जिओफायनान्स अ‍ॅपवर एफडी दरांची तुलना: कुठे, कशी गुंतवणूक करायची

बचतीचे पैसे कुठे ठेवायचे, हे ठरवताना सुरक्षितता आणि मिळणारा परतावा यांचा समतोल साधावा लागतो. बचत खात्यातील पैसे हवे तेव्हा काढता येतात, पण फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) मध्ये निवडलेल्या मुदतीसाठी ठरावीक व्याजदर मिळू शकतो. अडचण अशी की योग्य दर आणि मुदत देणारी ऑनलाइन एफडी शोधण्यासाठी अनेक बँका आणि वित्तीय संस्था वेगवेगळ्या तपासाव्या लागतात.

वेगवेगळे एफडी पर्याय एका ठिकाणी आणणारे व्यासपीठ हे काम सोपे करू शकते. व्याजदर, मुदत आणि जारीकर्त्याची माहिती एकाच जागी तपासून आपल्या आर्थिक गरजेला साजेशी एफडी निवडता येते, असे सांगितले आहे.

पूर्वी एफडी उघडायची म्हणजे शाखेत जाणे, फॉर्म भरणे आणि कागदी पावत्या सांभाळणे असे करावे लागत असे. ऑनलाइन एफडीमध्ये यातल्या अनेक गोष्टी अ‍ॅपवरून पूर्ण करता येतात. खाते उघडण्यासाठी पारंपरिक पद्धतीत शाखेत जाऊन कागदी फॉर्म भरावे लागतात, तर ऑनलाइन पद्धतीत अर्ज आणि पडताळणी ऑनलाइन होते. दरांची तुलना करण्यासाठी पारंपरिक पद्धतीत वेगवेगळ्या बँका स्वतंत्रपणे तपासाव्या लागतात, तर ऑनलाइन एका ठिकाणी दर पाहता येतात. ठेवींचा मागोवा घेण्यासाठी पारंपरिक पद्धतीत कागदी पावत्या सांभाळाव्या लागतात, तर ऑनलाइन अ‍ॅपवर ठेवी पाहता येतात. मुदतीचे पर्याय पारंपरिक पद्धतीत संस्थेच्या ऑफरवर अवलंबून असतात, तर ऑनलाइन उपलब्ध पर्यायांतून निवड करता येते.

एफडी उघडण्यापूर्वी व्याजदर, मुदत, जारीकर्ता आणि व्याज मिळण्याचा पर्याय यांचा विचार करावा. स्मॉल फायनान्स बँका आणि NBFC यांचे दर व अटी वेगवेगळ्या असू शकतात. काही स्मॉल फायनान्स बँका स्पर्धात्मक एफडी व्याजदर देतात. डिपॉझिट इन्शुरन्स अँड क्रेडिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन (DICGC) पात्र बँक ठेवींना प्रत्येक ठेवीदारामागे, प्रत्येक बँकेत 5 लाख रुपयांपर्यंत विमा संरक्षण देते, लागू नियमांच्या अधीन राहून. काही NBFC एफडी दरांसोबत AAA आणि AA+ सारखी क्रेडिट रेटिंग देतात. मान्यताप्राप्त क्रेडिट रेटिंग एजन्सी ही रेटिंग देतात आणि त्यामुळे गुंतवणूकदारांना जारीकर्त्याच्या पतस्थितीचा अंदाज घेता येतो.

व्याज मिळण्याबाबत, क्युम्युलेटिव्ह एफडीमध्ये व्याज मुदत संपेपर्यंत पुन्हा गुंतवले जाते, तर नॉन-क्युम्युलेटिव्ह एफडीमध्ये उत्पादनानुसार दरमहा किंवा तिमाहीसारख्या अंतराने व्याज मिळू शकते. जिओफायनान्स सेवेवर उपलब्ध एफडी पर्याय, त्यांचे दर, मुदत आणि जारीकर्त्याची माहिती एकाच ठिकाणी तपासता येते.

ऑनलाइन एफडी उघडण्याच्या पायऱ्या अशा: आधी उपलब्ध एफडींचे व्याजदर, जारीकर्त्याची माहिती आणि मुदत तपासा. मग आवश्यक तपशील देऊन ऑनलाइन पडताळणी पूर्ण करा. व्याज मुदतीपर्यंत गुंतवलेलेच राहावे असे वाटत असेल तर क्युम्युलेटिव्ह एफडी निवडा, आणि ठरावीक काळाने व्याज हवे असेल तर, उपलब्ध असेल तिथे, नॉन-क्युम्युलेटिव्ह पर्याय घ्या. शेवटी उपलब्ध पेमेंट पद्धतीने पैसे भरा आणि एफडीची पुष्टी डिजिटल स्वरूपात मिळवा.

चांगली एफडी रणनीती म्हणजे फक्त जास्त व्याजदर शोधणे नव्हे. गुंतवणूक तुमची रोख उपलब्धतेची गरज, उत्पन्न आणि कर नियोजन यांच्याशीही जुळली पाहिजे. संपूर्ण रक्कम एकाच एफडीत न ठेवता वेगवेगळ्या मुदतींमध्ये विभागता येते, उदाहरणार्थ एक वर्ष, दोन वर्षे आणि तीन वर्षांच्या एफडी. त्यामुळे वेगवेगळ्या वेळी पैसे हातात येऊ शकतात. ज्येष्ठ नागरिकांना पात्र एफडीवर अतिरिक्त व्याजदर मिळू शकतो, तो जारीकर्त्यानुसार बदलतो, म्हणून गुंतवणुकीपूर्वी अटी तपासाव्यात. 5 वर्षांची कर बचत एफडी लागू कर नियम आणि अटींच्या अधीन राहून कर लाभासाठी पात्र ठरू शकते, मात्र तिला पाच वर्षांचा लॉक-इन कालावधी असतो. पैसे कधी लागतील त्यानुसार मुदत निवडावी आणि अल्पकालीन खर्चांसाठी लागणारे पैसे अडकवू नयेत.

व्याजदर महत्त्वाचा असला तरी तोच एकमेव निकष नसावा. किमान ठेव रक्कम, परिपक्वता कालावधी, व्याज देण्याची वारंवारता आणि मुदतपूर्व पैसे काढण्याचे नियम गुंतवणुकीपूर्वी तपासावेत. सांगितलेला दर संपूर्ण मुदतीसाठी लागू आहे का आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी फायदे आहेत का, हेही पाहावे. बँका आणि NBFC च्या एफडींची तुलना करताना जारीकर्त्याची माहिती आणि लागू अटी काळजीपूर्वक वाचाव्यात.

एकूणच, एफडी निवडताना फक्त सर्वाधिक व्याजदर पाहून चालत नाही. जारीकर्ता, मुदत, व्याजाचा पर्याय आणि स्वतःच्या आर्थिक गरजा विचारात घ्याव्यात. जिओफायनान्स सेवा एफडी पर्याय एका ठिकाणी आणते, ज्यामुळे गुंतवणुकीचा निर्णय घेण्यापूर्वी उपलब्ध दर आणि अटी तपासता येतात.