ्ठ्यांत लावण्याचे काम झाले आणि खरी मोजणी दुपारी दोनच्या सुमारास सुरू झाली. ३८ उमेदवारांसाठी ३८ पेट्या आणि संशयास्पद मतपत्रिकांसाठी एक, अशा एकूण ३९ पेट्या ठेवल्या होत्या. ४४५ केंद्रांवरून ७८८ मतपेट्या आल्या आणि त्यातून सुमारे १,६५,७०५ मतपत्रिका निघाल्या.
सगळ्यात आधी टपाली मते मोजली गेली. एकूण २३८ टपाली मतपत्रिका होत्या, त्यातल्या ३४ अवैध ठरल्या आणि २०४ वैध राहिल्या. वंजारी यांना १०१, कोहळे यांना ८६ आणि बाकीच्यांना १७ मते मिळाली, म्हणजे इथे वंजारी १५ मतांनी पुढे होते. निम्मी मोजणी झाली तेव्हा वंजारी सात ते आठ हजार मतांनी पुढे असल्याची चर्चा होती. संध्याकाळी कोहळे सहा हजारांनी पुढे असल्याची बातमी सोशल मीडियावर फिरली आणि थोड्या वेळाने वंजारी सात हजारांनी पुढे गेल्याची. अशा अफवांमुळे गोंधळ वाढला, कारण प्रशासन अधिकृत घोषणा करत नव्हते.
पहिल्या पसंतीच्या पहिल्या फेरीत ८४,००३ मते मोजली गेली. त्यापैकी ७६,८७५ वैध आणि ७,१२८ अवैध होती. वंजारी यांना २८,९९८, कोहळे यांना २८,०७१ आणि कराळे यांना १४,७०८ मते पडली, म्हणजे वंजारी ९२७ मतांनी पुढे होते. संजय थुल यांना १,७६२, मंगेश वानखेडे यांना ६४२, धनंजय बोरकर यांना ६१२, अतुल देशमुख यांना ५७६ आणि सुमेध गडपायले यांना ५२१ मते मिळाली. दुसऱ्या फेरीत कोहळे यांना ३२,८५३ आणि वंजारी यांना २७,६३२ मते मिळाली. त्यामुळे एकूण कोहळे ६०,९२४, वंजारी ५६,६३० आणि कराळे २४,२४९ झाले. कोहळे सुमारे ४,२९४ मतांनी पुढे गेले (काही वृत्तांत ४,२९१ आकडा आहे). थुल यांची एकूण मते ३,०९१, गडपायले १,०९६, वानखेडे १,०२९, देशमुख ९२१ आणि बोरकर ८४९ झाली.
दोन फेऱ्यांनंतर एकूण १,६५,९०६ मतांपैकी १५,०३२ अवैध आणि १,५०,८७४ वैध ठरली. त्यामुळे विजयासाठी ७५,४३८ मतांचा कोटा ठरला. कोहळे यांना त्यासाठी आणखी १४,५१४ आणि वंजारी यांना १८,८०८ मते हवी होती. कोणीच कोटा गाठला नाही, म्हणून बाद फेऱ्या सुरू झाल्या. एका टप्प्यावर २८ उमेदवार बाद झाल्यानंतर कोहळे ६१,०२९ आणि वंजारी ५६,७८५, म्हणजे कोहळे ४,२४४ ने पुढे होते. भाजपमधून बंड करून नंतर माघार घेतलेल्या अनिल सोले यांना २६७ अधिक ७ टपाली अशी २७४ मते मिळाली होती. त्यांच्या दुसऱ्या पसंतीच्या मतांतून कोहळे यांना ८८, वंजारी यांना ४१ आणि कराळे यांना १० मते गेली. ३० उमेदवारांची मोजणी झाली तेव्हा कोहळे सुमारे ५,००० मतांनी पुढे होते. शेवटच्या तीन उमेदवारांचा टप्पा सुरू झाल्यावर ही आघाडी सुमारे १,२०० वर आली आणि कराळे यांची सुमारे १४,००० मते मोजायची बाकी होती. रात्री ती मोजणी सुरू होताच वंजारी यांची आघाडी झपाट्याने वाढली. कोणत्याही उमेदवाराचा कोटा पूर्ण झाला नाही आणि सर्वाधिक मते मिळवणारे वंजारी विजयी घोषित झाले.
