नागपूरमधील तीन गोरखनाथ मंदिरांच्या जमिनींवरून वाद, नाथजोगी समाजाची चौकशीची मागणी

नागपूर: शहरात आणि आसपासच्या भागात असलेल्या तीन गोरखनाथ मंदिरांच्या जमिनी व मालमत्तांच्या वापरावरून वाद समोर आला आहे. मंदिरांच्या जमिनीवर कथित कब्जा झाला, प्राचीन मूर्ती हटवल्या गेल्या आणि मंदिरांचे मूळ स्वरूप बदलले गेले, असे आरोप करत नाथजोगी समाजाने या प्रकरणाची निष्पक्ष चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.

महाराष्ट्रीय संपूर्ण नाग जोगी समाज सुधार संस्थेचे सल्लागार योगी शंकरनाथ जाधव यांनी सोमवारी, 13 ऑक्टोबर रोजी झालेल्या पत्रकार परिषदेत हा मुद्दा मांडला. जागनाथ बुधवारी येथील महायोगी गोरखनाथ मंदिराशिवाय रामटेक आणि लकडगंज येथील मंदिरांच्या मालमत्तांच्या वापराबाबतही त्यांनी प्रश्न उपस्थित केले.

जाधव यांच्या म्हणण्यानुसार, जागनाथ बुधवारी येथील गोरखनाथ मंदिरासाठी 1909 मध्ये नोंदणीकृत दानपत्राद्वारे सुमारे 2,700 चौरस फूट जमीन दान करण्यात आली होती. ही जमीन फक्त मंदिराच्या कामासाठी वापरायची होती, पण संबंधित कागदपत्रांमध्ये कथित फेरफार करून तिच्यावर खासगी ताबा मिळवण्याचा प्रयत्न झाला, असा त्यांचा दावा आहे. या प्रकरणात त्यांनी विश्व हिंदू परिषदेचे पदाधिकारी अमोल ठाकरे यांच्यावरही आरोप केले आहेत. मात्र या आरोपांवर संबंधित पक्षाचे उत्तर मिळू शकलेले नाही.

मंदिरात स्थापन असलेल्या महायोगी गोरखनाथ, साईबाबा आणि भगवान दत्तात्रेय यांच्या मूळ मूर्ती त्यांच्या जागेवरून हटवण्यात आल्या, असा आरोप जाधव यांनी केला. जुने तळघर आणि प्राचीन बांधकामही पाडले गेल्याने मंदिराचे मूळ स्वरूप बदलले, असे ते म्हणाले. समाजाने विरोध केल्यानंतर दुसऱ्या मूर्ती आणून महंतांच्या समाधींवर बसवण्यात आल्या, असाही त्यांचा दावा आहे. मंदिराच्या प्रवेशद्वारावर टिनशेड आणि लोखंडी गेट लावल्याने पारंपरिक पूजाअर्चेत अडथळा येतो, असा आरोपही करण्यात आला.

रामटेक येथील आदिनाथ गोरखनाथ मंदिराच्या सुमारे 55 एकर जमिनीच्या वापरावरही नाथजोगी समाजाने आक्षेप घेतला आहे. या जमिनीचे काही भाग हॉटेल आणि इतर व्यावसायिक कामांसाठी वापरले जात आहेत, असा जाधव यांचा आरोप आहे. लकडगंज येथील विमलेश्वर गोरखनाथ मंदिराच्या सुमारे 15,000 चौरस फूट जमिनीवर दुकाने बांधली गेली आणि धार्मिक मालमत्तेचा व्यावसायिक वापर होत आहे, असा दावाही करण्यात आला आहे.

तिन्ही मंदिरांचे भूमी रेकॉर्ड, प्रत्यक्ष ताबा, बांधकामाच्या परवानग्या, कथित अतिक्रमण आणि व्यवस्थापन व्यवस्था यांची सविस्तर चौकशी करावी, अशी समाजाची मागणी आहे. योगी आदित्यनाथ आणि त्यांच्याशी संबंधित धार्मिक संस्थेच्या नावाचा कथित गैरवापर करून लोकांची दिशाभूल करण्यात आली, असाही आरोप जाधव यांनी केला. या आरोपांची स्वतंत्र पुष्टी झालेली नाही.

जाधव यांच्या म्हणण्यानुसार नाथजोगी समाज गेली सुमारे दोन दशके मंदिरांच्या मालमत्तांच्या संरक्षणासाठी कायदेशीर लढा देत आहे. धर्मादाय आयुक्तांसमोर सतत प्रयत्न करूनही समाजाला न्याय मिळालेला नाही, असा त्यांचा दावा आहे.

आता मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना निवेदन देऊन तिन्ही मंदिरांच्या मालमत्तांची चौकशी करण्याची मागणी केली जाणार आहे. तसेच विश्व हिंदू परिषदेच्या वरिष्ठ पदाधिकाऱ्यांनाही या प्रकरणात हस्तक्षेप करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

जाधव यांनी सांगितले की 22 ऑक्टोबर रोजी गोरखनाथ प्रकट दिवस आहे. त्याआधी सरकारने हस्तक्षेप करून चौकशी करावी आणि समाजाच्या मागण्यांवर कारवाई करावी, असे आवाहन त्यांनी केले. तसे न झाल्यास लोकशाही मार्गाने तीव्र आंदोलन सुरू करण्याचा इशारा त्यांनी दिला.

पत्रकार परिषदेला गोरखनाथ मंदिर सेवा समितीचे अध्यक्ष मनीष पुंड, सचिव पुरुषोत्तम कोकाटे, कोषाध्यक्ष साहिल जाधव आणि समाजाचे इतर पदाधिकारी उपस्थित होते.