धोपच्या शेतकऱ्याने जीवन संपवले; पाच दिवसांपूर्वी पालकमंत्र्यांना सांगितली होती अडचण

मोहाडी येथील धोप गावात गुरुवारी पहाटे एक वाईट बातमी आली. गावातील शेतकरी राजेंद्र अमर सपाटे (५५) यांनी शेतातील खासगी विहिरीत उडी घेऊन जीवन संपवले. ही बातमी गावात पसरताच काही क्षणांतच सगळीकडे शोककळा पसरली. आजची पहाट धोपकरांसाठी नेहमीसारखी उगवली नाही.

सपाटे यांनी अवघ्या पाच दिवसांपूर्वी, म्हणजे ३ ऑक्टोबर रोजी, आपली व्यथा थेट पालकमंत्री डॉ. पंकज भोयर यांच्यासमोर मांडली होती. त्या दिवशी पालकमंत्र्यांचा दुष्काळ पाहणी दौरा होता. परिसरातील शेतकऱ्यांच्या अडचणी ऐकून घेतल्या जात असताना सपाटे पुढे आले आणि त्यांनी आपली परिस्थिती सांगितली. "साहेब, आता आत्महत्या करण्याची वेळ आली", असे ते त्या वेळी म्हणाले होते. परिस्थिती अशीच राहिली तर आत्महत्या करण्याची वेळ येईल, असेही त्यांनी सांगितले होते.

यंदा त्यांनी धानाची लागवड केली होती. पण पावसाने साथ सोडली आणि शेतीला पाणी देणाऱ्या तलावात पुरेसा साठा नव्हता. त्यामुळे पिकाची वाढ खुंटली आणि साडेचार एकरांतील उभे धान पाण्याअभावी डोळ्यांसमोर करपले. पीक गेले, तरी खर्च कमी झाला नाही. मशागतीची साधने, मजुरी, खते आणि इतर निविष्ठांचा खर्च वाढतच गेला. त्यात जनावरांच्या चाऱ्याचा खर्च वाढला आणि दूध उत्पादनही घटले. शेतीला जोडधंदा असलेल्या पशुपालनातूनही हवा तसा आधार मिळत नव्हता.

सपाटे यांचा मुलगा अकोला येथे, तर मुलगी नाशिक येथे शिक्षण घेत होती. दर महिन्याला त्यांच्या शिक्षणासाठी पैसे पाठवावे लागत होते. "शेतीत पीक नाही, हातात पैसा नाही, मुलांच्या शिक्षणाचा खर्च कसा भागवायचा?" या विवंचनेत ते होते. वर्षभराच्या उत्पन्नाचा आधार असलेले पीक हातातून गेले आणि घरखर्च, कर्जाचा ताण आणि शिक्षणाचा भार या सगळ्या चिंता एकत्र आल्या. आपल्या अडचणी मांडल्यानंतर परिस्थितीत काहीतरी बदल होईल, अशी त्यांना अपेक्षा होती. मदतीची आस होती.

राजेंद्र सपाटे यांच्या मृत्यूने एका कुटुंबाचा आधार गेला आहे. त्याचबरोबर दुष्काळाच्या छायेत जगणाऱ्या शेतकऱ्यांचे प्रश्नही पुन्हा समोर आले आहेत. दुष्काळ, सिंचन, पीक नुकसानभरपाई आणि आर्थिक मदत हे प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आले आहेत. पालकमंत्र्यांसमोर व्यथा मांडल्यानंतर पाच दिवसांतच घडलेल्या या घटनेने ग्रामस्थांच्या मनाला चटका लागला आहे. "शेतकरी बोलतो तेव्हा त्याची व्यथा ऐकली जाण्यापेक्षा त्यावर वेळीच कृती झाली पाहिजे. शासनाने आता पाऊल उचलले नाही, तर अशा घटना थांबणार कशा?" हा सवाल शेतकऱ्यांच्या मनात धुमसत आहे. गावात अस्वस्थता आहे.