एआयने बनवलेल्या ओळखीच्या आवाजाने नागपुरात 50 लाखांची फसवणूक, सायबर पोलिसांत गुन्हा दाखल

सायबर ठगांनी आता फसवणुकीसाठी एआयचा वापर सुरू केला आहे. एखाद्याचा फोटो वापरणे पुरेसे नाही, तर त्याचा आवाजही हुबेहूब काढायचा आणि समोरच्याचा विश्वास जिंकून पैसे उकळायचे, असा प्रकार नागपुरात उघडकीस आला आहे. या प्रकरणात तब्बल 50 लाख रुपयांची फसवणूक झाल्याची तक्रार पोलिसांकडे आली असून, सायबर पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे.

तक्रारदार नितीन निर्मल नखत (वय 42) हे हिवरी ले-आउट, नागपूर येथे राहतात. त्यांच्या तक्रारीनुसार, त्यांचे वडील निर्मल कुमार नखत यांना 26 सप्टेंबर 2026 रोजी एका अनोळखी वाट्सअॅप नंबरवरून मेसेज आला आणि पाठोपाठ फोनही आला. त्या नंबरच्या प्रोफाइलवर जैन समाजातील प्रतिष्ठित व्यक्ती कन्हैयालाल पटवारी यांचा फोटो होता. फोनवर ऐकू येणारा आवाजही पटवारी यांच्यासारखाच वाटत होता, असा आरोप आहे. फोटो आणि आवाज दोन्ही परिचयाचे असल्यामुळे आपण खरोखर त्यांच्याशीच बोलत आहोत, असे निर्मल कुमार यांना वाटले आणि त्यांना कसलाही संशय आला नाही.

पलीकडच्या व्यक्तीने दिल्लीत आणीबाणीची परिस्थिती आली आहे, त्यामुळे तातडीने मोठ्या रकमेची गरज आहे, असे सांगितले. नागपूरला परत आलो की पैसे परत करतो, असे आश्वासनही दिले गेल्याचे सांगितले जाते. आपले बोलणे खरे वाटावे म्हणून आरोपीने दिल्लीतील एका ठिकाणाची लोकेशन पाठवली आणि काही वेळाने ती डिलीटही करून टाकली, असेही तक्रारीत नमूद आहे.

पैशांची गरज इतकी तातडीची आहे असे ऐकल्यावर निर्मल कुमार यांनी दिल्लीतील आपल्या एका ओळखीच्या माणसाच्या हातून रक्कम पोहोचवण्याची सोय केली. त्याच दिवशी, म्हणजे 26 सप्टेंबरला संध्याकाळी सुमारे 5 वाजून 5 मिनिटांनी नवी दिल्लीतील चांदनी चौक परिसरात अंकित नावाने स्वतःची ओळख सांगणाऱ्या व्यक्तीने 50 लाख रुपये रोख ताब्यात घेतले. पैसे दिल्यानंतर आपली फसवणूक झाल्याचे कुटुंबाच्या लक्षात आले आणि त्यांनी पोलिसांकडे धाव घेतली.

तक्रारीच्या आधारे नागपूर सायबर पोलिसांनी भारतीय न्याय संहितेच्या कलम 318(4), 319, 61(2) आणि 3(5) तसेच माहिती तंत्रज्ञान कायद्याच्या कलम 66 सी आणि 66 डी अंतर्गत गुन्हा नोंदवला आहे. वाट्सअॅपवरून संपर्क करणारा, रोकड घेणारा अंकित आणि त्यांचे इतर अज्ञात साथीदार यांच्याविरुद्ध हा गुन्हा आहे. प्रकरणाचा तपास पोलीस उपनिरीक्षक कृष्णा कांबळे करत आहेत.

पोलीस सध्या वाट्सअॅपवर वापरलेले नंबर, ते प्रोफाइल, झालेले फोन कॉल, पाठवलेली लोकेशन आणि रोख रक्कम घेणाऱ्याची माहिती गोळा करत आहेत. आरोपींनी पटवारी यांच्या आवाजाचा नमुना कुठून मिळवला आणि एआयचा वापर नेमका कसा केला, याचाही शोध सुरू आहे. आरोपींची ओळख पटवणे, गेलेली रक्कम परत मिळवणे आणि या जाळ्यात आणखी कोणाचा सहभाग आहे का, हे तपासणे यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.

या पार्श्वभूमीवर पोलिसांनी नागरिकांना आवाहन केले आहे. ओळखीच्या, नात्यातल्या किंवा प्रतिष्ठित माणसाचा आवाज ऐकला म्हणून लगेच पैसे पाठवू नका आणि अनोळखी व्यक्तीच्या हातात रोख रक्कम देऊ नका. आणीबाणीचे कारण सांगून कोणी तातडीने मोठी रक्कम मागितली, तर आधी त्या व्यक्तीच्या जुन्या, खात्रीच्या मोबाईल नंबरवर फोन करून खात्री करा. गरज वाटली तर व्हिडिओ कॉलवर ओळख तपासा, पण व्हिडिओ कॉलवर दिसणारा चेहराही अंतिम पुरावा मानू नका, वेगळ्या मार्गाने पडताळणी करा. मोठा व्यवहार करण्यापूर्वी घरातल्या इतरांशी बोला आणि पैसे द्यायच्या आधी पेमेंटची स्वतंत्रपणे खात्री करून घ्या, असे पोलिसांनी सांगितले आहे.