जपानमधील कडेना एअरबेसवर चिनी BYD गाड्यांना अमेरिकेची प्रवेशबंदी

जपानमधील ओकिनावा बेटावर अमेरिकन लष्कराचा कडेना एअरबेस आहे. तिथे आता चीनची कंपनी BYD हिच्या इलेक्ट्रिक गाड्यांना आत जाण्यास बंदी घालण्यात आली आहे. २६ ऑक्टोबरपासून या निर्णयाची अंमलबजावणी सुरू झाली असून, सुरक्षेचे कारण पुढे करून अमेरिकन लष्कराने हे पाऊल उचलले आहे. अमेरिका आणि चीन यांच्यातील तंत्रज्ञानाचा संघर्ष आता थेट वाहन उद्योगापर्यंत पोहोचला आहे.

आशिया-पॅसिफिक भागातील अमेरिकेचा हा एक महत्त्वाचा लष्करी तळ मानला जातो. इथे लढाऊ विमाने, टेहळणी विमाने आणि इतर लष्करी यंत्रणा तैनात आहेत. म्हणूनच या परिसराच्या सुरक्षेकडे विशेष लक्ष दिले जाते.

नव्या निर्णयानुसार BYD च्या गाड्यांना तळाच्या परिसरात शिरता येणार नाही. यात लष्करी कर्मचाऱ्यांच्या स्वतःच्या खासगी कार तर येतातच, शिवाय टॅक्सी, डिलिव्हरीची वाहने आणि कंत्राटदारांच्या गाड्यांवरही ही बंदी आहे. प्रवेशद्वारावर उभ्या असलेल्या सुरक्षा कर्मचाऱ्यांना अशी वाहने आली तर परत पाठवण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.

या बंदीमागचे कारण म्हणजे आजच्या इलेक्ट्रिक गाड्यांमध्ये असलेले अनेक प्रकारचे कॅमेरे, सेन्सर्स, जीपीएस आणि इंटरनेटशी जोडलेल्या यंत्रणा. यांच्यामार्फत गाडीच्या आजूबाजूची माहिती गोळा होऊ शकते. तळावरील विमानांच्या हालचाली, रडार यंत्रणा आणि इतर संवेदनशील गोष्टींची माहिती बाहेर जाण्याची शक्यता अमेरिकेला वाटते आहे. या चिंतेमुळे अमेरिका-चीनमधील वाढत्या तणावात आणखी एका नव्या मुद्द्याची भर पडली आहे.

मात्र BYD च्या गाड्यांमधून प्रत्यक्षात हेरगिरी झाल्याचा कुठलाही विशिष्ट पुरावा अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी जाहीर केलेला नाही. लष्करी कर्मचाऱ्यांची सुरक्षा आणि मोहिमांची गोपनीयता राखण्यासाठी अशी बंधने गरजेची आहेत, अशी अमेरिकेची भूमिका आहे.

अमेरिकेने याआधीही सुरक्षेच्या कारणावरून चिनी तंत्रज्ञान कंपन्यांवर निर्बंध घातले आहेत. जून महिन्यात अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने BYD चा चीनच्या लष्कराशी संबंध असल्याचा आरोप केला होता आणि कंपनीचा समावेश संबंधित कंपन्यांच्या यादीत केला होता. BYD ने त्या भूमिकेला विरोध केला होता. दुसऱ्या बाजूला चीननेही आधी सुरक्षेच्या कारणावरून काही सरकारी परिसरांत अमेरिकेच्या टेस्ला गाड्यांवर निर्बंध आणले होते.

अशा रीतीने इलेक्ट्रिक गाड्यांमार्फत माहिती गोळा होण्याचा आणि राष्ट्रीय सुरक्षेचा मुद्दा दोन्ही देशांसाठी महत्त्वाचा ठरला आहे. सध्या अमेरिकेची BYD वरील ही प्रवेशबंदी फक्त कडेना एअरबेसपुरतीच मर्यादित आहे. जपानमधील इतर अमेरिकन लष्करी तळांवरही भविष्यात असे निर्बंध लागू होणार का, याकडे आता सगळ्यांचे लक्ष लागले आहे.