कोहळे यांनी रात्री पराभव मानायला नकार दिला होता. ते म्हणाले होते: "काँग्रेसने जल्लोष सुरू केला असला तरी आम्ही पराभव मान्य केलेला नाही. अजूनही ३६ वी बाद फेरी सुरू आहे. या फेरीपर्यंत मी तीन हजार मतांनी आघाडीवर आहे. भाजपाची सुमारे नऊ हजार मते बाद झाली. त्यामुळे आम्ही मागे पडलो. ज्या भाजपच्या मतदारांनी माझ्या पसंतीक्रमासमोर '१' न लिहिता '२' लिहिले, त्यांना मी विनंती करतो की लोकशाहीसाठी असे मतदान योग्य नाही. संपूर्ण मतमोजणी संपेपर्यंत आम्ही पराभव मान्य करणार नाही." शेवटी निकाल लागल्यावर वरिष्ठ नेते पराभवाचे विश्लेषण करतील, एवढेच सांगून ते केंद्रावरून निघून गेले. अवैध मतांचे आकडे मात्र वेगवेगळे सांगितले जात आहेत. कोहळे यांच्या म्हणण्यानुसार सुमारे ९ हजार मतांवर २ लिहिल्याने ती बाद झाली. एका वृत्तात सहा ते सात हजार आणि अवैध मतांचा एकूण आकडा १५,१०६ असा उल्लेख आहे. आणखी एका वृत्तात फक्त ३ हजारांहून जास्त मतपत्रिकांवर पहिली पसंती नसताना कोहळे यांच्यापुढे २ लिहिल्याचा दावा आहे, पण त्याला अधिकृत दुजोरा नाही. संघाचे ज्येष्ठ स्वयंसेवक आणि माजी भाजप कार्यकर्ते रवी वाघमारे यांना हा अपघात नसून ठरवून केलेला घात वाटतो. नोटाचा पर्याय नसल्याने काहींनी जाणूनबुजून असे केले असावे, असे ते म्हणतात. कराळे यांना भाजपला अनुकूल वस्त्यांतही मोठी मते मिळाली, याकडे त्यांनी लक्ष वेधले.
कराळे गुरुजी म्हणाले: "आमच्या बॅलेट पेपरवर अभिजीत वंजारी यांना जास्तीत जास्त मतदान होते. अभिजीत वंजारींनी स्वतः श्रेय घेऊ नये. भाजपच्या विरोधात लोकांचा रोष असल्यामुळे दोन नंबरचे मत अभिजीत वंजारी यांना दिले गेले. भाजपने दोन नंबरचे मत मागितले नाही, हे त्यांच्यासाठी घातक ठरले." मोजणीच्या आधी त्यांनी पहिल्याच फेरीत ४० ते ४५ हजार मते मिळतील असा दावा केला होता आणि एका पेटीतून आठ मते जास्त निघाल्याचा आक्षेपही घेतला होता. भाजप आमदार परिणय फुके यांच्या मते शिंदे यांच्या शिवसेनेची मते मिळाली नाहीत, म्हणून कोहळे यांना फटका बसला. ईव्हीएमवरून ओरड करणाऱ्या काँग्रेसचा बॅलेटवरही बहुतेक ठिकाणी पराभव झाला, असा टोला त्यांनी मारला.
काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ म्हणाले की, पंतप्रधान मोदींनी निकालाआधीच काँग्रेसला झिरो ठरवले होते, पण भ्रमाचा भोपळा फुटला. राज्यातील पाच जागांपैकी तीन महाविकास आघाडीने जिंकल्या, यातून तरुणांचा बदल दिसतो, असेही ते म्हणाले. चार राज्यांतील विधान परिषदेच्या जागांसाठी काँग्रेसने १२ उमेदवार उभे केले होते, त्यात फक्त हीच जागा जिंकता आली. राष्ट्रवादी (शरद पवार) गटाचे आमदार रोहित पवार यांनी फडणवीसांच्या डिलीट केलेल्या ट्विटचा उल्लेख करून पोस्ट केली. त्यात त्यांनी वंजारी यांचे अभिनंदन केले. बाकीच्या जागांवर पुणे शिक्षकमध्ये भाजपचे कौस्तुभ गवाडे, अमरावती शिक्षकमध्ये शिंदे शिवसेनेच्या किरण सरनाईक, पुणे पदवीधरमध्ये हर्षदा देशमुख-जाधव आणि छत्रपती संभाजीनगर पदवीधरमध्ये डॉ. प्रतापसिंह पाटील जिंकले. म्हणजे महायुतीला दोन आणि महाविकास आघाडीला तीन जागा मिळाल्या.
