कुनोतील १९ महिन्यांच्या चित्त्याचा कथित गोळीबारात मृत्यू, CBI चौकशीची मागणी

मध्य प्रदेशातील कुनो राष्ट्रीय उद्यानात (Kuno National Park) १९ महिन्यांच्या एका चित्त्याचा कथितरीत्या झालेल्या गोळीबारात मृत्यू झाला आहे. वन विभागाच्या सूत्रांनी मंगळवारी सांगितले की, या चित्त्याच्या पोटात अनेक धातूचे छर्रे (मेटल प्लेट्स) अडकलेले दिसले आणि त्यानंतर त्याचा मृत्यू झाला. हे प्रकरण गोळीबाराशी संबंधित असू शकते, अशी अधिकाऱ्यांना शंका आहे.

हा नर चित्ता मादी चित्ता निर्वा हिच्या पिल्लांपैकी एक होता. २५ ऑक्टोबरच्या संध्याकाळी श्योपूरजवळच्या मोरेना जिल्ह्यातील प्रादेशिक वन विभागाच्या भागातून जात असताना पेट्रोलिंग पथकाला तो गंभीर जखमी अवस्थेत सापडला. त्याचा जीव वाचवण्यासाठी खूप प्रयत्न करण्यात आले. आधी प्राथमिक उपचारासाठी त्याला कुनोला आणले गेले आणि नंतर पुढच्या उपचारासाठी जबलपूरच्या रुग्णालयात दाखल केले गेले.

या नर चित्त्याच्या पोटात तीन ते चार धातूच्या गोळ्या सापडल्या. सूत्रांच्या म्हणण्यानुसार, विशेष उपचारासाठी नेल्यानंतरही त्या प्राण्याचे प्राण वाचू शकले नाहीत.

चित्त्याच्या सुरक्षेतील बेजबाबदारपणाचा आरोप करत वन्यजीव कार्यकर्ते अजय दुबे यांनी या घटनेची CBI कडून चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. कुनोचे फील्ड डायरेक्टर उत्तम शर्मा, डीएफओ थिरू आणि एसडीओ अमृतांशु यांना तातडीने पदावरून हटवावे, अशीही दुबे यांची मागणी आहे. प्राण्यांची सुरक्षा निश्चित करण्यात वन विभाग अपयशी ठरल्याबद्दल त्यांनी विभागाला जबाबदारही धरले आहे.

दुबे म्हणाले की, या धोक्याचा इशारा मी अनेक वर्षांपासून देत होतो, पण मध्य प्रदेश सरकारने त्याकडे दुर्लक्ष केले. कुनोच्या फील्ड डायरेक्टरवर विश्वास ठेवता येणार नाही. या संशयास्पद गोळीबाराच्या आणि चित्त्याच्या मृत्यूच्या प्रकरणात मी CBI चौकशीची मागणी केली आहे, असेही ते म्हणाले.

या घटनेमुळे संरक्षित परिसराबाहेर पडणाऱ्या या मोठ्या जंगली प्राण्यांच्या सुरक्षिततेबद्दल चिंता वाढली आहे. देशातील चित्ता संरक्षण कार्यक्रमासमोरही यामुळे एक मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. अधिकारी म्हणाले की, या परिसरात वन्यजीव सुरक्षेसाठी तयार केलेले विशेष पथक, स्पेशल टायगर स्ट्राइक फोर्स (एसटीएसएफ) तैनात करण्यात आले आहे.

तपासकर्ते आता हे शोधत आहेत की, या प्राण्याला पारंपरिक 'भरमार' (मजल-लोडिंग बंदूक) मधून गोळी मारण्यात आली, की एखाद्या देशी १२-बोर बंदुकीचा वापर झाला. फॉरेन्सिक आणि बॅलिस्टिक तपासातून वापरलेल्या शस्त्राचा प्रकार समजेल आणि तपासाला मदत मिळेल, अशी अपेक्षा आहे. या तपासाकडे आता वन्यजीवप्रेमींचे आणि संबंधित अधिकाऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.