नागपुरात पाणीटंचाईची तयारी: ४०० विहिरींवर सौर पंप, महापालिकेचा ७ कलमी कार्यक्रम

जलसंपदा विभागाने पाणीकपात करण्याच्या सूचना दिल्यानंतर नागपूर महानगरपालिकेने संभाव्य पाणीटंचाईचा सामना करण्याची तयारी सुरू केली आहे. सरकार आणि प्रशासन पिण्यासाठी पुरेसे पाणी आहे असा दावा करत असले, तरी पुढे पाण्याची अडचण येण्याची शक्यता लक्षात घेऊन महापालिकेने जलसंवर्धन आणि पाणी बचतीसाठी ७ कलमी कार्यक्रम आखला आहे.

महापौर नीता ठाकरे यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत महापालिका आयुक्त डॉ. विपिन इटनकर यांनी प्रशासकीय उपाययोजना पीपीटीच्या माध्यमातून मांडल्या. त्यानंतर लोकप्रतिनिधींच्या सूचनांचा समावेश करून कार्यक्रम निश्चित करण्यात आला. या उपायांना यश मिळावे म्हणून नागरिकांनी सहकार्य करावे, असे आवाहन महापौर ठाकरे यांनी शहरवासीयांना केले आहे.

शहरात ८६० सार्वजनिक विहिरी आहेत. त्यापैकी ४०० विहिरींवर महाराष्ट्र ऊर्जा विकास अभिकरणाच्या (MEDA) सहकार्याने सोलर डुअल पंपिंग सिस्टम बसवली जाईल. या योजनेसाठी १६ कोटी रुपयांची अर्थसंकल्पीय तरतूद करण्यात आली असून, त्यातून दररोज २० दशलक्ष लिटर पाणी उपलब्ध करून देण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.

महापालिकेच्या १० सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रांवर (एसटीपी) हायड्रंट उभारले जातील. त्यासाठी अंदाजे ४१ लाख रुपये खर्च येणार आहे. या हायड्रंटमधून प्रक्रिया केलेले पाणी बांधकाम, उद्याने, गाड्या धुणे, अग्निशमन, रेल्वे, विमानतळ आणि रुग्णालयांमध्ये वापरले जाईल. महापालिकेच्या म्हणण्यानुसार या व्यवस्थेमुळे रोज सुमारे २० दशलक्ष लिटर पिण्याचे पाणी वाचू शकेल.

जलवाहिन्यांमधून होणारी गळती थांबवण्यासाठी विशेष पथके तयार करण्यात आली आहेत. अत्याधुनिक रोबोकॅम तंत्रज्ञानाने पाइपलाइनमधील गळतीचा शोध घेऊन दुरुस्ती केली जात आहे. यातून रोज ३.१५ दशलक्ष लिटर पाणी वाचवण्याचे उद्दिष्ट आहे. लहानसहान गळतीच्या तक्रारी २४ तासांत दुरुस्त करण्यासाठीही स्वतंत्र पथके तैनात केली आहेत.

अनधिकृत नळजोडण्या ओळखून त्या नियमित करण्याची योजना आखली आहे. त्यातून महापालिकेला महसूलही मिळेल. झोपडपट्ट्यांमध्ये पाण्याचा जास्त वापर होतो, तो आटोक्यात ठेवण्यासाठी मीटर बसवावेत आणि अवैध जोडण्या नियमित करण्याचे धोरण तयार करावे, असे निर्देश महापौरांनी दिले आहेत.

ग्राउंड वॉटर सर्वे अँड डेव्हलपमेंट एजन्सीच्या (जीएसडीए) सहकार्याने महापालिकेच्या सर्व इमारतींमध्ये रेन वॉटर हार्वेस्टिंगची यंत्रणा बसवली जाईल. नागरिकांनाही आपापल्या आवारात पावसाचे पाणी साठवण्याची सोय करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जाईल. सत्तापक्ष नेते बाल्या बोरकर यांनी शहरात रेन वॉटर हार्वेस्टिंग सक्तीचे करावे आणि दिवाळीनंतर अवैध नळजोडण्या नियमित करण्यासाठी शिबिरे घ्यावीत, अशी सूचना केली.

बैठकीला उपमहापौर लीला हाथीबेड, स्थायी समिती सभापती शिवानी दाणी, सत्तापक्ष नेते बाल्या बोरकर, विरोधी पक्षनेते संजय महाकालकर, आयुक्त डॉ. विपिन इटनकर, जलप्रदाय समिती सभापती दिव्या धुरडे यांच्यासह विविध राजकीय पक्षांचे गटनेते आणि वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.