भाजप प्रदेशाध्यक्ष रवींद्र चव्हाण २ नोव्हेंबरला केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांना भेटून पराभवाचा अहवाल देणार आहेत. नागपूर आणि पुण्यातील जिल्ह्यांचा आढावा, जिल्हाध्यक्ष, आमदार आणि मंत्र्यांची झाडाझडती होण्याची शक्यता आहे. पराभवाची कारणे म्हणून उमेदवार निवडीतील फूट, अनिल सोले आणि गिरीश व्यास यांचे बंड, पारंपरिक मतदारांचा निरुत्साह, दुसऱ्या पसंतीकडे झालेले दुर्लक्ष आणि ब्राह्मण उमेदवार न दिल्याची नाराजी सांगितली जाते. फडणवीस १२ ऑक्टोबरला सोले यांच्या घरी गेले होते आणि दोन दिवस नागपुरात थांबले होते. कोहळे विधानसभेला पश्चिम नागपुरात विकास ठाकरे यांच्याकडून हरले होते. ब्राह्मण समाजाच्या नाराजीचे अधिकृत आकडे मात्र उपलब्ध नाहीत.
निवडणूक आयोगाने कार्यक्रम २२ सप्टेंबरला जाहीर केला, अधिसूचना २९ सप्टेंबरला निघाली आणि मतदान २३ ऑक्टोबरला सकाळी आठ ते दुपारी चार झाले. प्रक्रिया ३१ ऑक्टोबरपर्यंत पूर्ण करायची आहे. २,५५,६०३ नोंदणीकृत मतदारांपैकी १,६५,६७२ जणांनी मतदान केले. टक्केवारी अशी: चंद्रपूर ७३.०५, गडचिरोली ७२.९५, गोंदिया ७१.२९, वर्धा ६८.३५, भंडारा ६७.०७ आणि नागपूर ६०.३५.
मोजणीच्या ठिकाणी वातावरण तापलेले होते. मध्यरात्री काँग्रेस आणि भाजपचे तरुण कार्यकर्ते समोरासमोर आले. कुणीतरी राहुल गांधींबद्दल अपशब्द काढले आणि "वोट चोर, गद्दी छोड" अशा घोषणा सुरू झाल्या. पोलिसांनी दोन्ही बाजूंना दूर केले आणि बंदोबस्त वाढवला. त्याच वेळी भाजप आमदार प्रवीण दटके यांनी वंजारी केंद्रावर येताच त्यांना हाक मारून गळाभेट घेतली. काही अपक्ष उमेदवारांनी प्रक्रियेवर आक्षेप घेत धरणे धरले.
वंजारी यांचा जन्म १० मे १९७३ ला नागपुरात झाला. ते वकील आहेत आणि विद्यार्थी राजकारणातून पुढे आले. १९९८ ते २००२ मध्ये ते NSUI चे महाराष्ट्र सरचिटणीस होते, नंतर प्रदेश युवक काँग्रेसचे सचिव आणि नागपूर जिल्हा काँग्रेसचे सरचिटणीस व प्रवक्ते. उत्तर प्रदेश आणि बिहारमध्ये त्यांनी निवडणूक निरीक्षक म्हणून काम केले आहे. त्यांनी २००५ ची दक्षिण नागपूर पोटनिवडणूक आणि २०१४ ची पूर्व नागपूर विधानसभा निवडणूक लढवली होती. राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठातून बीए आणि एलएलबी केल्याचे काही वृत्तांत आहे, तर एकात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कॉलेज ऑफ लॉचा उल्लेख आहे. ते विद्यापीठाच्या सिनेट आणि व्यवस्थापन परिषदेचे सदस्य राहिले आणि दहा कॉलेजे चालवणाऱ्या अमर सेवा मंडळाचे सचिव आहेत. वडील गोविंदराव मारोतराव वंजारी दक्षिण नागपूरचे दोनदा काँग्रेस आमदार होते. पत्नी स्मिता इंग्रजीच्या प्राध्यापिका असून विद्यापीठात सिनेट सदस्य आहेत. २०२० मध्ये त्यांनी भाजपचे संदीप जोशी यांना हरवले होते, तेव्हा ६१,७०१ विरुद्ध ४२,७९१ अशी मते पडली. १९७८ नंतर पहिल्यांदाच, म्हणजे ४२ वर्षांनी, काँग्रेसने ही जागा जिंकली होती.
निवडणूक शपथपत्रानुसार वंजारी यांच्यावर १८ गुन्हे नोंद आहेत, पण कुठल्याही प्रकरणात त्यांना दोषी ठरवलेले नाही. त्यांची आणि कुटुंबाची स्थावर मालमत्ता १२.३४ कोटी रुपयांहून जास्त, जंगम ३.८७ कोटींहून जास्त आणि एकूण संपत्ती १६.२१ कोटी रुपयांहून जास्त आहे. त्यांच्यावर ३.१७ कोटी रुपयांहून जास्त देणीही आहेत.
कमेंट
अजून कमेंट नाही. पहिली तुम्ही लिहा.